Konut faizi geriliyor şantiyeler yükseliyor

Hamide HANGÜLBir süredir enflasyonist ortamda hızlı yükselen fiyatlar, sınırlı arz, ko­nuta erişim zorluğu, yüksek faiz ve maliyetlerin etkisinde kalan gayrimenkul sektörün­de ibre artık, tersine dönüyor.Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz indirim adımlarının 2026’da da sür­mesini bekleyen inşaat sektö­rü, finansman yükünün gide­rek azalmasıyla canlanacak konut talebine hazırlıksız ya­kalanmamak için belirli bölge­lerde yeni konut arzında kol­ları sıvamaya başladı.

Gayri­menkul yatırım ortaklıkları ve müteahhitler, arsa geliştirme­ye, ruhsat hazırlığı yapmaya ve yeni şantiyeler kurmaya ağır­lık verirken, özellikle İstan­bul Anadolu Yakası’nda inşa­atlarda yüzde 25 artış olduğu belirtiliyor.Sektör temsilcile­rine göre inşaatta arz hareket­liliği, büyükşehirler ve geli­şim akslarında yoğunlaşıyor.

İstanbul’da kentsel dönüşüm potansiyeli yüksek ilçeler, çev­re bölgeler, Pendik, Sancakte­pe, Esenyurt gibi ilçeler öne çıkarken, Ankara ve İzmir’de ise yeni gelişim alanlarıyla desteklenen bölgelerde konut projelerine ilginin arttığı göz­lemleniyor.Konut ruhsatında sekiz yılın rekoruYapı ruhsatları da artı­şa işaret ediyor.

Veriler, ko­nut ruhsatlarında son 8 yılın rekorunun kırıldığını ortaya koydu.

Türkiye İstatistik Ku­rumu (TÜİK) verilerine göre, 2025’in ilk dokuz ayında ya­pı ruhsatı verilen daire sayısı, 2024’ün aynı dönemine yüzde 38,6 artışla 754 bin 791’e çık­tı.Söz konusu oran 2023 ve 2022’nin ilk dokuz ayına göre sırasıyla yüzde 34 ve yüzde 71,5 arttı.

Ayrıca veriler, 2025’in ilk dokuz ayında alınan ko­nut ruhsatlarının 2022, 2021, 2020, 2019 ve 2018 yılların­da, her bir yılın tamamını geç­tiğini de gösterdi.

Buna göre, 2022’de 722 bin, 2021’de 742 bin, 2020’de 564 bin, 2019’da 325 bin, 2018’de 687 bin ruh­sat alındı.

Söz konusu yapı ruh­satları 2017’de ise 1.4 milyona ulaşmıştı.

Aynı yıl, konut kre­disi faizleri yüzde 11-13 ban­dında hareket etmiş, en düşüş yüzde 11,9’u görmüştü.Pande­mi sürecinde tüm dünyayı et­kileyen enflasyonla mücadele için bir dizi önlemler alan eko­nomi yönetimi faiz artırımına gitmişti.

Enflasyondaki düşüş­le birlikte TCMB de 2024’ün son ayında başladığı faiz indi­rimine 2026’da da devam eder­ken, söz konusu oranı yüzde 50’li seviyelerden yüzde 37’ye çekti.

İndirimlerin sürmesi­ni bekleyen inşaat sektörü ise yüzde 25’in altında bir faiz ora­nının, piyasada konut talebi­ni canlandıracağı görüşünde.“GYO ve büyük firmaların arsa arayışları hızlandı”GABORAS CEO’su Ruhi Konak, faiz indirim sürecinin başlamasıyla üretim tarafın­da da belirgin bir hareketlen­me görüldüğüne işaret ede­rek, “Özellikle son dönemde GYO’lar ve büyük ölçekli inşa­at firmalarının, yeni konut pro­jelerine yönelik arsa ve arazi arayışlarını hızlandırdığı, pro­je geliştirme sürecine ilişkin ön hazırlıklarını artırdığı göz­lemleniyor.

