Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek’in, ‘yoksulluk ve yaşam koşulları araştırmasına’ yönelik soru önergesine linkle yanıt vermesine tepki: ‘Yoksulluk gizleniyor’

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi, CHP Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu, TÜİK tarafından yayımlanan 2024 Yoksulluk ve Yaşam Koşulları Araştırması’nın toplumun gelir dağılımı, yoksulluk oranları ve yaşam standartlarını ölçen en kritik çalışmalardan birisi olduğuna dikkat çekti.

Bu araştırmada kullanılan “eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirinin”, hem medyan gelir hesaplamalarının hem de göreli yoksulluk sınırının belirlenmesinde temel gösterge olduğuna işaret eden Bakırlıoğlu, “Kamuouyonda güvenilir veri talebinin arttığı bu dönemde, 2024 yılına ilişkin medyan gelir değerinin açık ve şeffaf biçimde paylaşılması, hem sosyal politika değerlendirmeleri hem de bütçe tartışmaları açısından büyük önem taşımaktadır” dedi.

ŞİMŞEK’E SORULAR Bakırlıoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, şu sorulara yanıt istedi: “2024 yılı yoksulluk ve yaşam koşulları araştırmasında eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan geliri ne kadardır ? 2024 yılı medyan geliri, bir önceki yıla göre nominal ve reel olarak yüzde kaç artmış veya azalmıştır ?” LİNK VERDİ Önergeye yanıt veren Şimşek, gelir ve yaşam koşulları istatistiklerinin, “AB’de gelir, yoksulluk ve sosyal dışlanma konularında zamanlı ve karşılaştırılabilir kesit ve panel verileri toplamayı amaçlayan uyumlu bir istatistik araştırması” olduğunu belirtti.

Bu ankette yürütülen tüm çalışmaların, yüksek kaliteli ve uyumlu istatistiklerin üretilmesini sağlayan AB İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından koordine edildiğini belirten Şimşek, şöyle devam etti: “Çalışma başından beri Eurostat eşdeğerlik ile ilgili metodolojide güncelleme yapmadığı için ülkemizde 2006 yılından beri yürütülen gelir ve yaşam koşulları araştırması kapsamında eşdeğerlik ölçeği hesaplamasında güncelleme yapılmamıştır.

Öte yandan, Gelir ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, ‘https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gelir-Dagilimi-Istatistikleri-2025-53993’ internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.” ‘RAKAMLAR GİZLENİYOR’ Yanıtı değerlendiren CHP’li Bakırlıoğlu, bakanlığın kamuoyuyla paylaşması gereken temel yoksulluk verilerini açıklamaktan kaçındığını söyledi.

Bakırlıoğlu, “Rakamları gizleyerek yoksulluğu ortadan kaldıramazsınız.

Çok basit bir soru sormuşuz: ‘2024 yılı yoksulluk ve yaşam koşulları araştırmasında eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan geliri ne kadardır’ demişiz.

Ancak bu ülkenin yurttaşlarının ne kadar yoksul olduğunun gün yüzüne çıkmaması için sayın Şimşek sorumuzu yanıtlamak yerine link vermiştir” dedi.

Bakırlıoğlu, bakanlığın yanıt olarak yalnızca TÜİK’in “gelir dağılımı istatistikleri” bültenine yönlendirme yaptığına işaret ederek, “Bu açık şekilde bir soruya kaçamak yanıt vermektir.

Biz kamuoyuna açıklanmamış, net ve somut bir rakam sorduk. ‘Medyan gelir ne kadar?’ dedik.

Bunun yıllık değişimini istedik.

Aldığımız cevap ise bir internet linki oldu.

Bu resmen ciddiyetsizliktir.

Soru önergesine linkle cevap verilmez.

İktidarın bakanları ne zaman başı sıkışsa bu linklere başvuruyorlar” değerlendirmesini yaptı. ‘AÇIKLANMAYAN GERÇEK’ Medyan gelir hesabının en temel gelir göstergelerinden biri olduğunu vurgulayan Bakırlıoğlu, şunları söyledi: “Medyan gelir şu demektir: Tüm ülkenin nüfusunu gelirine göre sıralarsınız ve tam ortadaki kişiyi baz alırsınız.

İşte o kişi, bu ülkenin ortalama yurttaşını temsil eder.

Muhtemelen bugün o kişi asgari ücret almaktadır.

Yani Türkiye’de ortadaki yurttaşın geliri asgari ücret seviyesine gerilemiştir.

Asıl açıklanmak istenmeyen gerçek budur.

Zaten bu rakamın normal koşullarda araştırmanın içinde belirtilmesi gerekir.

Ama iktidar verileri gizleyerek, yoksulluğu da gizlemek istemektedir.

TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması’na göre Türkiye’de en az 17 milyon yurttaş en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar yoksul.

Nüfusa oranla yoksulluk oranı ise 2025 yılında yüzde 10.7 oldu.

Söz konusu oran 2024’te yüzde 10.1 seviyesinde gerçekleşmişti.” Bakırlıoğlu, Türkiye’de çalışanların yarısının asgari ücretle çalıştırıldığını, açlık sınırının altındaki asgari ücretin ülkenin çalışanlarının kaderi haline geldiğini söyledi.

Emeklilerin durumunun daha da vahim olduğuna işaret eden Bakırlıoğlu, “Yurttaşın durumu buyken, yoksulluk gizlenerek, pembe bir tablo çiziliyor.

Eğer yoksulluk azalmış olsaydı, bu rakamlar günlerce manşet yapılırdı.

Ama yoksulluk derinleştiği için medyan geliri açıkça telaffuz etmekten kaçınıyorlar.

Çünkü o rakam, milyonlarca yurttaşın nasıl geçinemediğini, alım gücünün nasıl eridiğini ortaya koyacaktır” dedi. ‘ŞEFFAFLIKTAN UZAK’ Bakırlıoğlu, bakanlığın tutumunu “şeffaflıktan uzak ve hesap vermekten kaçan bir anlayış” olarak nitelendirerek, şunları söyledi: “Böyle içi boş cevaplar hazırlamak için gösterdikleri çabayı, keşke yurttaşın cebine giren parayı artırmak için gösterselerdi.

Ekonomik krizin toplum üzerindeki gerçek etkisi gizlenmeye çalışılıyor.

Ama hayatın gerçeği saklanamaz.

Market fiyatları ortada, kira fiyatları ortada, faturalar ortada.

Yoksulluk bu ülkenin yurttaşının kaderi değildir.

Yanlış ekonomi politikalarının sonucudur.

Gerçekleri karartmalarına izin vermeyeceğiz.