Kürtler İran’da ne yapacak... Dr. Kasımlo'yu tanır mısınız... Humeyni’nin Kürtlere verdiği söz

1978-1982 yıllarında İran Urumiye’deki Başkonsolosluğumuzda görev yaptım.16 Ocak 1979’da Şah’ın İran’ın terketmesine, Humeyni’nin 1 Şubat 1979’da Paris’ten Tahran’a dönüşüne, Pehlevi rejiminin yıkılmasına ve İran İslam Cumhuriyeti’nin ilan edilmesine, 8 yıl süren İran-Irak savaşına yakinen tanıklık ettim.6 Mart 1975 tarihinde OPEC zirvesinde Cezayir Devlet Başkanı Huari Bumedyen’in arabulucuğuyla İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi ile Irak Devrim Komuta Konseyi Başkan Yardımcısı (Devlet Başkanı Yardımcısı) Saddam Hüseyin arasında Cezayir Antlaşması imzalandı.Cezayir Antlaşması, (Şattülarap Antlaşması) İran ile Irak arasında sınır ihtilaflarını çözmek için imzalanan önemli bir antlaşmaydı.

Cezayir Antlaşması ile Irak Şattülarap su yolundaki ve Huzistan Eyaletindeki hudut haklarından vazgeçti.

İran ise Molla Mustafa Barzani’ye yani Kürtlere verdiği desteği tamamen kesti.Barzani ve Peşmergeleri İran’a sığındılar.Devrin Hükümeti Hakkari ve civar illerde sıkıyönetim ilan etti.TBMM , Hükümetin sıkıyönetim tezkeresini kabul etmedi yani reddetti.Molla Mustafa Barzani (1904-1 Mart 1979) İran Şah’ının özel konuğu olarak Tahran yakınlarındaki Kerec şehrinde yaşamaya başladı.Peşmergeler ise başta Sero olmak üzere diğer Kürt bölgesine yerleştirildi.Daha sonra çok tütün içtiği için akciğer kanserine yakalanan Molla Mustafa Barzani Şah’ın talimatıyla tedavi için ABD’ye gönderildi.ABD’ye seyahati sırasında Barzani’ye Şah’ın özel doktoru ve SAVAK (istihbarat) elemanları eşlik etti.Molla Mustafa Barzani 1 Mart 1979’da 75 yaşında iken Vaşington’da vefat etti.Cenazesi İran’ın Uşnu (Uşneviye) şehrinde toprağa verildi.(Mart-1979)Barzani’nin mezarı yıllar sonra Kuzey Irak’taki Barzan’a nakledildi.İRAN KÜRDİSTAN DEMOKRATİK PARTİSİ GENEL SEKRETERİ'YLE TANIŞMAMİran’da tanıştığım bir diğer önemli kişi de Dr.Abdurrahman Kasımlo.Urumiye’ye gittikten bir süre sonra mobilyalı bir ev tuttum.

Asuri bir de kadın buldum, çok güzel yemek yapıyor.

Ev sahibi İran Kürdistan Demokratik Partisi Genel Sekreteri Doktor Abdurrahman Kasımlo’nun ağabeyi Hüseyin Kasımlo, eşi Adalet Hanım İstanbullu bir kimya mühendisi.Hüseyin Kasımlo İstanbul Teknik Üniversitesi’nde okumuş, Süleyman Demirel’le beraber.

Demirel’le arkadaşlığı var.

Çok düzgün insanlar.

Bana da evlâtlarıymışım gibi sahip çıkıyorlar.Hüseyin Kasımlo bir gün bana dedi ki: “Kardeşimin kim olduğunu biliyorsun.

Seni onunla tanıştırayım.” Dr.

Abdurrahman Kasımlo'yla tanışmaya (İKDP Genel Sekreteri) Mahabad’a gittik.

Urumiye’ye 120 km.

Biz geliyoruz diye hazırlık yapmış.

Karısı Çek, iki kızı var, İsveçlilerle evli, hepsi yerel giysiler içinde bizi karşıladı.

İzzet ikram çok iyi.Dr.

Kasımlo şunu anlattı: “Ben okumak için 1947 yılında İstanbul’a gittim.

Beyazıt’taki Üniversite’nin önünde, Atatürk’e atfedilen bir söz var: ‘Türk âleminin en büyük düşmanı komünizmdir’.

Yazıyı gördüm tepem attı.

İki abim de orada, Ali Abim tıp, Hüseyin Abim ise İTÜ’de mühendislik okuyor.Onlara; ben burada okumam, dedim.

O zaman Kâmuran Bedirhan var, meşhur Kürtçü, Latin harfleriyle Kürtçe alfabeyi yazan büyüğümüz.

Ben Dr.

Kamuran Bedirhan’ı Paris’te tanıdım.

Karısı da Polonyalı.

Adamla irtibata geçiyorlar, onun vasıtasıyla Çekoslovakya’ya gidiyor, orada ekonomi eğitimi alıyor ve Çek bir bayanla evleniyor.Dr.

Abdurrahman Kasımlo yedi-sekiz dil biliyor.

Babası köy ağası.

Anası Müslüman olmuş bir Asuri.1910 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun Urumiye Konsolosluğu; “Ben aşağıda imzası bulunan Osmanlı İmparatorluğu’nun Urumiye Konsolosu, …..’nın Osmanlı vatandaşı olduğunu onaylarım,” diye babasına Fransızca belge vermiş.DR.KASIMLO: “KÜRTLERİN ENTEGRE OLDUĞU TEK ÜLKE TÜRKİYE”O ziyarette Dr.

Kasımlo güzel şeyler söyledi:“Kürtlerin entegre olduğu tek ülke var o da Türkiye” dedi. “Her türlü makam mevki yolu açık.

Bugün beni İran Dışişleri Bakanlığı’na istesem odacı olarak dahi almazlar ama Türkiye’de her şey oluyorlar.

Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakan oluyorlar.” Tanışıklığı olduğunu söyledi bir sürü isim saydı.

Sonra devam etti: “Buna rağmen bizim Kürtleri mutlu etmek zor.

İnsanların istekleri bitmez.

Ben şimdi İran’da muhtariyet istiyorum ama bizim hakkımız.

İran İslam Devriminden önce Humeyni ile Paris’te görüştüm.

Ayetullah Humeyni bana Paris’te bizzat 'İran’da Kürtlere özerklik vereceğim' dedi.

Humeyni İran’a dönünce sözünü yerine getirmedi.

Mahabad’dan milletvekili seçilmeme rağmen protesto amacıyla Tahran’a gidip Meclis’te yemin etmedim.

Ancak Türkiye’deki Kürtlerin bunu istemeleri, mantık dışı.”Sonra Mahabad’a Gazeteci-Yazar Örsan Öymen’i götürdüm.

O da Kasımlo’nun aleyhinde yazdı hem onun hem de Aşiret Reisi Cihangir Diri’nin.

Ondan sonra gazetecilere karşı hep temkinli davranmak mecburiyetinde kaldım.Vahit Özdemir(E) Diplomat6 Mart 2026(Editör Özlem Pekcan tarafından kaleme alınan ÇARIKLI DİPLOMAT kitabından yararlanıldı.)Odatv.com