Haber Detayı
‘Firmalara kesilen cezaların büyük bölümü idare mahkemelerinde iptal ediliyor...’ Tüketici sahipsiz kaldı
Ticaret Bakanlığı cezaları her yıl artırsa da tüketici mağduriyeti de biçim değiştirerek artıyor. Tüketici örgütleri yaptırım gücü olmadığı için hak aramanın lafta kaldığını savunuyor.
Alım gücündeki sert erime günlük yaşamı giderek zorlaştırırken yurttaşlar yalnızca pahalılaşan ürün ve hizmetlerle değil, tüketici haklarının sistematik biçimde ihlal edilmesiyle de karşı karşıya.
Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, denetim ve yaptırımların yetersiz kaldığını belirterek Ticaret Bakanlığı’nın uyguladığı idari para cezalarına sert eleştirilerde bulundu, “Hazine’ye para gidiyor ama mağduriyetler sürüyor” dedi.
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç ise hak arama kanallarının zayıflatıldığını vurguladı.
Artan fiyatlara karşın düşen kalite; pazarlama, satış, teslimat, iade ve garanti süreçlerinde keyfi uygulamalar ile denetimsiz piyasa koşulları, tüketiciyi ekonomik sıkışmanın ötesinde bir hak kaybı sarmalına hapsediyor.
Resmi duyurulara göre 2024’te 283 bin 131 firmada denetimler yapıldı, 4 milyar 377 milyon lira ceza kesildi. 2024’ün son üç ayında e-ticaret alanı özelindeki denetimlerde ise 67 e-ticaret firması toplam 93.7 milyon lira idari para cezası aldı. 2025 Ocak-Kasım döneminde Ticaret Bakanlığı’na yazılı olarak 197 bin 846 şikâyet ulaştı.
Alo 175 Tüketici Danışma Hattı 431 bin 758 çağrı cevapladı.
Bakanlık bu dönemde 87 bin firmaya 1.6 milyar lira ceza uygulandığını açıkladı.
MUHATAP BULUNMUYOR Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu, hakları konusunda bilgisiz ve şikâyet bildirmeyen yurttaşların da fazla olduğunu söyleyerek durumun mevcut verilerden daha vahim olduğunu belirtiyor.
Teknolojiye paralel olarak mağduriyetlerin biçim değiştirerek arttığını söyleyen Ağaoğlu, yurttaşın dijitalleşmiş süreçlerde karşısında bir muhatap bile bulamadığını vurguluyor.
Ağaoğlu denetimler ve cezaların caydırıcı olmadığını savunarak “Tahakkuk ettirilen cezaların büyük bölümü idari yargıya taşınarak iptal ediliyor.
Cezaların tüketiciye bir yararı yok.
Hazine’ye kaynak sağlanırken o satıcılar fiyat artırarak faturayı yine tüketiciye kesiyor.
İşyeri kapatma, ticaretten men gibi cezalar getirilmeli” diyor.
İnternetten alışverişlerde “doğru ve eksiksiz bilgi verme” yükümlülüğünün de yerine getirilmediğine dikkat çeken Ağaoğlu, bakanlığın ayrıca özellikle sosyal medya mecralarından yapılan çevrimiçi satışların kayıt altına girmesine yönelik yeni bir düzenleme yapması gerektiğini belirtiyor.
Son yıllardaki şikâyet gerekçelerine ilişkin ise şuna dikkat çekiyor: “Tüketicilerin fiyat algısı saptırıldı ve her geçen gün fiyatların artacağı endişesi oluştu.
Şikâyetler en çok temel gıda ve ihtiyaç ürünlerinin fiyat artışlarında yoğunlaşmış durumda.
Çözüm için en etkili yöntem; ambalajlı satışa sunulan ürünlerin üzerinde tavsiye edilen satış fiyatının da yazılması zorunluluğunun getirilmesi.” ‘HAK ARAMA ZORLAŞIYOR’ Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç ise 1011 olan ve 2018’de 211’e düşürülen tüketici hakem heyetleri sayısının şimdi de 170’e indirileceğini hatırlatarak “verimlik ve kalite gibi süslü ifadeler altında aslında hak arama yolları kapatılıyor.
Oysa tüketiciler ilçelerde danışmanlık hizmeti alabiliyordu.
Biz tüketiciyi bilinçlendirmeye çalışırken merkezi yönetim örtülü olarak ‘siz hakem heyetine kolayca ulaşmayın, vazgeçin, haksız işletmeler de haksızlığa devam etsin’ diyor” tepkisini paylaşıyor.
