'Ömrüüm' nasıl ortaya çıktı... 99 yaşında 70 yıldır ekranda... Kelepçeli sosyal deney

Yeraltı, şu sıralar bir hitap ile anılır oldu; “Ömrüüm”.

Dizi tarihimizde örnekleri var.

Ama bir sezon içinde böylesine kalıcı ve ses getireni tabii ki, çok fazla olmuyor.

Yeni sezon dizisinde Bozo’nun Ceylan’a hitabı, dizi ilerledikçe öne çıkmaya başladı.

Bugün sosyal medyada “Ömrüüm” dalgası yayılmış durumda.

Peki nasıl bulundu?

Sordum.Sette Doğaçlama Bulundu Bu hitap şekli sette çekim sırasında doğaçlama bulunmuş.

Dizinin yönetmeni Murat Öztürk ve Uraz Kaygılaroğlu ortak çalışması diyelim.

Bu hitap sanırım gündelik yaşamın içine giderek daha fazla girecek gibi görülüyor.DİZİLERE 100 BİN DOLAR NASIL VERİLECEKKültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, dizi yapımcıları ile bir toplantı yaptı.

Toplantıda, yurt dışında yayınlanan dizilere 100 bin dolar karşılığı Türk Lirası'na kadar sağlanacak desteğin kriterleri ele alındı.

Destekten yararlanmak için yapımların en az 3 kıta ve 10 ülkeye ihraç edilmesi, Türkiye’de en az 26 bölüm yayınlanmış olması, reytinglerde üst sıralarda yer alması ve son 3 yıl içinde yayımlanmış olması şartı aranacağı, programa ilaveten RTÜK’ten ceza almamış olması şartının olduğu basında çıkan haberlerde yer alıyordu.

Yapımcılara soralım dedik.

Bir yapımcı; “Başlangıç olarak iyi, en azından devlet bunu teşvik edilmesi gereken bir alan olarak ilk kez gördü.

Ama elbette yetersiz” diyordu.Her Bölüme Para Yok Bir başka önemli yapımcı ise, ayrıntıları anlattı ve yanlış anlamalar olduğunu söyledi. “Yanlış bir algı oluştu.

Sanki dizilerin her bir bölümüne 100’er bin dolarlık yardım yapılacak gibi yanlış anlaşılmalar var.

Dizinin her bölümüne değil.

Türkiye’nin tanıtımını öne çıkardığınız herhangi bir bölümdeki bir veya iki sahneye paralar ödenecek.100 Bin Doları Kimler VerecekPeki bu para nasıl verilecek? “100 bin doların 50 bin dolarını bakanlık, 50 bin dolarını Türkiye Tanıtım Fonu verecek.

Nasıl verecek?

Bu içerik, yurt dışındaki televizyonlarda reklam olarak yayınlanırsa.

Bir de tabi bu iş için komisyon kurulacak.

İçeriklerin Türkiye’nin tanıtımına katkı verip vermediği o komisyon tarafından belirlenecek.

Yani 30 - 40 bölüm yapıyorsanız, 2 ya da 3 bölümünde bu parayı alabilme durumunuz olabilir.

Yayıncıların da bir hakkı olacak.

Ve bu para yapımcı ve yayıncı arasında dengeli bir şekilde verilecek”.PLATFORMLARDA DİZİLER BİRBİRİNE Mİ BENZEMEYE BAŞLADIAlman gazetesi Süddeutsche Zeitung, dijital platformların içerik üretiminde giderek daha fazla veri ve algoritmalara dayanmasının dizilerin yaratıcı niteliğini zayıflatabileceğini savunan bir analiz yayımladı.Veriye göre yazılan senaryolarSektördeki bazı senaristlere göre platformlar izleyicilerin davranışlarını çok ayrıntılı analiz ediyor.

Bir dizinin hangi sahnede durdurulduğu, hangi karakterlerin sevildiği, izleyicinin ne zaman sıkıldığı gibi veriler senaryoya müdahale edilmesine neden olabiliyor.

