Haber Detayı
Roma betonunun gizemi: Binlerce yıllık Roma yapıları neden yıkılmıyor?
Modern binalar birkaç on yılda çatlamaya başlarken, Roma eserleri binlerce yıldır doğaya direniyor. Bilim insanları uzun süre "işçilik hatası" sandıkları küçük beyaz parçaların aslında betonun kendi yaralarını saran gizli bir teknoloji olduğunu fark etti.
Antik Roma’dan günümüze miras kalan ve binlerce yıldır dimdik ayakta duran devasa yapılar, modern mühendisliğin en büyük merak konularından biri olmayı sürdürüyor.
Panteon'un görkemli kubbesinden dev su kemerlerine kadar pek çok eser doğa şartlarına meydan okurken, biz bugün inşa ettiğimiz beton binaların birkaç on yıl içinde çatlamasına şahitlik ediyoruz.
Ama araştırmacılar, son zamanlarda Romalıların bu başarısının arkasındaki gizli formülü çözmeye her zamankinden daha yakın.Bugün inşaat sektörünün temel taşı olan modern beton, 19. yüzyılda İngiltere’de geliştirilen Portland çimentosuna dayanıyor.
Ancak bu teknoloji, hem üretim sürecindeki yoğun enerji ihtiyacı nedeniyle çevreye ciddi zararlar veriyor hem de dayanıklılık konusunda Roma betonunun yanına bile yaklaşamıyor.
Günümüz mühendisleri, Portland çimentosunun bu hantal ve doğa düşmanı yapısından kurtulup, antik dönemdeki o saf ama etkili güce ulaşmanın yollarını arıyor.Roma betonunu modern örneklerinden ayıran en çarpıcı özellik, kendi kendini onarabilme yeteneği.
Günümüzde kullandığımız beton zamanla eskiyip çatlaklar oluştururken, Roma betonunun geçen yüzyıllara rağmen direncini koruması bu özel yetenekten kaynaklanıyor.
Uzun yıllar boyunca, Roma betonunun içindeki küçük beyaz parçacıkların "kötü karışım" veya "işçilik hatası" olduğu düşünülüyordu.
Ancak son bulgular, bu hataların aslında sistemin mükemmel işlemesini sağlayan asıl teknoloji olduğunu gösteriyor.Bilim dünyası, betonun dayanıklılığını kalsiyum alüminat silikat hidrat (CASH) adı verilen bir karışımdan aldığını biliyor.
Fakat asıl mesele, Romalıların o dönemde bu karışımı nasıl bir araya getirdikleri.
Genel teoriye göre; kireç taşı yüksek ısılarda yakılarak sönmemiş kireç elde ediliyor, ardından bu madde suyla ve volkanik küllerle birleştirilerek o meşhur formül ortaya çıkıyor.Bilim insanlarının geçmişte "yetersiz karıştırma" diye damgaladığı tortular, muhtemelen betonun içine sızan suyla tepkimeye girerek çatlakları kapatan birer kalsiyum kaynağı görevi görüyor.
Bu durum, betonun hasar aldığı noktada kendi kendini "tedavi etmesi" anlamına geliyor.
Modern laboratuvarlarda benzer yöntemlerle üretilen yeni nesil betonlar, bu antik mantığın ne kadar ileri bir seviyede olduğunu doğruluyor.Henüz bu formülün tüm detaylarını kopyalamak mümkün olmasa da, araştırmacılar antik Roma'nın bu dayanıklılık sırlarını modern katkı maddeleriyle birleştirmek için çalışıyor.
Belki de geleceğin şehirleri, binlerce yıl öncesinin unutulmuş ama eşsiz teknolojisiyle yeniden yükselecek.
