BRICS

Devletlerarası ekonomik ve politik amaçlı bir organizasyon olan BRICS, 1998 yılında Rusya Dışişleri Bakanı Yevgeni Primakov ’un Rusya, Hindistan, Çin arasında diyalog grupları, forum toplantıları düzenlemesiyle, kısaltma adıyla “RIC” olarak kurulmuştur.

Brezilya’nın katılımıyla da diplomatik kulüp olarak üye devletlerin politikalarında koordinasyon sağlamak amacıyla her yıl zirve toplantısı yapılması kararlaştırılarak 2009 yılında resmen “BRICS” kısaltması altında yapılandırılmıştır. 2010 yılında Güney Afrika’nın örgüte katılmasıyla, örgüt, üye ülkelerin baş harflerinden oluşan BRICS akronomi olarak anılmaya başlanmıştır. 2024 yılında İran, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Etiyopya ilk kez zirve toplantısına katılmıştır. 2025 yılı başlarında bir Güneydoğu Asya ülkesi, Endonezya da örgüte katıldı.

Bu nedenle örgüt, “BRICS Plus” (+) olarak da anılmaya başlandı.

Örgüt genişleme yönünde ortak (partner) üye daveti yapmaktadır.

Türkiye de ortak üye olarak davet edilen ülkeler arasındadır.

Örgüt, uluslararası finansal sistemde reform olabilecek alanlarda inisiyatif almakta, Yeni Kalkınma Bankası kurulmakta, üye ülkeler arasında öngörülemeyen, beklenmeyen haller için rezerv oluşturma anlaşmaları yapılmakta, ortak yayınlar yapmaktadır.

Amaçlar arasında ortak ödeme sistemi geliştirmek, ABD Doları’nın ödeme aracı ve rezerv para olarak payını azaltmak, bir anlamda “dedolarizasyonu” gerçekleştirmek vardır.

Örgüt kuruluşunun ilk 15 yılında üyeleri arasında düşünce geliştirme (think tank), diyalog ileti için network kurma amacıyla üye ülkelerin katılımıyla 60’ı aşkın kurum oluşturmuştur.

BRICS’in G7’nin (ABD, Kanada, Japonya, İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya’nın) rakibi olduğu yönünde görüş yorumlar yapılarak bu iki kulüp, çeşitli açılardan karşılaştırılmakta, gelişmeler izlenerek geleceğe yönelik tahminler yapılmaktadır.

Bu iki kulübün 2024 yılı itibarıyla karşılaştırılması tablo olarak gösterilmiştir.

Doların ABD’de satın alma gücü ile diğer ülkelerde örneğin Hindistan’da satın alma gücü farklıdır. 1 dolarla Hindistan’da ABD’ye kıyasla daha fazla mal ve hizmet alınabilmektedir.

Bu nedenle gelirler, satın alma gücüne göre düzeltilmektedir.

Nominal olarak G7 ülkelerinde gayrisafi milli hasıla (GDP) 45.3 trilyon dolar olarak BRICS’ten (26.7 trilyon dolar) yüksek ancak satın alma gücüne göre BRICS’in gayrisafi milli hasılası 51.6 trilyon dolar olarak G7’nin 48 trilyon dolar hasılasından daha büyüktür.

BRICS ekonomik olarak G7’den daha kârlı büyümekte dış ticaret fazlası vermektedir.

Nominal olarak da BRICS’in 2030’lara değin G7’yi geçeceği tahmin edilmektedir.

BRICS’in gelişmesiyle USD’nin ödeme aracı ve rezerv para oranı azalacak, “de-dolarizasyon” yönünde eğilim hızlanacaktır.