Beşar Esad’ın amcası Rıfat Esad öldü

Suriye’nin eski Devlet Başkanı Hafız Esad’ın kardeşi ve Beşar Esad'ın amcası Rıfat Esad, 88 yaşında hayatını kaybetti.

Eleştirmenleri tarafından 1982’de Hama’da İslamcı ayaklanmanın bastırılmasındaki rolü nedeniyle “Hama Kasabı” olarak anılan Rıfat Esad’ın, Birleşik Arap Emirlikleri’nde öldüğü bildirildi.

Eski bir ordu mensubu olan Rıfat Esad, 1970’te Hafız Esad’ın iktidarı ele geçirdiği darbede önemli rol oynadı.

Darbe sonrası kurulan otoriter yönetim içinde hızla güç kazanan Rıfat Esad, yıllar boyunca rejimin en etkili isimlerinden biri olarak öne çıktı.

Rıfat Esad’ın komuta ettiği elit birlikler, 1982’de Müslüman Kardeşler’in Hama’daki ayaklanmasını bastırdı.

Üç hafta sürdüğü belirtilen operasyonun bilançosuna ilişkin farklı rakamlar paylaşılıyor.

Reuters’ın aktardığına göre saldırıda 10 binden fazla kişi öldü.

Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) ise 2022’de yayımladığı raporda, “bilgilendirilmiş tahminlere” dayanarak 30 bin ila 40 bin sivilin yaşamını yitirdiğini öne sürdü.

HAFIZ ESAD’LA GÜÇ MÜCADELESİ VE SÜRGÜN Hafız Esad’ın 1983’te hastalanmasının ardından Rıfat Esad’ın yönetimde değişim talep ettiği ve Şam’da kendi posterlerinin asıldığı belirtildi.

İddialara göre bu süreç, iki kardeş arasında açık bir iktidar gerilimine dönüştü. 1984’te Rıfat Esad’ın güçlerine Şam’daki kritik noktaları ele geçirme talimatı verdiği, ancak Hafız Esad’ın krizi büyümeden kontrol altına aldığı kaydedildi.

Bu girişimin ardından Rıfat Esad ülkeyi terk ederek sürgüne gitti.

Sürgün yıllarını büyük ölçüde Avrupa’da geçiren Rıfat Esad, bir dönem İsviçre’de yaşadı; daha sonra Fransa ve İspanya’ya yerleşti.

Zamanla serveti ve mal varlığı, yolsuzluk soruşturmalarının odağına girdi.

Fransa’da 2020’de görülen davada Rıfat Esad, Suriye devletine ait fonları yönlendirerek milyonlarca avroluk gayrimenkul edinmekten suçlu bulundu ve 4 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Yaklaşık 100 milyon avro değerindeki mülklerine el konulmasına karar verildi.

Ayrıca Londra’da 29 milyon avro değerinde bir mülkün de el konulan varlıklar arasında olduğu aktarıldı.

Rıfat Esad ise suçlamaları reddetti.

BEŞAR ESAD'A İTİRAZ ETTİ Hafız Esad’ın 2000 yılında ölümünün ardından iktidarın Beşar Esad’a devrine karşı çıkan Rıfat Esad, kendisini “meşru halef” ilan etti.

Ancak bu çıkışın sahada karşılık bulmadığı ve etkisiz kaldığı ifade edildi. 2011’de Suriye’de isyanın başlamasıyla birlikte Rıfat Esad, yurt dışından yaptığı açıklamalarda Beşar Esad’a görevden ayrılma çağrısı yaptı.

Buna karşın, ayaklanmayı “birikmiş hataların sonucu” olarak niteleyerek sorumluluğu tamamen Beşar Esad’a yüklemedi.

Reuters’ın aktardığına göre Rıfat Esad, 2021’de Suriye’ye döndü.

Dönüşün, Fransa’da hapis yatmaktan kaçınmasına yardımcı olduğu değerlendirmeleri yapıldı.

Suriye’de herhangi bir siyasi rol üstlenmeyeceği öne sürüldü. 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından Rıfat Esad’ın ülkeden kaçtığı bildirildi.

Kaynaklara göre Rıfat Esad, bir Rus hava üssü üzerinden çıkış yapmak istedi ancak kabul edilmedi.

Daha sonra Lübnan’a geçtiği ve bir yakınının sırtında nehirden geçirilerek sınırı aştığı iddia edildi.

İsviçre Başsavcılığı, Mart 2024’te Rıfat Esad’ın Hama’daki eylemleri nedeniyle “savaş suçları” ve “insanlığa karşı suçlar” kapsamında yargılanacağını duyurmuştu.

Savcılık iddianamesinde, Hama’daki saldırıda 3 bin ila 60 bin kişinin öldüğü ifade edildi.

Rıfat Esad’ın avukatları ise müvekkillerinin iddialara karışmadığını ve suçlamaları reddettiğini açıklamıştı.