Çocuk bakımı artık kamu hizmeti olacak: Peki nasıl?

Çin’de çocuk bakımının kamu hizmetlerine entegre edilmesini öngören yasa tasarısı, yerel yönetimlerin bu hizmetleri kalkınma planlarına dahil etmelerini ve uygun fiyatlarla sunmalarını zorunlu kılmayı amaçlayan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Tasarı, son yıllarda artan çocuklara yönelik istismar vakalarının ardından ailelerin endişelerini gidermeyi hedefleyen yasal bir çerçeve sunuyor.

Çin, ülke genelinde çocuk bakımına verilen desteği genişletmeyi amaçlayan ulusal bir yasa tasarısını kamuoyuna açıkladı.

Bu girişim, 2019 yılından bu yana çocuk bakım hizmetlerinin daha erişilebilir, uygun fiyatlı ve güvenli hale getirilmesine yönelik atılan ilk büyük yasal adım olma özelliğini taşıyor.

Çocuk Bakım Hizmetleri Yasa Tasarısı, bu yılın başında Çin’in en yüksek yasama organı olan Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi’ne sunuldu ve ilk okumadan geçti.

Tasarının önümüzdeki dönemde birden fazla inceleme ve revizyon aşamasından geçmesi bekleniyor.

Tasarıya göre, yerel yönetimler çocuk bakım hizmetlerinin geliştirilmesini sosyal ve ekonomik kalkınma planlarına dahil etmekle yükümlü olacak ve bu alandaki kamu finansmanı artırılacak.

Yasa, ebeveynlerin artan endişelerine yanıt olarak, çocuk bakım kurumlarında güvenliği ön plana çıkarıyor.

Bu kapsamda, işe alım sürecinde adaylara güvenlik soruşturması yapılması, mevcut çalışanlar için yıllık denetimlerin zorunlu hale getirilmesi ve çocuklara yönelik istismar şüphesinin ortaya çıkması durumunda zorunlu bildirim sistemi uygulanması öngörülüyor.

Ayrıca, yerel yönetimlerin çocuk bakım kurumlarını düzenli olarak değerlendirmesi ve sonuçları kamuoyuyla paylaşması şart koşuluyor.

Yasa tasarısı, çocuk bakımı alanında çalışanlar için ulusal bir yeterlilik sistemi getiriyor.

Asgari eğitim ve mesleki standartların yanı sıra, kariyer gelişimini değerlendirmeye yönelik net kriterler de tanımlanıyor.

Bu düzenleme, 2019 yılında yürürlüğe giren ve ebeveyn iznini genişleten, üç yaş altı çocuklara yönelik bakım hizmetlerinin geliştirilmesini teşvik eden ulusal düzenlemelere dayanıyor.

Çin Ulusal Sağlık Komisyonu verilerine göre, üç yaş altı çocuğu bulunan Çinli ailelerin yüzde 30’dan fazlası çocuk bakım hizmetlerine ihtiyaç duyuyor.

Buna karşın ülke genelinde bu hizmetlerden fiilen yararlananların oranı yüzde 8’in altında kalıyor.

Bunun temel nedeni ise yüksek maliyetler.

Çin’de çocuk bakım hizmeti sunan kuruluşların yaklaşık yüzde 90’ı özel sektör tarafından işletiliyor ve bu kurumların ücretleri birçok aile için oldukça pahalı.

Geçtiğimiz yıl, yemek masrafları hariç tutulduğunda, çocuk bakımının aylık ortalama maliyeti yaklaşık 3 bin yuan (yaklaşık 430 ABD doları) olarak hesaplandı.

Şanghay, Şıncın ve Pekin gibi ekonomik açıdan güçlü şehirlerde bu rakam 6 bin yuana kadar çıktı.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden araştırmacı Da Bingmu, yasa tasarısının önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, çocuk bakımının kamu hizmetlerine entegre edilmesi için sağlam bir yasal zemin oluşturduğunu ve sektörün uzun vadede daha istikrarlı gelişmesini sağlayacağını söylüyor.

Bingmu, çocuk bakımı çalışanları için standartların olmamasının geçmişte ciddi ihlallere yol açtığını, kamuoyunda geniş yankı uyandıran istismar vakalarının devlet müdahalesini zorunlu hale getirdiğini vurguluyor.

Buna karşın bazı gözlemciler, farklı sektörlerden sermayenin çocuk bakım alanına girmesinin rekabeti artıracağını ve bunun küçük ölçekli özel kurumlar üzerinde baskı yaratacağını düşünüyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki iki–üç yıl, sektörün geleceğini belirleyecek kritik bir dönem olacak.

Yeterli sermaye çekemeyen küçük ve orta ölçekli kurumlar, ya satın alınma riskiyle karşı karşıya kalacak ya da piyasadan çekilmek zorunda kalacak.

Çünkü bu kurumlarda kira ve işçilik giderleri, toplam maliyetlerin yüzde 75’inden fazlasını oluşturuyor.

Ulusal Sağlık Komisyonu’nun 2025 verilerine göre, Çin’de üç yaş altı yaklaşık 30 milyon çocuk bulunuyor.

Bu çocuklara sahip ailelerin yüzde 30’undan fazlası bakım hizmetine ihtiyaç duyarken, ülke genelinde kayıtlı çocuk bakım kurumu sayısı geçen yıl itibarıyla 180 bine ulaştı.

Bu rakam, 2020 yılına kıyasla yaklaşık beş kat artış anlamına geliyor.