Senaristlerden belirli aralıklarla şaka eklemeleri, veriye göre “başarılı” sayılan karakterleri öne çıkarmaları gibi talepler geldiği söyleniyor.

Bazı test gösterimlerinde ise izleyicilerin yüz ifadeleri kaydedilerek yapay zekâ ile duygusal tepkilerinin analiz edildiği belirtiliyor.Netflix ve Veri YaklaşımıNetflix veri kullanımını ilk yıllarında açıkça savunuyordu. 2013’te yayımlanan House of Cards dizisinin veri analizleriyle geliştirildiği açıklanmıştı.

Netflix CEO’su Ted Sarandos 2015’te bir projeye karar verirken sürecin yaklaşık %70 veriye, %30 sezgiye dayandığını söylemişti.

Ancak şirket daha sonra insan yaratıcılığına daha fazla vurgu yapmaya başladı.

Medya Sosyoloğu Karin van Es bu yaklaşımı “stratejik ikirciklilik” olarak tanımlıyor.Diziler artık telefon izleyicisine göre yazılıyor.Platformların önemli varsayımlarından biri de izleyicilerin artık dizileri tam dikkatle izlemediği.

İnsanların çoğu, izlerken aynı anda telefon kullanıyor.

Bu nedenle yapımlarda ilk bölümde güçlü sahnelerin yer alması, hikâyenin hemen anlaşılması ve birkaç dakikada bir dikkat çekici olay olması gibi kurallar uygulanıyor.“Üç Yıldızlı Hamburger” ModeliNetflix içerik stratejisini bazen “three-star hamburger” olarak tanımlıyor.

Yani çok deneysel olmayan ama mümkün olduğunca geniş kitleye hitap eden eğlence.

Bu model özellikle TikTok ve YouTube gibi kısa video platformlarıyla rekabet etmek için kullanılıyor.

Eleştirmenlere göre bu yaklaşım dizilerin giderek daha güvenli ve birbirine benzer hale gelmesine neden oluyor.Algoritmaların SınırıAnalize göre algoritmalar izleyici alışkanlıklarını anlamada güçlü bir araç olsa da yaratıcı değildir.

Veriye dayalı üretim zamanla hikâyelerin ve karakterlerin ortalamaya dönüşmesine yol açabilir.Bir Tane Büyük Yönetmen Buldular MıBu tartışmayı, Cannes Film Festivali'nin direktörü Thierry Frémaux’nun yıllar önce sorduğu bir soru özetliyor:“Yayın platformlarının keşfettiği büyük yönetmenler kimler?

Bana sadece bir tane söyleyin?”Ünlü Senarist Ne Söyledi Konuyu dijital platformlar için de çalışan önemli bir Türk senariste sordum.

Hatta şu an dizisi bir platformda çok izleniyor.Senariste göre, izleyici verilerine bakarak senaryoyu yönlendirme yöntemi aslında yeni değil.

Televizyon döneminde de diziler dakikalık reyting analizleriyle takip ediliyor, izleyicinin hangi sahnede diziyi bıraktığı veya reklamdan dönüp dönmediği ölçülüyordu.

Bugün dijital platformlar da benzer şekilde izleyici davranışlarını analiz ediyor ve senaryolara bu veriler yansıyabiliyor.Seyirciye İstediğini Ver Ancak senariste göre, veriye fazla bağlı kalmak formül diziler üretme riskini doğuruyor. “Algoritmaya en çok bağlı kalan işler izlenir ama fark yaratmaz.

Bu Hollywood’un eski taktiğidir: seyirciye istediğini ver” diyor.İlk On Dakika Ne Vermek LazımKendisi özellikle ABD’de dizi senaristleri ile çalışmış.

Bazı yazım kurallarının çok katı olduğuna da dikkat çekiyor.

Örneğin birçok projede ilk 10 dakikada cinsellik veya şiddet sahnesi olması gerektiği gibi kalıplar bulunduğunu söylüyor.

