2027’ye doğru yol alırken “belirsizlik aralığına” dikkat!

Merkez Bankası'nın açıkladığı yılın ilk Enflasyon Raporu da gösterdi ki...

Kronik bazı meseleler etrafında patinaj yapılıyor.

Olumlu yöndeki gelişmelere karşın, 'belirsizlik marjı' açık tutuluyor.

Kamuoyu önünde orta sahada top dolaştırılırken esasen Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın, kapsamlı ve alternatifli değerlendirmeleri dinlemesinde büyük fayda bulunuyor.

Her ne kadar 'fiyat istikrarının sağlanması' Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) birinci görevi olsa da enflasyonun kalıcı olarak tek haneye düşürülmesi TCMB'nin hareket ve kontrol alanını da aşan çok sayıda karar ve faktörden etkileniyor...

Ani hava değişimi (don olayı veya kuraklık), jeopolitik tehditler, arz yönlü problemler, kur seviyesine bağlı klasik ihracatçı alışkanlıkları, enerji fiyatlarındaki oynaklık, talebin fiyat esnekliğinin düşük olduğu eğitim ve sağlık sektörlerindeki yerleşik kalıplar, dolaylı vergilerdeki artışlar yoluyla hazineye gelir sağlanırken fiyatlar genel seviyesi üzerinde baskı oluşturan adımlar...

Bu noktada daha pek çok faktör sıralanabilir.

İşin özü şudur: 'Merkez Bankası'nın yapabileceklerinin sınırı vardır.' Ancak, Merkez Bankası'nın itibarı ve etkinliği bakımından 'araç bağımsızlığı' ne kadar önemli ise...

Enflasyon hedeflemesi rejiminde, hedefle gerçekleşme arasında yıllara sâri sistematik farklar ortaya çıkması da Banka'nın kredibilitesi açısından o kadar kritiktir.

Bunun bir örneğini, son enflasyon raporunda gördük.

Bu yılsonu için enflasyon ara hedefi yüzde 16'da korunurken enflasyon aralığının (üstelik iki puan revizyonla) yüzde 15-21 bandında beklendiğinin ilân edilmesi başlı başına düşündürücü idi.

Hedefteki sapma aralığının 1-2 puan olması anlaşılabilir bir marj iken 6 puanlık bant aralığı bırakılması, Merkez Bankası'ndaki stresin göstergesi olarak algılandı!

Bilinen gerçek o ki...

Enflasyonun düşürülebilmesi güçlü siyasi irade ve siyasi sabır yanında, sade vatandaştan iş insanlarına kadar uzanan yelpazede ekonomik direnç ve dayanıklılık gerektirmektedir.

Bugün uygulanan programdaki sıkı para politikası, arkasında Cumhurbaşkanı'nın açık desteğinin hissedildiği bir tür meydan okumadır.

Cari şartlar dahilinde faiz silahının çekilmesine geniş yetki verilmişse, Merkez Bankası yönetimine kalan alan likidite yönetimi becerisi ile iletişim stratejisinden ibarettir! *** 2027 yılının son çeyreğinde seçim yapılması yüksek ihtimaldir.

Bu nedenle 2026 yılına dair, Cumhurbaşkanı'nın ikna edildiği senaryonun gerçekçiliği hayati önemdedir.

Bu yıl sağlanacak tasarrufun, deprem harcamalarının büyük ölçüde tamamlanmasından kaynaklanan mali alanın, dar ve sabit gelirlilere refah artışı olarak yansıtılması temel beklentidir.

Aynı şekilde enflasyonun düşme eğiliminde olduğuna ilişkin güven ile güçlü rezerv tabanı da ekonomik sigortadır.

Mühim olan, bu yolda yaşanabilecek aksaklıkların nasıl telafi edileceğinin de düşünülmesidir.

Bakınız, kira fiyatları sorunsalı yaklaşık 1.5 yıl önceki bir toplantıda, Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Hatice Karahan'a söz verilirken, ateş topunu eliyle tutmasıyla sonuçlanmıştı.

Kira fiyatlarındaki katılığı vurgulayan Karahan daha o gün, düşüş trendine değinmek durumunda kalmıştı.

Merkez Bankası bugün de kira fiyatlarına dikkati çekmekte ve yine görece gerileme sürecinden söz etmekte.

Aynı başlık altında konut arzı derseniz...

Gerek bir dönem için stokların eritilmesi gerekse ihtiyaca göre yeni binaların inşası hükümetin hep gündeminde oldu ve bilhassa kamu bankaları sürekli elini taşın altına uzattı.

Veya tarım fiyatları ve soğuk hava riski...

Bu konuyu yıllar önce bakanken Berat Albayrak ele almış, örtü altı tarımına dönük özel teşvik paketleri açıklamış ve her kış aynı hikâyenin tekrarlanmasına son vermek istemişti.

Meramım şu: Türkiye ekonomisi belli ezberler etrafında daha fazla döndürülmemeli. 'Faiz-kur' kozları elde tutulurken, ana hedeften sapmadan bu yıl da vatandaşın günlük hayatına değen, ince ayarlar için siyasetçiye formüller sunulmalı. 'Cek, cak' ya da 'meli, malı' tarzı vaat içeren ve ısrarla şarta bağlı mesajlar üzerinden var olmanın dayanılmaz hafifliğine kapılmamalı!