Hamaney'den sonra sahneye çıkan isim: Humeyni'nin torunu Hasan! Reformist mi, sistem yanlısı mı?

ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney'in ardından İran'da dini liderlik koltuğu için en çok adı geçen isimlerden biri, İslam Devrimi'nin kurucusu Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin torunu Hasan Humeyni oldu.

Reuters'ın incelemesine göre 53 yaşındaki Hüccetülislam Hasan Humeyni, reformistlere yakınlığı ve sistem içindeki meşruiyetiyle dikkat çekiyor.

Mahsa Amini olayında şeffaflık çağrısı yapan, ancak protestolarda rejimle saf tutan Humeyni hakkında neler biliniyor?HASAN HUMEYNİ KİMDİR?53 yaşındaki Hasan Humeyni, Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin 15 torunu arasında en görünür ve en çok konuşulan isim.

Dedesinin türbesinin mütevellisi olarak sembolik bir kamu rolü üstlenen Humeyni, bugüne kadar herhangi bir resmi devlet görevinde bulunmadı.Tahran'ın güneyindeki türbede yürüttüğü görev, onu İran ruhani elitinin içinde tutarken, aynı zamanda kamuoyunda tanınır kılıyor.

Arapça ve İngilizce bilen Humeyni, gençliğinde futbol oynadı ve 21 yaşında dedesinin ısrarıyla Kum'a giderek ilahiyat eğitimi aldı.

Eşi Seyyide Fatıma bir Ayetullah'ın kızı; çiftin dört çocuğu bulunuyor.REFORMİSTLERE YAKIN AMA SİSTEME BAĞLI Humeyni, İran iç siyasetinde görece ılımlı bir figür olarak değerlendiriliyor.

Eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ve Hasan Ruhani ile yakın ilişkileri biliniyor.

Her iki lider de Batı ile angajman politikalarını savunmuştu.2021'de Anayasa Koruyucular Konseyi'nin reformist adayları yarış dışı bırakmasını eleştiren Humeyni, bu kararın İbrahim Reisi'nin yolunu açtığını ima etti. 2022'de Mahsa Amini'nin ölümünün ardından şeffaf soruşturma çağrısı yaptı:"Yetkililer, bu 22 yaşındaki kızın başına ‘rehberlik ve eğitim’ bahanesiyle ne geldiğini açık ve şeffaf biçimde açıklamalıdır." Ancak aynı dönemde ülke çapındaki protestolarda rejim karşıtı sloganları eleştirdi, bazı göstericileri İsrail'e hizmet etmekle suçladı ve hükümet yanlısı yürüyüşlere katıldı.

Hamaney için yazdığı taziye mektubunda onu "İran halkının ve Müslümanların kahramanı" olarak niteledi.ADAYLIĞI NEDEN ENGELLENDİYaklaşık on yıl önce Hasan Humeyni, dini lideri seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi seçimlerinde aday olmak istemişti.

Başlangıçta Hamaney’den onay aldığı ve kendisine “dedesinin ismine zarar vermemesi” yönünde uyarıda bulunulduğu belirtilmişti.

Ancak daha sonra Anayasa Koruyucular Konseyi tarafından adaylığı veto edildi.Resmi gerekçe olarak dini unvanı gösterildi.

Humeyni, Ayetullah’ın bir alt derecesi olan “Hüccetülislam” unvanını taşıyor.

Ancak bu karar, reformist kanadın olası bir hamlesini engellemeye yönelik siyasi bir adım olarak yorumlandı.2008’de verdiği bir röportajda, ordunun siyasete karışmaması gerektiğini belirterek dolaylı biçimde İran Devrim Muhafızları’nı eleştirdiği düşünülmüştü.

Buna rağmen, İslam Devrimi’ni korumakla görevli elit güç olan Devrim Muhafızları ile yakın ilişkilerini sürdürdüğü biliniyor.İSRAİL KARŞITLIĞI VE MÜZİĞE OLAN İLGİSİHumeyni, İsrail'e karşı sert söylemleriyle de tanınıyor.

Geçen yılki 12 günlük hava savaşında Hamaney'e yazdığı mektupta İran füzelerinin İsrail için "kabusa" dönüştüğünü belirtti.

İsrail'i "kötü Siyonist rejim" ve "Batı destekli kanserli tümör" olarak nitelendirdi.2015'te Reuters'a konuşan bir yakını, Humeyni'yi müzik, kadın hakları ve sosyal özgürlükler konusunda ilerici görüşlere sahip bir "ilahiyatçı" olarak tanımlamıştı.

Sosyal medyayı yakından takip ettiği ve Batı felsefesine ilgi duyduğu belirtiliyor.UZMANLAR BELİRLEYİCİ OLACAK!Hasan Humeyni'nin adı, reformistlere yakınlığı ve Humeyni soyadının taşıdığı meşruiyet nedeniyle yeni dini lider tartışmalarında sıkça geçiyor.

Ancak Uzmanlar Meclisi'nin yapısı ağırlıklı muhafazakâr; Hamaney'in oğlu Mücteba gibi isimler de gündemde.İran'daki güç dengeleri, özellikle muhafazakâr blok ve güvenlik kurumlarının etkisi, sürecin seyrini belirleyecek.

Humeyni'nin sistem içi bağlılığı ve reformist eğilimleri arasında denge kurması, olası bir geçiş döneminde kritik rol oynayabilir.