SGK'dan toplu ödeme? Kimler alabilir

Türkiye’de emeklilik için yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarının aynı anda sağlanması gerekiyor.

Ancak yaşı dolduğu halde primi eksik kalan ve bu eksiği borçlanma (doğum, askerlik vb.) yoluyla da kapatamayan vatandaşlar için yatırılan paralar sistemde “hapsolmuş” değil.

SGK mevzuatına göre, emekli olma ihtimali kalmayan vatandaşlar, yazılı başvuruda bulunarak bugüne kadar adlarına yatan yaşlılık primlerini toplu bir şekilde geri alabiliyorlar.

Sosyal güvenlik sistemimizde “Toptan Ödeme”, prim gün sayısını tamamlayamadığı için kendisine yaşlılık aylığı (emekli maaşı) bağlanamayan kişilere sunulan bir haktır.

Bu uygulama, vatandaşın geçmişte yaptığı ödemelerin bir kısmının enflasyona karşı güncellenerek kendisine iade edilmesini sağlar.   3 ŞARTIN AYNI ANDA SGK’dan prim iadesi alabilmek için kanunen şu üç şartın aynı anda gerçekleşmesi zorunludur:  Yaş Şartının Tamamlanması: Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşının doldurulmuş olması gerekir (8 Eylül 1999 öncesi girişliler için yaş şartı daha düşük olabilir).

Hizmet Süresi ve Primin Yetmemesi: Yaşı dolmasına rağmen, emeklilik için gereken prim gününü dolduramamış olmak.

İlişiğin Kesilmesi: 4A (SSK) kapsamında çalışanların işten ayrılmış olması, 4B (Bağ-Kur) kapsamında olanların ise iş yerini kapatmış veya faaliyetine son vermiş olması şarttır.

Vatandaşların en çok yanıldığı nokta, SGK’ya yatan tüm paranın iade edileceği düşüncesidir.

Ancak sistemde sadece belirli kesintiler iade kapsamındadır.

İade Edilen Primlerİade Edilmeyen PrimlerMalullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası (Sadece çalışan payı)Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri Bağ-Kur bünyesinde ödenen yaşlılık primleriKısa Vadeli Sigorta Kolları (İş kazası, meslek hastalığı vb.)Hizmet borçlanması (Askerlik/Doğum) için ödenen tutarlarİşveren Payı olarak yatırılan kısımlar  Prim iadesi süreci otomatik olarak işlemez; vatandaşın bizzat talebi gerekir.

Nereye Başvurulur?

İkametgahınızın bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezi’ne (SGM) giderek bir “Toptan Ödeme Talep Dilekçesi” vermeniz yeterlidir.

Nasıl Hesaplanır?

Geçmiş yıllarda ödenen primler, her yılın güncelleme katsayısı (enflasyon ve büyüme rakamları) ile bugünkü değere taşınır.

Bu sayede paranız yıllar içinde değer kaybetmeden iade edilir.

Kritik Uyarı: Prim iadesi alan bir vatandaş, daha sonra tekrar çalışmaya başlar ve emekli olmak isterse, aldığı bu parayı faiziyle geri ödeyerek (İhya sistemi) eski günlerini tekrar kazanabilir.

Ancak bugünkü ekonomik koşullarda, emekli olma ihtimali olanların prim iadesi yerine borçlanma formüllerini denemesi genellikle daha avantajlıdır.

EMEKLİLİK İMKANSIZLIĞINA DİKKATEmeklilik İmkansızlığı: Toplu ödeme (prim iadesi), ancak emeklilik yaşına gelmiş (kadın 58, erkek 60 gibi) ama gerekli prim gün sayısını doldurma ihtimali kalmamış kişilere yapılır.

Sadece Şahsi Pay İade Edilir: İşveren payı ve İşsizlik Sigortası Fonu payı iade edilmez.

Sadece sizin adınıza yatan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri geri verilir.

Sağlık Primleri Yanar: Ödenen Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri toplu ödeme kapsamında geri alınamaz.

Faiz İşletilmez: Primler geri alınırken enflasyon farkı veya faiz çok düşük uygulanır; bu nedenle alınan para genellikle yatırılan paranın reel değerinin altındadır.

Hizmetlerin Silinmesi: Primleri toplu aldığınızda, o güne kadarki tüm hizmet süreniz sistemden silinir.

İhyâ (Geri İhya) Hakkı: Eğer ileride tekrar çalışmaya başlar ve emekli olmak isterseniz, aldığınız parayı güncel faiziyle geri ödeyerek o günleri tekrar canlandırabilirsiniz.

Askerlik Borçlanması: Sadece askerlikte geçen süreler borçlanılabilir; terhis sonrası boşta geçen süreler toplu ödeme ile satın alınamaz.

Doğum Borçlanması: Her çocuk için en fazla 2 yıl (720 gün) borçlanılabilir.

Ancak çocuğun doğumundan sonraki süreçte adına prim yatmamış olması şarttır.

Borçlanma Tutarı: Ödenecek tutar, o yılki asgari ücretin %32'sinden az olamaz.

Tavan fiyat ise bunun 7.5 katıdır.

Sigorta Başlangıcını Geri Çekme: Eğer askerlik sigorta girişinden önce yapılmışsa, borçlanma giriş tarihini geriye çeker ve daha erken emekli olmanızı sağlayabilir.

Yurt Dışı Borçlanması: Yurt dışında geçen sürelerin borçlanılması artık Bağ-Kur (4/b) statüsünde sayılmaktadır, bu da emekli maaşını düşürebilir.

Ödeme Süresi: SGK’dan gelen tebligattan sonra borcun 1 ay içinde peşin ödenmesi gerekir.

Ödenmezse başvuru geçersiz sayılır.