Bu eğilim, sahada yapılan değerleme çalışmaları ve fizibilite taleplerindeki ar­tışla da net biçimde hissedi­liyor” dedi.TÜİK’in yapı izin istatistiklerinin de bu hazırlık sürecinin verilerle de destek­lendiğini gösterdiğine işaret eden Konak, “Özellikle yüzöl­çümündeki artış, küçük ölçek­li bireysel projelerden ziyade, daha büyük, planlı ve çok etaplı konut projelerinin gündemde olduğunu ortaya koyuyor” ifa­delerini kullandı.“İmar ve ruhsat başvuru yoğunluğu arttı”Sahadan alınan bilgilerin, belediyelerin imar ve ruhsat birimlerinde başvuru yoğun­luğunun arttığını ve daha önce finansman koşulları nedeniyle beklemeye alınmış birçok pro­jenin yeniden değerlendirme sürecine girdiğini gösterdiği­ne işaret eden Konak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bölgesel ola­rak bakıldığında, hareketliliğin büyükşehirler ve bu şehirlerin gelişim akslarında yoğunlaştı­ğı görülüyor.İstanbul’da yeni konut ve arsa geliştirme faali­yetleri Esenyurt, Pendik, Ba­şakşehir, Arnavutköy ve Avcı­lar ilçelerinde öne çıkarken; Kadıköy, Üsküdar, Beşiktaş, Güngören, Bahçelievler, Kü­çükçekmece, Zeytinburnu, Ga­ziosmanpaşa, Esenler ve Bağ­cılar gibi ilçelerde ise mevcut yapı stokuna yönelik yenileme ve dönüşüm odaklı proje hare­ketliliği dikkat çekiyor.Anado­lu Yakası’nda Pendik, Maltepe ve Ataşehir, hem yeni projeler hem de yenileme çalışmala­rıyla öne çıkan ilçeler arasında yer alıyor.

Ankara ve İzmir’de ulaşım yatırımları ve yeni ge­lişim alanlarıyla desteklenen bölgelerde konut projelerine yönelik ilginin arttığı gözlem­leniyor.

Bunun yanı sıra sanayi, lojistik ve istihdam potansiyeli bulunan Anadolu şehirlerinde de orta ölçekli konut projeleri­ne yönelik planlama ve ruhsat süreçlerinin hızlandığı dikkat çekiyor.Finansman maliyet­lerindeki düşüşün kalıcı hale gelmesi halinde, bugün ruhsat, proje ve arazi aşamasında olan çalışmaların önümüzdeki dö­nemde fiilen inşaata dönüşme­si bekleniyor.

Bu nedenle yapı ruhsatı verileri, arazi piyasa­sındaki hareketlilik ve beledi­yelerdeki işlem yoğunluğu, ko­nut üretiminde yeni bir döne­min öncü göstergeleri olarak değerlendiriliyor.”“Anadolu Yakası’nda inşaatlarda yüzde 25 artış var”Anadolu Yakası İnşaat Mü­teahhitleri Derneği (AYİDER) Başkan Yardımcısı Mimar Ah­met Erkutoğlu, şu değerlen­dirmelerde bulundu: “İnşa­atlarda bir artış var, İstanbul dışından da talep var şu anda.

Sürekli proje üretmeye devam ediyoruz.

Herkeste bir hazır­lık var ancak büyük inşaatlara girmiyorlar.Böyle 20-50 dai­re gibi oluyor, 200-300 daire­ye temkinli yaklaşıyorlar.

Ana­dolu’dan gelen müteahhitler de oluyor, Malatya’dan, Kas­tamonu’dan, Sivas’tan, To­kat’tan gelen müteahhitler var.

Onlar da İstanbul’da proje ge­liştirmek için geliyorlar, satış yüksek olduğu için İstanbul’u tercih ediyorlar.

İstanbul Ana­dolu Yakası'nda inşaatlarda şu anda yüzde 20-25 artış var.”“1.200 konut arzı için 5 milyarlık yatırımLuxera GYO Yönetim Kuru­lu Başkanı Ramazan Taş, faiz indirimlerinin etkisiyle biraz daha hareketliliğin başlığına işaret ederek, şu değerlendir­melerde bulundu: “Piyasada ikinci el eridi, biz de yeni ko­nut arzına hazırlık yapıyoruz.

