Olimpiyatlar’ın kazananı Grana Padano

AYDİL DURGUNaydil.durgun@dunya.comİtalya mutfak kültürünü ko­rumada ve dünya markası­na dönüştürmede belki de en başarılı ülke.

İtalyan resto­ranları dünyanın dört bir yanı­na yayılmış durumda.

Bu ko­nudaki başarıları son olarak Unesco’nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasları lis­tesine eklenmesiyle tescillen­mişti.

İlk kez bir ülke bir yeme­ğiyle değil tüm mutfak kültürüy­le listede yerini aldı.Bir ülkenin en önemli ekono­mik sac ayaklarından biri olan gastroturizmde bu başarı elbette tesadüf değil.

Yıllar süren istik­rarlı, iyi planlanmış politikaların ve yüklü yatırımların sonucu.Bu politikaların son örneğini ise pazar günü sonra erecek Kış Olimpiyatları’nda uyguladı.

İtal­yan mutfağı denince ilk akla ge­len peynir parmesan gibi sert ama fiyat bakımından daha makul kardeşi Grana Padono olimpiyat oyunlarında yarışan bir atlet gi­bi spot ışıkları altındaydı.

Olim­piyat Oyunları’nın sponsorların­dan biri olarak dev billboardlarda kayak yapan bir sporcunun ya­nında, sosyal medyada İtalya’nın bol madalyalı kayak yıldızı Sofia Goggia’nın başrolünde olduğu reklamlarda… Olimpiyat köyün­de sporcuların yediği makarnala­rın, risotto’ların üzerinde, küçük paketlerde enerji barları olarak, muffinlerde atıştırmalık niyetine servis ediliyor.Doğal bir kalsiyum ve protein kaynağı olan Grana Padano sert peynirler arasında en az yağlı olanı.

Bu özellikleriyle sporcu­lar için ideal bir besin kaynağı.Grana Padano Konsorsiyum’u pazarlama ve iletişim müdürü Mirella Parmeggiani, evet bu işi o kadar ciddiye alıyorlar ki bu peynirin üretiminin her aşama­sını kontrol eden bir konsorsi­yum var, ana fikirlerinin spo­ra meraklı insanlara sağlıklı bir beslenme şekli sunmak olduğunu söylüyor.

Kon­sorsiyumun Olimpiyat Oyunları’nda harcadığı büt­çe yaklaşık 6,5 milyon dolar.

Bu iddialarının arkasında yıllardır peynir üreticilerinin yaptığı bi­limsel araştırmalar yatıyor.Olimpiyatlar’ın 20 yıl sonra İtalya’ya geri dönmesi İtalyan yemekleri ve şaraplarını küresel sahneye bir kez daha çıkarmak için altın bir fırsat sundu.

Ve 2025’te yaklaşık 70 milyar do­lar gıda ihracatıyla rekora imza atan İtalya elbette bu fırsatı de­ğerlendiriyor.

Bir yumuşak güç olarak mutfak kültürünü ulusla­rarası arenaya taşımak zaten en iyi yaptıkları işlerden biri.Üretim katı kurallara tabi İtalya’ya özgü lezzetler sıkı yönetmeliklerle korunarak geleceğe taşınıyor.

Bizdeki coğrafi tescile benzer bir sistem olan PDO (protected designation of origin) yani korumalı menşe adı bölgesel ürünlerin hangi şartlarla üretileceğine dair katı kurallar koyuyor.

Örneğin bir şarküteri türünün üretiminde kullanılacak hayvanın hangi bölgede ve besinlerle besleneceği bu kurallarla belirleniyor.

İtalya’da 850’den fazla ürün bu sistemin bir parçası.Üreticiler PDO alabilmek için belli bir ücret ödüyor.

Hükümete bağlı birimler gerekli denetimleri yaparken aynı zamanda üreticilere kredi desteği sağlıyor.

Aynı zamanda ‘mış gibi’ yapan ürünlerle de mücadele ediyor.

Örneğin marketlerde herhangi bir marka parmesan adıyla peynir satamıyorParmesanın menajeri bile varGrana Padano hamlesi peynirle Olimpiyatlar Oyunları’nın aynı karede ilk kez buluşması değil. 2021’de parmesan, İtalyanca adıyla Parmigiano-Reggiano, ülkenin ünlü jimnastikçisi, gümüş madalyalı Giorgia Villa’ya sponsor olmuştu.

Villa yalnızca iki bölgede üretilen ve en az 12 ay yaşlandırılan parmesan peyniriyle poz vermişti ve bu kareler bir süre gündemi meşgul etti.2025’te başka spor dallarına da talip oldu.

Amerikan futbolu takımı New York Jets ile yaptığı işbirliğiyle stadyumda parmesanlı lezzetler satılmaya başladı.

Tenis turnuvalarına sponsor olan Parmesan Konsorsiyum’u geçen kasımda kendisini Hollywood’da temsil etmek üzere bir menajerlik ajansıyla bile anlaştı.Grana Padano’nun Olimpiyatlar’daki varlığı ‘peynir lobisi’nin bazı aktörlerini başta tedirgin etse de endişeleri yersiz çıktı.

Sponsorluk anlaşması nedeniyle Olimpiyat Oyunları’nda kendine yer bulamayacağından endişelenen küçük üreticiler de ihya oldu.

Alp disiplini ve snowboard yarışlarına ev sahipliği yapan Valtellina Vadisi’nin üreticileri Bitto ve Valtellina Casera peynirlerini yemek festivalinde olimpiyat seyircisiyle buluştu.

İtalyan mutfağının bir başka medarıiftiharı Storico Ribelle de spot ışıklarından faydalandı.En az dokuz ay yaşlandırılıyorOlimpiyatların yıldız peynirine geri dönelim… Grana Padano üretimi 12’nci yüzyılda başlamış.

İtalyan evlerinin vazgeçilmezlerinden, sert peynir satışlarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor.

Bir peynire Grana Padano demenin şartlarına gelince… En az dokuz ay yaşlandırılmalı ve üretiminde kullanılan süt Kuzey İtalya’nın yalnızca beş bölgesinden gelen sütler olmalı.

Bu bölgelerden bazıları aynı zamanda Milano- Cortina Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapıyor.

İtalya 2006’daki Kış Olimpitayları’nda da dünyada bütün gözlerin üzerinde olmasını fırsata çevirmiş ve ülkeye özgü Barolo ve fındıklı çikolata gibi lezzetlerini sahneye çıkarmıştı.