Yarı zamanlı mesai tamamen kalkıyor mu?

Almanya’nın önde gelen Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinin iş dünyasını temsil eden kanadı, yarı zamanlı çalışma için mevcut yasal hakkın kaldırılmasını öneriyor.

Buna göre, daha az saat çalışmak isteyenlerin bunun için özel izin alması gerekecek.

Avrupa’nın en büyük ekonomisinde şu anda her çalışanın yarı zamanlı çalışma konusunda temel bir yasal hakkı bulunuyor.

Özellikle kadınlar, çocuk bakımı ya da yaşlı akrabaların bakımı gibi nedenlerle sıklıkla bu seçeneğe ihtiyaç duyuyor.

Ancak Almanya’daki küçük ve orta ölçekli işletmeleri temsil eden güçlü CDU yapılanması, ekonominin nitelikli iş gücü sıkıntısı yaşadığı bir dönemde kimsenin “yaşam tarzı için yarı zamanlı çalışma” olarak adlandırdığı bu seçeneğe yasal olarak hak sahibi olmaması gerektiğini savundu.

İş dünyası kanadının başkanı Gitta Connemann, önerinin sızdırılmış bir kopyasını ele geçiren Stern dergisine yaptığı açıklamada, “Daha fazla çalışabilecek durumda olanlar, daha fazla çalışmalı” dedi.

Önümüzdeki ay Stuttgart’ta yapılacak CDU genel kongresinde kabul edilmesi beklenen ve bu durumda partinin resmi politikası haline gelecek olan öneri, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in Almanların çalışma motivasyonuna ilişkin son dönemdeki açıklamalarıyla da örtüşüyor.

Durgun ekonomik büyümeyi canlandırmak için değişim baskısı altında olan lider, seçmenlere ülkenin refahının “dört günlük çalışma haftası ve iş-yaşam dengesiyle” sürdürülemeyeceğini söylemişti.

Merz ayrıca, aile hekimlerinden telefonla kolayca alınabilen raporları eleştirerek, bazı çalışanların gerçekte hasta olmadıkları halde rapor aldıklarını ima etmişti.

Yarı zamanlı çalışmaya ilişkin öneride; çocuk yetiştirenler, bakıma muhtaç yakınlarına bakanlar ya da mesleki eğitim yoluyla kendini geliştirenler için istisnalar öngörülüyor.

Ancak bu gruplara girmeyen ve kendi tercihiyle yarı zamanlı çalışmak isteyenlerin, artık bu seçeneği kullanamaması gerektiği belirtiliyor.

Connemann, partisinin kendi içinden de tepki aldı.

CDU’nun sosyal kanadının başkanı Dennis Radtke, iş dünyası grubunu öncelikleri yanlış belirlemekle suçladı.

Radtke, Funke medya grubuna yaptığı açıklamada, “Böyle bir kısıtlama, arabayı atın önüne koymak anlamına gelir” dedi.

Daha fazla yarı zamanlı çalışanın tam zamanlı işe geçmesini ya da geri dönmesini istediğini belirten Radtke, ancak birçok kişi için yarı zamanlı çalışmanın bir tuzak olarak görüldüğünü, işverenlerin çalışma saatleri konusunda esnek davranmadığını, bunun da daha düşük ücretlere ve kariyer gelişiminde kısıtlamalara yol açtığını söyledi.

Radtke ayrıca, tam zamanlı çalışmak isteyenler için gerekli koşulların oluşturulabilmesi adına çocuk bakımı ve yaşlı bakımı hizmetlerinin iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Yarı zamanlı çalışma hakkının yalnızca ebeveynler ya da bakıcılarla sınırlandırılmasının ise, bakımın hangi düzeyde olması gerektiği ya da çocukların hangi yaşa kadar bu kapsama gireceği gibi konuların tanımlanmasını gerektireceğini belirterek, “Bunun her aile tarafından bireysel olarak karar verilmesi gerekir” dedi.

Güçlü metal işçileri sendikası IG Metall de endişelerini dile getirdi.

Sendika Başkanı Christiane Benner, “Sorun isteksizlik ya da performans eksikliği değil, tam zamanlı çalışamayanlar için yetersiz koşullardır” dedi.

Almanya İstihdam Araştırmaları Enstitüsü’ne (IAB) göre ülkede yarı zamanlı istihdam oranı 2025’in üçüncü çeyreğinde yüzde 40’ın biraz üzerine çıktı.

Bu artışta, sağlık, sosyal hizmetler, eğitim ve öğretim gibi sektörlerde istihdamın yükselmesi; tam zamanlı çalışmanın daha yaygın olduğu imalat sektöründe ise istihdamın düşmesi etkili oldu.

Bu oran, 2025 itibarıyla Birleşik Krallık’ta yaklaşık yüzde 24, Fransa’da ise 2024’te yüzde 18’in biraz altında seviyesinde bulunuyor.

Almanya’da yarı zamanlı çalışanların yüzde 76’sını kadınlar oluşturuyor; bu oran Birleşik Krallık ve Fransa’da da benzer düzeylerde.

Geçen yıl Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Alman ekonomisinin kısmen kadınların ve yaşlıların iş gücüne yeterince entegre edilememesinden zarar gördüğünü belirtmişti.