Çünkü artık bu durağan dö­nemin bittiğini düşünüyoruz.

Önümüzdeki 3-5 ay içerisin­de daha hızlanacaktır.

Bir ihti­yaç var sonuçta pazarda.

Piya­sa açılınca, bugün başladığında hemen yarın konut hazır olmu­yor, bir hazırlık süreci, ruhsat süreci, inşaat süreci var.Türki­ye’ye güveniyoruz.

Barınma en temel ihtiyaçlardan biri.

Biz, 2026’nın ikinci çeyreği itiba­riyle piyasanın canlanacağı­na inanıyoruz.

Faizlerde bizim beklentimiz yüzde 20’ler sevi­yesinde, ancak o sürece kadar o seviyeye gelir mi, biraz da pi­yasa şartlarına bağlı.

Önceden aylık yüzde 1’ler makuldü, an­cak şu anda yıllık yüzde 18-20 yıllık olursa bu erişilebilir se­viyeye gelecektir.

Enflasyonun baz etkisinin düşmesiyle bir­likte olacak gibi de görünüyor.Piyasada uzun süredir açılma­sını bekleyen bir talep var, fa­iz indirimleri istenen seviye­ye gelirse ikinci el talebi, sıfıra da yansıyacaktır.

Biz de şu an­da 4 yeni projeyle 1.200 konutu arza kazandırmış olacağız, bu­nun da 5 milyar TL’lik toplam bir yatırım bedeli olacak.”“Hareketliliği sahada hissediyoruz”İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İN­DER) Başkanı Engin Keçeli, şu değerlendirmelerde bulundu: “Faiz indirimleriyle sektörde bir beklenti değişimi olduğunu söyleyebilirim, bunu sahada da hissediyoruz.

Ancak şantiye­lerde ciddi bir artış var demek için henüz çok erken.

Biraz da­ha beklemek ve önümüzü gör­mek gerekiyor.Finansman maliyetleri çok yüksek ve bu yüzden beklemede kalan bir­çok proje de var.

Şu anda fi­nansmanı hazır olan, etap etap ilerleyen projelerde bir hare­ketlilik var.

Faiz indirimi tek başına yeterli olmuyor; asıl önemli olan, vatandaşın ger­çekten ev alabileceği, krediye ulaşabildiği sürdürülebilir bir finansman ortamının oluştu­rulması.

Bu sağlandığında hem talep daha net ortaya çıkar hem de şantiyelerdeki hareketlilik kalıcı hale gelir.”İzmir, Ankara ve Bursa da hareketliGABORAS CEO’su Ruhi Konak’a göre, İzmir’de konut ve arsa geliştirme faaliyetleri ağırlıklı Menemen ve Torbalı ilçelerinde yoğunlaşırken, son dönemde değer artışıyla öne çıkan merkez ilçeler de inşaat firmaları açısından yakından izleniyor.

Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka; kentsel dönüşüm çalışmaları, ulaşım altyapısı ve merkezi konumlarıyla proje geliştirme açısından öne çıkıyor.Çiğli, sağlık yatırımları, tramvay hattı ve sanayi aksına yakınlığıyla dikkat çekerken; Urla, arsa ve düşük yoğunluklu konut projelerine yönelik artan ilgisiyle farklı bir yatırım segmenti olarak öne çıkıyor.

Ankara’da Etimesgut ve Çankaya, Bursa’da Nilüfer, Kocaeli’de Gebze, Antalya’da Kepez, Konya’da Selçuklu ve Gaziantep’te Şehitkamil, konut üretimi ve proje geliştirme faaliyetlerinin yoğunlaştığı diğer önemli ilçeler arasında yer alıyor.Yeni konut ve arsa geliştirmede hareketli bölgeler-Esenyurt -Pendik-Başakşehir -Arnavutköy-Avcılar -Kadıköy-Üsküdar -Beşiktaş-Güngören -Bahçelievler-Küçükçekmece -Esenler-Bağcılar -G.Osmanpaşa-Maltepe -Ataşehir-Zeytinburnu