Elektrikli araç balonu patladı

Dünyanın önde gelen otomotiv şirketlerinin mali tabloları ve bilançoları, modern endüstri tarihindeki en büyük zorunlu düzeltme sürecini ortaya koydu.

Elektrikli araç planlarının yeniden yapılandırılmasıyla bağlantılı varlık silmeleri ve olağanüstü maliyetlerden kaynaklanan zararlar, tek bir yıl içinde 55 ila 65 milyar dolar arasında değişti.

Ekonomi analistlerine göre bu mali kan kaybı, elektrikli araç sektörünü çevreleyen “beklenti balonunun” patladığını gösteriyor.

Tam elektrikli araçların hızlı ve kesintisiz büyümesine dayalı öngörüler, özellikle ABD’de tamamen farklı bir gerçekle karşı karşıya kaldı.

Financial Times gazetesi Pazar günü, elektrikli araç hedeflerinden geri adım atılmasının küresel otomotiv sektörüne geçen yıl en az 65 milyar dolara mal olduğunu yazdı.

Şirketler, ABD’deki iklim politikalarında yaşanan köklü değişimin ardından ürün planlarını ve yatırımlarını yeniden düzenlemek zorunda kaldı.

Gazeteye göre benzinli motorlardan en fazla uzaklaşan şirketler en ağır darbeyi aldı.

ABD’de elektrikli araçlara yönelik vergi teşviklerinin kaldırılması ve Başkan Donald Trump yönetiminin emisyon azaltım düzenlemelerini gevşetmesi bu süreci hızlandırdı.

Yöneticiler, ABD pazarında elektrikli araçların önümüzdeki yıllarda yeni araç satışlarının yalnızca yüzde 5’ini oluşturacağını öngörüyor.

Bu oran, mevcut seviyenin yaklaşık yarısına denk geliyor.

Stellantis, elektrikli modelleri iptal edip geleneksel motorlara geri dönmesi nedeniyle 26 milyar dolar zarar yazdı ve şirketin piyasa değeri yaklaşık 6 milyar dolar geriledi.

Ford, elektrikli kamyonet projesini iptal ettikten sonra 19,5 milyar dolarlık varlık silme açıkladı.

Volkswagen, Volvo Cars ve Polestar da elektrikli programlarında benzer kayıplar bildirdi.

Gazeteye göre talebin yavaşlaması, şarj altyapısındaki zayıflık ve Çin rekabeti, şirketleri hibrit ve benzinli modellere yönelmeye zorladı.

Önümüzdeki dönemde ek varlık silmelerinin de gündeme gelebileceği uyarısı yapılıyor.

Satışlarda sert düşüş Wall Street Journal Cuma günü, ABD’de elektrikli araç satışlarının 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 30’dan fazla düştüğünü yazdı.

Eylül ayında 7.500 dolarlık federal vergi kredisinin sona ermesi, talebi destekleyen ivmeyi zayıflattı.

Tesla’nın Cybertruck modeli ve Ford’un geniş tanıtım yapılan elektrikli kamyoneti dahil olmak üzere birçok modelde talep geriledi.

Otomotiv şirketleri, 2026’da da talebin zayıf kalmasını bekliyor.

Ford CEO’su Jim Farley, “Hiç kar etmeyecek büyük elektrikli araçlara milyarlar akıtmak yerine yön değiştiriyoruz” dedi.

Ford, 2027’ye kadar düşük maliyetli bir elektrikli kamyon üretmeyi planladığını açıkladı.

Cumhuriyetçi yasa yapıcıların elektrikli araçlara yönelik federal vergi kredisini ve yakıt verimliliği standartlarını kaldırmasının ardından büyük geri çekilmeler ve devasa silmeler yaşandı.

Devlet desteğine rağmen talep beklentilerin altında kaldı.

Otomotiv ve batarya üreticileri şimdi planlarını küçültüyor.

ABD’de yüz milyarlarca dolarlık yatırımın ardından şirketler yatırımları azaltıyor, projeleri iptal ediyor ve fabrikaları yeniden benzinli araç üretimine yönlendiriyor.

Atlas Public Policy’ye göre geçen yıl elektrikli araç ve batarya tesislerine yönelik daha önce açıklanan yatırımların 20 milyar dolardan fazlası iptal edildi.

Bu, yıllar sonra ilk net yatırım düşüşü oldu.

General Motors, Michigan, Ohio ve Tennessee’deki fabrikalarda binlerce çalışanı işten çıkardı ve elektrikli kamyon ile motor fabrikası planlarını iptal etti.

Bunun yerine tesisler benzinli kamyon ve V8 motor üretimine yönlendirilecek.

Ford da Güney Koreli bir grupla ABD’de batarya üretimine yönelik ortak girişimini sonlandırdı.

Stellantis ise bir batarya şirketindeki hissesini satma sürecine girdi.

Şirket CEO’su Antonio Filosa, enerji dönüşümünün hızının abartıldığını ve bunun birçok araç alıcısının gerçek ihtiyaç ve beklentilerinden uzaklaşıldığını söyledi.

ABD dışında elektrikli araç pazarları büyümeye devam ediyor.

Çinli BYD, Tesla’yı geride bırakarak dünyanın en büyük elektrikli araç satıcısı oldu.

Bazı ülkelerin Çin araçlarına gümrük vergisi uygulamasına rağmen BYD geçen yıl Çin dışında 1 milyondan fazla araç teslim etti; bu, 2024’e göre iki kat artış anlamına geliyor.

Ancak Çin içinde de yoğun rekabet ve düşük maliyetli araçlara verilen devlet desteğinin azaltılması nedeniyle satış büyümesi yavaşladı.

Wall Street Journal’a göre sektör, küresel ölçekte yeniden dengelenme sürecine girmiş durumda.