Özellikle genç yetişkin dizilerinde benzer sahnelerin aynı dakikalarda ortaya çıkmasının nedeni de bu.The Sopranos; Sıradışı Bir İş Bununla birlikte algoritmanın dışına çıkan projeler de var.

Senariste göre güçlü yazarlar ve yaratıcı ekipler platformları ikna edebildiğinde farklı işler üretmek mümkün.

Bu durumun klasik örneklerinden biri de televizyon tarihinde kuralları değiştiren The Sopranos dizisi.

Ve kendisi ile ilgili de şu yorumu yapıyor; “Ben kendi adıma, bir güven inşa edebildiğim için mesela, daha fazla hareket imkanım var”.Bir de Netflix Tarafı Kaynağım bu konuda net konuştu; “Zaman zaman böyle haberler çıkıyor.

Ama biz, algoritma ile içerik seçimi ya da üretim yapmıyoruz.

Bu açıdan doğru bulmadım söz konusu iddiayı”.KELEPÇELİ SOSYAL DENEY EKRANDAİngiliz Channel 4’ün yeni programı “Handcuffed: Last Pair Standing” (Kelepçeli: Hayatta Kalan Son Çift), “bölünmüş Britanya’yı” anlamayı hedefleyen bir sosyal deney olarak tanıtılıyor.

Programda farklı hayat görüşlerine sahip iki yabancı 24 saat boyunca – hatta duş alırken bile – birbirine kelepçeleniyor.

En uzun süre dayanabilen çift 100 bin sterlin ödül kazanıyor.

Programın sunuculuğunu Jonathan Ross yapıyor.Ancak The Guardian’da yer alan eleştiri yazısında formatın, toplumsal uzlaşıdan çok gerilim yaratmaya dayalı bir kurgu izlenimi verdiği yazıyor.

Programda eşleşmeler zıtlıklar üzerine kurulu; büyük beden moda girişimcisi ile obeziteyi “tembellik” olarak gören biri, evsizlere yardım eden bir gönüllü ile zengin bir milyoner ya da aristokrat bir toprak sahibi ile eski bir cezaevi görevlisi aynı kelepçeye bağlanıyor.Program boyunca zaman zaman empati anları görülse de genel yapı daha çok çatışmayı görünür kılan bir reality televizyon estetiğine dayanıyor.Kısacası format, teoride toplumsal farklılıkları konuşturmayı amaçlıyor; pratikte ise izleyiciyi ekrana bağlayan şey çoğu zaman diyalog değil gerilim oluyor.Böyle Format Bizde Olabilir Mi?Böyle bir format bizde olabilir mi?

Biz reality show ile defterimizi kapatalı yıllar oldu.

Efendim bu uç örnek diyeceksiniz.

Peki ne var ekranda?

İzlenme oranların ne kadar izlendiğini gösteriyor.

Biz televizyonda program izliyor muyuz?Dizi dışında biraz haberler, bir de gündüz kuşağı iki program.

Benzerlerini yapanlar da izlenmiyor mesela.

Yarışma yapılıyor hiçbir heyecanı yok.

Filmler deseniz "laf ola beri gele" koyuyorlar.

Zaten tv izleyicisinin bir film zevki de olduğu kanaatinde değilim.

TV’de ilk defa yazıyor, sonuç geliyor yüzde 1,5 izlenmiş.

Ev ahalisi platformlarda ya da D Smart sinema kanallarında izledikleri bazı filmler için “Bu ekranda olsa izlenmez mi?” diye soruyor.

Cevabını da kendi veriyor; “ Valla yüzde bir ancak alır”.

Kemal Sunal, Eyvah Eyvah serisi, Kutsal Damacana serisi dönüp duruyor.

Bir de tabii RTÜK halleri var.

Yazılı basında olduğu gibi bugün Türkiye’de televizyon izleyicisi de yok.

Biraz dizi, biraz kadın programı izleyen kitle var.99 YAŞINDA VE 70 YILDIR EKRANDA Ekranın şu an sanırım bir şekilde en tecrübeli yüzü Uğur Dündar. 80 yaşının üzerinde.

