Kolonya orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken kolonya kullanmak ya da koklamak orucu bozar mı?

Alkol bazlı bir ürün olması, keskin kokusunun genzi yakacak kadar etkili olması ve uçucu yapısı, Acaba bu koku orucumu zedeler mi? endişesini beraberinde getirir.

Oruç ibadetinin, mideye giren gıdalar kadar, nefse hoş gelen kokular ve tatlarla da sınandığı düşünüldüğünde, bu tereddütler yersiz değildir.

Peki, ferahlatıcı etkisiyle bilinen kolonya kullanmak veya o keskin kokuyu derinlemesine içine çekmek orucun sıhhatine mani midir?

Diyanet İşleri Başkanlığı, alkol içeren ve buharlaşan bu maddenin oruçla ilişkisi hakkında ne buyurmaktadır?

İşte hem geleneksel hem de modern fıkıh penceresinden konunun tüm detayları...

Oruç ibadetinin temel yasakları, yeme, içme ve cinsel ilişki olarak belirlenmiştir.

Bu yasakların ortak noktası, vücudun içine somut bir maddenin girmesi veya bedensel bir hazzın yaşanmasıdır.

Koku ise, maddesel bir boyutu olmayan (duman ve buhar hariç), hava yoluyla algılanan bir duyudur.

İslam fıkhında genel kural olarak, güzel kokuların koklanması orucu bozan haller arasında sayılmamıştır.

Peygamber Efendimiz in (s.a.v.) oruçlu iken güzel koku süründüğü ve misk kullandığına dair rivayetler, kokunun oruca engel olmadığının en büyük delilidir.

Ancak kolonya, içerdiği uçucu alkol ve keskin esanslar nedeniyle, sıradan bir gül yağından veya miskten farklı değerlendirilebilir mi sorusu akıllara takılabilir.

ORUCU BOZAR MI SORUSUNUN FIKHİ CEVABI VE DİYANET İN GÖRÜŞÜ Vatandaşların özellikle bayram yaklaşırken sıkça sorduğu orucu bozar mı sorusunun cevabı, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından netliğe kavuşturulmuştur.

Fetvaya göre; oruçlu bir kimsenin kolonya sürmesi, koklaması veya üzerine dökmesi orucunu bozmaz. Çünkü kolonya, ne bir gıdadır ne de vücuda gıda, vitamin veya enerji sağlayan bir maddedir.

Deri üzerine sürülen kolonyanın gözeneklerden emilmesi, yeme-içme anlamına gelmez.

Aynı şekilde, kolonyanın kokusunun burundan içeri girmesi de orucu sakatlamaz. Çünkü havada bulunan kokuların (yemek kokusu, çiçek kokusu, parfüm kokusu) solunması, kaçınılması mümkün olmayan ve orucun mahiyetini değiştirmeyen durumlardır.

Burada dikkat edilmesi gereken ince bir ayrım vardır: Koklamak ile dumanı içine çekmek arasındaki fark.

Fıkıh alimleri, dumanın (tütün dumanı, tütsü dumanı vb.) kasten ve bilerek içe çekilmesinin orucu bozacağını belirtmişlerdir. Çünkü dumanın maddesel bir hacmi vardır.

Ancak kolonyanın buharı veya kokusu, duman hükmünde değildir.

Dolayısıyla, bir kişi eline döktüğü kolonyayı ferahlamak amacıyla kokladığında, orucuna herhangi bir zarar gelmez.

Bu durum, gül koklamakla aynı hükümdedir.

KOLONYA KOKLAMAK VE BAYILMA DURUMLARI Özellikle yaz aylarında veya kan şekerinin düştüğü iftar öncesi saatlerde, oruç tutan kişilerde baş dönmesi ve baygınlık hissi oluşabilir.

Böyle durumlarda halk arasında ilk yapılan müdahale, kişiye kolonya koklamak suretiyle onu ayıltmaya çalışmaktır.

Bu eylem, tıbbi bir müdahale veya gıda alımı olmadığı için orucu bozmaz.

Kolonyanın keskin kokusu, sinir sistemini uyararak kişinin kendine gelmesine yardımcı olur.

Bu esnada kişi, iradesi dışında maruz kaldığı bu kokudan dolayı sorumlu tutulmaz.

Hatta kişi kendi isteğiyle ferahlamak için bile koklasa, yukarıda belirtildiği gibi orucu bozulmaz.

Ancak, kolonyanın yanlışlıkla ağıza kaçması veya yutulması durumu tamamen farklıdır.

Eğer bir kişi kolonyayı yanlışlıkla yutarsa, boğazından aşağı bir sıvı geçtiği için orucu bozulur ve o günü kaza etmesi gerekir (kefaret gerekmez).

Bu nedenle, yüze kolonya sürerken ağız çevresine dikkat etmek ve sıvının dudaklardan içeri sızmamasına özen göstermek gerekir.

İÇERİĞİNDEKİ ALKOL VE ABDEST MESELESİ Kolonya ile ilgili bir diğer önemli tartışma konusu, içeriğindeki alkol nedeniyle necis (pis) sayılıp sayılmadığı ve namaza engel olup olmadığıdır.

Bu konu doğrudan orucun bozulmasıyla ilgili olmasa da, oruçlu kişinin namaz ibadetini etkilediği için bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmalıdır.

Kolonyada bulunan alkol (etil alkol), sarhoşluk verici özelliği nedeniyle içilmesi haram olan bir maddedir.

Ancak Hanefi mezhebinin ve Diyanet in görüşüne göre; temizlik, hijyen ve koku amacıyla üretilen ve içilmesi kastedilmeyen maddelerin (kolonya, parfüm, dezenfektan) içindeki alkol, şarap gibi necis kabul edilmez.

Dolayısıyla, eline veya elbisesine kolonya dökülen bir kişinin abdesti bozulmaz ve bu kıyafetle namaz kılmasına bir engel yoktur.

Oruçlu bir mümin, gün içinde hijyen sağlamak veya serinlemek için gönül rahatlığıyla kolonya kullanabilir, ardından namazını kılabilir.

Şafi mezhebinde ise alkolün her türlüsü necis sayıldığı için, kolonya sürüldükten sonra o bölgenin yıkanması tavsiye edilir; ancak bu durum da orucun geçerliliğini etkileyen bir faktör değildir.

RAMAZAN DA KULLANIM VE ÖNERİLER Ramazan ayı, manevi hassasiyetlerin zirvede olduğu bir dönemdir.

Oruç tutan bir kimsenin, çevresine güzel kokular saçması, temiz ve bakımlı olması Peygamber Efendimiz in (s.a.v.) sünnetlerindendir.

Ağız kokusunun (misvak veya fırça ile temizlendikten sonra) oluşabileceği bu günlerde, hafif kokular kullanmak sosyal ilişkiler açısından da olumludur.

Kolonya, hem ferahlatıcı etkisiyle orucun verdiği harareti alır hem de hijyen sağlar.

Ancak her şeyde olduğu gibi burada da aşırıya kaçmamak esastır.

Orucun amacı nefsi terbiye etmektir; dolayısıyla sürekli olarak kokularla meşgul olmak, kokuyu bir gıda gibi haz aracı haline getirmek, orucun bozulmasına neden olmasa da, ibadetin manevi yoğunluğunu azaltabilir.

İdeal olan, ihtiyaç duyulduğunda veya misafirlik gibi sosyal ortamlarda ölçülü bir şekilde kullanmaktır.