Haber Detayı
Almanya'da emeklilik fonu skandalı: 1,1 milyar Euro buhar oldu
Alman diş hekimlerinin emeklilik hayalleri, milyarlık bir finans skandalıyla sarsılıyor. Diş hekimlerinin emeklilik birikimlerini yöneten fonun özel kredi ve gayrimenkul yatırımlarında yaklaşık 1,1 milyar Euro zarar etmesi, Almanya’daki meslek temelli emeklilik sisteminde yönetim ve denetim tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Avrupa'da meslek temelli emeklilik fonlarının yatırım tercihleri ve denetim yapıları tartışma konusu oluyor.Almanya’nın başkenti Berlin’de diş hekimlerinin emeklilik birikimlerini yöneten mesleki emeklilik fonu, milyarlarca Euro'luk yatırımlarda yaşanan ağır kayıplar nedeniyle hem üyelerinin hem de kamuoyunun gündeminde.Berlinli diş hekimleri, yaklaşık 2,2 milyar Euro'yu bulan emeklilik tasarruflarını, finans profesyonelleri yerine meslektaşlarından oluşan bir yönetime emanet etti.
Ancak fon varlıklarının yarısına yakını eridi.300 MİLYAR EURO'LUK SİSTEMFonda yaşanan kriz Almanya'daki emekli sandıklarına ilişkin korkuları tetikledi.
Almanya’da doktorlar, diş hekimleri, noterler ve mimarlar gibi bazı serbest meslek grupları için zorunlu olan bu mesleki emeklilik fonları, devlet emeklilik sisteminin yerini alıyor. 2024 sonu itibarıyla bu fonların toplam varlıklarının defter değeri yaklaşık 300 milyar Euro seviyesinde.Ülke genelinde 90’dan fazla fon bulunuyor.
Ancak bu fonlar arasında büyük ölçek farkları var.
Bazıları 10 milyar Euro'nun üzerinde varlık yönetirken, bazı küçük fonların yatırım hacmi 100 milyon euronun altında kalıyor.
Bu parçalı yapı, pek çok fonun yüksek maliyetli profesyonel yatırım ekipleri kurmasını zorlaştırıyor.RİSKLİ YATIRIMLAR AĞIR FATURAYA DÖNÜŞTÜAlmanca kısaltmasıyla VZB olarak bilinen fon, varlıklarının yüzde 70’ten fazlasını özel kredilere, halka açık olmayan şirketlere ve gayrimenkul projelerine yatırdı.
Ancak bu yatırımların önemli bir bölümü ya iflas etti ya da ciddi mali sıkıntılar yaşadı.Zarar yazan projeler arasında Kaliforniya merkezli bir plastik geri dönüşüm şirketi, Kuzey Almanya’da bir karides çiftliği ve Berlin’de bir sigorta girişimi de bulunuyor.
Mahkeme belgelerine göre fon, bazı şirketlerde zarar büyürken dahi yeni kaynak aktararak adeta “kötü paranın peşinden iyi para” yatırdı; bu sayede şirketler başka borçlarının faizini ödeyebildi.Toplam kaybın yaklaşık 1,1 milyar Euroya ulaştığı tahmin ediliyor.Gelişmeler üzerine Berlin merkezli fon, eski denetçisine, yatırım danışmanına ve yönetim organlarında görev almış bazı isimlere karşı hukuki süreç başlattı.Yaşanan çöküş, Almanya’daki “Versorgungswerke” olarak bilinen meslek temelli emeklilik fonlarının yönetim yapısını yeniden tartışmaya açtı.
Çoğu zaman yatırım geçmişi sınırlı kişiler tarafından yönetilen bu fonlar, eyalet bazında dağınık bir denetime tabi.FONLAR RİSKLİ ALANLARA YÖNELDİUzmanlara göre özellikle uzun süreli negatif faiz ortamında daha yüksek getiri arayışı, fonları özel borçlanma araçları ve gayrimenkul gibi daha riskli alanlara yöneltti.Öte yandan Kuzey Almanya’daki eczacı ve diş hekimi fonları ile Münih merkezli Bayerische Versorgungskammer (BVK) gibi büyük kurumlar da son yıllarda özellikle gayrimenkul yatırımlarında yüz milyonlarca Euroluk değer düşüşleri açıklamış durumda.Frankfurt’taki bir ofis projesi, Augsburg’daki bir konut geliştirme yatırımı ve ABD’deki ticari gayrimenkuller zarar yazan projeler arasında yer alıyor.SİSTEMATİK BİR KRİZ YOKŞu aşamada sektör genelinde emekli maaşı yükümlülüklerinin karşılanmasında sistemik bir kriz görünmese de, birçok fon yeni yatırım arayışından çok mevcut portföydeki zararları sınırlamaya odaklanmış durumda.Uzmanlara göre önümüzdeki yıllar, özellikle gayrimenkul ve özel borç yatırımlarındaki değer düşüşlerinin netleştiği, risk yönetimi ve yönetişim reformlarının tartışıldığı bir dönem olacak.
