Haber Detayı
Şirketler işe alımda uyuşturucu testi şart koşuyor!
Son uyuşturucu operasyonlarının ardından Türkiye'de işe alım süreçlerinde "bağımlılık yapıcı madde tarama testi" yaygınlaştı. İstanbul’da laboratuvarlara günlük 20 binden fazla talep gelirken, test maliyeti ortalama 2.200 TL. Enerji, savunma, lojistik gibi sektörlerde standart hale gelen uygulama, Tüpraş (stajyer dahil), TCDD, ASELSAN, ROKETSAN gibi kurumları da kapsıyor. Hukukçular açık rıza ve KVKK vurgusu yapıyor. Detaylar haberimizde.
Uyuşturucu operasyonlarının artmasının ardından birçok şirket işe alım sürecine bağımlılık yapıcı madde tarama testini dahil etti.
İstanbul’da laboratuvarlara günlük 20 bini aşkın test talebi gelirken, ortalama maliyet 2 bin 200 TL seviyesinde.Türkiye'de son dönemde yoğunlaşan uyuşturucu operasyonları, yalnızca güvenlik gündemini değil, iş dünyasını da derinden etkiledi.Sabah gazetesi yazarı Metin Can'ın haberine göre, daha önce sürücülük, güvenlik ve ağır sanayi gibi yüksek riskli alanlarla sınırlı olan "bağımlılık yapıcı madde tarama testi", artık birçok sektörde işe alım prosedürünün vazgeçilmezi haline geldi.Laboratuvar yetkilileri, son aylarda işveren kaynaklı test taleplerinin 6-7 kat arttığını belirtiyor.Sadece İstanbul'da her gün 20 binden fazla test yapılıyor, bu rakam, talebin kurumsal bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
Laboratuvarlar, toplu anlaşmalar, mobil numune ekipleri ve kurumsal paketler sunarak bu talebe yanıt veriyor.
Bazı merkezler "SGK'lıya indirim" gibi kampanyalarla rekabeti kızıştırıyor.
Ortalama test maliyeti 2.200 TL civarında; toplu alımlarda fiyat düşebiliyor.HANGİ ŞİRKETLER TEST İSTİYORUygulamanın en yaygın olduğu sektörler arasında enerji, lojistik, ağır sanayi, savunma, kimya, güvenlik, sağlık ve yazılım yer alıyor.
Tüpraş’ın stajyerler dahil adaylardan madde testi talep ettiği, TCDD’nin de işe alım kriterlerinde bu kontrolleri öncelikli hale getirdiği belirtiliyor.Savunma ve havacılık alanında faaliyet gösteren ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ve TUSAŞ gibi kurumlarda ise güvenlik gerekçesiyle testlerin sistematik biçimde uygulandığı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre bu alanlarda çalışanların dikkat ve karar verme kapasitesi yalnızca şirket performansını değil, kamu güvenliğini ve insan hayatını da doğrudan etkiliyor.
Küresel ölçekte ExxonMobil, BP, UPS ve FedEx gibi şirketlerde de madde testleri standart uygulamalar arasında yer alıyor.AÇIK RIZA ALINMALI?Hukukçular, işverenin madde testi talep etmesinin tamamen yasak olmadığını ancak bunun işin niteliğiyle bağlantılı olması, adayın açık rızasının alınması ve sonuçların gizli tutulması gerektiğini vurguluyor.
Keyfi test taleplerinin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması açısından sorun yaratabileceği belirtiliyor.
Öte yandan işyerinde uyuşturucu kullanımı ya da bulundurulması, İş Kanunu’nun 25/II maddesi kapsamında “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” sayılabiliyor ve işverene tazminatsız fesih hakkı tanıyabiliyor.Testler genellikle idrar, kan veya tükürük örneği üzerinden yapılıyor.
Ortalama ücret 2 bin 200 TL civarında olsa da toplu anlaşmalarda fiyat düşebiliyor.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gereği sonuçlar yalnızca test yapılan kişiye veriliyor; işverene iletilebilmesi için adayın açık rızası gerekiyor.
Sonuçlar çoğunlukla kapalı zarfla ya da kişisel dijital erişim sistemi üzerinden paylaşılıyor.
