Haber Detayı
Dünyanın en büyük ekonomisi mali alarm veriyor: Borç yükü kritik eşiğe yaklaştı
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) son 10 yıllık projeksiyonuna göre federal borç hızla rekor seviyelere ilerliyor. Bütçe izleme kuruluşları, mevcut borçlanma hızının matematiksel olarak sürdürülemez olduğu uyarısında bulunuyor.
ABD, mali tarihinde kritik bir dönemece hızla yaklaşıyor.
Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB) Congressional Budget Office (CBO) tarafından yayımlanan son 10 yıllık görünüm raporuna verdiği yanıtta, mevcut borçlanma eğiliminin “kesin bir kırılma noktasına” işaret ettiğini belirtti.CRFB’ye göre federal borçlanma hızı, son 50 yılın ortalamasının iki katına ulaşmış durumda ve bu tablo matematiksel olarak sürdürülebilir değil.
Kuruluş, acil yasal önlemler alınmaması halinde ABD’nin artan faiz maliyetleri, iflasa sürüklenen fonlar ve II.
Dünya Savaşı sonrası rekorları aşacak bir borç yüküyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.TRUMP YÖNETİMİNE İLK YIL KARNESİBu değerlendirme, Donald Trump’ın yeniden göreve dönüşünün ilk yılına ilişkin bir mali “karne” niteliği de taşıyor.
CBO, projeksiyonlarını Trump yönetiminin “One Big Beautiful Bill Act” (OBBBA) yasası, gümrük tarifeleri, göç politikalarındaki değişiklikler ve diğer ekonomik faktörleri dikkate alarak güncelledi.CRFB, borcun rekor seviyelere yaklaştığını, faiz giderlerinin hızla arttığını ve bütçe açıklarının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3’ü gibi sürdürülebilir kabul edilen eşiğin çok üzerinde kalmaya devam ettiğini vurgulayarak, yasa yapıcıları ciddi bir açık azaltma programı için uzlaşmaya çağırdı.RAKAMLAR: REKORLAR KIRILIYORCBO projeksiyonlarına göre, kamuya ait federal borcun 2036 yılında GSYH’nin yüzde 120’sine ulaşması bekleniyor.
Borcun nominal büyüklüğü ise yaklaşık 31 trilyon dolardan 56 trilyon dolara çıkacak.CRFB, bu hızın barış dönemlerinde benzeri görülmediğine dikkat çekiyor.
Halihazırda kamu borcu GSYH’nin yaklaşık yüzde 100’ü seviyesinde bulunuyor ve bu oran, 50 yıllık tarihsel ortalamanın iki katına denk geliyor.
Mevcut eğilim devam ederse, ABD borcu 2030 mali yılında, II.
Dünya Savaşı sonrası görülen yüzde 106’lık rekoru aşacak.AÇIKLAR KALICI HALE GELİYORBorç artışının temel nedeni, kamu harcamaları ile gelirler arasındaki yapısal uyumsuzluk.
CBO’ya göre federal harcamalar 2025’te GSYH’nin yüzde 23,1’inden, 2036’da yüzde 24,4’üne çıkacak.
Gelirler ise aynı dönemde yalnızca yüzde 17,2’den yüzde 17,8’e yükselecek.Bu fark, önümüzdeki on yılda toplam 24,4 trilyon dolarlık bütçe açığı anlamına geliyor.
Yıllık açıkların 2036’da 3 trilyon doları aşması, ortalama açıkların ise GSYH’nin yüzde 6,1’i seviyesinde kalması bekleniyor.DAHA DA KÖTÜSÜ MÜMKÜNCRFB, senaryonun daha da kötüleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Eğer Supreme Court of the United States, Trump’ın gümrük tarifelerinin önemli bir bölümünü iptal ederse ve OBBBA’daki geçici düzenlemeler kalıcı hale getirilip Uygun Fiyatlı Bakım Yasası (ACA) sübvansiyonları yeniden canlandırılırsa, borcun 2036’da GSYH’nin yüzde 131’ine fırlayabileceği hesaplanıyor.Bu durumda bütçe açığı 3,8 trilyon dolara çıkacak ve tam ölçekli bir mali kriz riski ciddi biçimde artacak.Raporun en çarpıcı uyarılarından biri, yüksek borç ile yüksek faiz oranlarının birleşmesiyle oluşan “borç spirali” riski.
CRFB’ye göre on yılın ilerleyen dönemlerinde federal borcun ortalama faiz oranı, nominal ekonomik büyüme hızını aşacak.
Ekonomide “R > G” olarak bilinen bu durum, borcun kendi kendini besleyen bir yapıya dönüşmesine yol açıyor.Faiz giderlerinin 2025’te 970 milyar dolardan, 2036’da 2,1 trilyon dolara çıkması bekleniyor.
Bu kalem, GSYH’nin yüzde 4,6’sına ulaşarak federal gelirlerin neredeyse beşte birini tüketecek.GÜVEN FONLARI İFLASA YAKINBorç görünümünün ötesinde, milyonlarca Amerikalının dayandığı güven fonları da tehlike altında.
Highway Trust Fund’un 2028’de, Social Security emeklilik fonunun ise 2032’de rezervlerini tüketeceği öngörülüyor.Yasalara göre fonlar tükendiğinde harcamalar, yalnızca gelen gelirle sınırlanacak.
CRFB’ye göre bu durum, otoyol harcamalarında yüzde 40, Sosyal Güvenlik emeklilik ve dul-yetim ödemelerinde ise yüzde 28’lik ani kesinti anlamına geliyor.
Bugün 60 yaşında olan tipik bir çift için bu, yılda 18.400 dolarlık gelir kaybı demek.POLİTİKA TERCİHLERİCRFB, mali bozulmanın kısmen son dönemdeki agresif politika tercihlerinden kaynaklandığını belirtiyor.
CBO hesaplamalarına göre OBBBA, faiz ve ekonomik etkiler dahil edildiğinde 2035’e kadar borca 4,7 trilyon dolar ekleyecek.
Tarifelerin açığı 3 trilyon dolar azaltması beklense de, net etki borçlanma projeksiyonlarını 1,4 trilyon dolar yukarı çekmiş durumda.Bu politikaların kısa vadede ekonomiye geçici bir “şeker yüksekliği” sağladığı, ancak uzun vadede faiz oranlarını yukarı ittiği vurgulanıyor.“ZAMAN DARALIYOR”CRFB, sonuç bölümünde yasa yapıcılara açık bir çağrıda bulunuyor: Borç artışını körükleyen politikalardan vazgeçilmeli ve mali istikrar öncelik haline getirilmeli.
Kuruluşa göre harcama ve gelir tarafındaki ayarlamalar, ya normal yasama süreciyle ya da iki partili bir mali komisyon aracılığıyla yapılabilir.