Şu an Halk TV’de.

Ama bir isim gördüm ve şaşırdım.

Arjantin televizyonunun “Kraliçe annesi” diyorlar.

Mirtha Legrand 27 Şubat 2026’da 99 yaşına girdi ve doğum gününü her zamanki gibi çalışarak kutlamış.(Arjantinli televizyon sunucusu Mirtha Legrand geçen Pazartesi 99 yaşına girdi.

Resimde, 2024 yılında programını sunarken görülüyor)58 Yıldır Aynı Programı Yapıyor Neredeyse 70 yıla yaklaşan televizyon kariyeriyle dünyanın en uzun süre ekranlarda kalan isimlerinden biri olmayı sürdürüyor. 1958’de televizyona adım attı, 1968’de başlattığı öğle yemeği formatı hâlâ devam ediyor.(Legrand, ünlü televizyon öğle yemeklerini 1960'larda sunmaya başladı)Sinemadan Televizyona Uzanan YolGerçek adı Rosa María Juana Martínez Suárez olan Legrand Arjantin sinemasının altın çağında parladı, 13 yaşındaydı ilk filmini çevirdiğinde. 1968’de medya patronu ve Arjantin’de adı “Televizyonun Çarı” lakabı olan kanal sahibi, yönetici kartivizitlerini taşıyan Alejandro Romay’ın teklifini kabul ederek, masa etrafında ünlülerle yemek yenilen bir sohbet programı sunmaya başladı.

Program ilk olarak 3 Haziran 1968’de Kanal 9’da (Romay’ın sahibi olduğu kanal) yayınlandı ve kısa sürede Almorzando con Mirtha Legrand (“Mirtha Legrand ile Öğle Yemeği” ) adını aldı.

Format basitti ama etkiliydi.

Yemek masasında konuklara doğrudan ve zaman zaman rahatsız edici sorular yöneltmek mesela.Elizabeth’in Tahtta Kalışı ile Aynı Süre Legrand neredeyse 70 yıllık televizyon geçmişiyle Guinness Rekoru sahibi David Attenborough’un hemen arkasında yer alıyor.

Attenborough 1953’ten bu yana ekranlarda 71 yılı aşan bir kariyere sahip, Legrand ise Arjantin televizyonunun doğuşuna 1951’de tanıklık etti ve 1958’den beri aktif.

Bu süre neredeyse Elizabeth II’nin tahtta kaldığı dönem kadar uzun35 Başkan, altı askeri darbeyi gördü Legrand’ın yaşamı Arjantin ve dünya tarihinin dönüm noktalarıyla iç içe geçti.

Ülkesindeki 35 fiili devlet başkanı, altı askeri darbe, dokuz papa ve 22 Dünya Kupası gördü.

Eva Perón’u tanıdı, Diego Maradona’nın yükselişine ve ölümüne tanıklık etti.

Çin Devrimi, Berlin Duvarı’nın yıkılışı, Ay’a iniş, internet ve yapay zekâ çağını yaşadı.(Mirtha Legrand, 2003 yılında programında Arjantin Cumhurbaşkanı Carlos Menem'i ağırlıyor)9 Devlet Başkanı Konuk Oldu Programına demokratik dönemde sekiz Arjantin devlet başkanı konuk oldu, Raúl Alfonsín, Carlos Menem, Fernando de la Rúa Eduardo Duhalde, Néstor Kirchner, Cristina Fernández de Kirchner, Mauricio Macri ve Javier Milei.

Onun masasına oturmak neredeyse siyasi bir ritüel haline geldi.Peron Sansürü Programı 1970’lerde María Estela Martínez de Perón döneminde sansüre uğradı, ancak genel olarak Arjantin başkanları onun davetini kabul etmek için istekli oldu.İspanya Bağlantısı ve Uluslararası KonuklarEndülüs göçmeni olan Legrand İspanya’ya özel bir bağ hissetti.

Programında Julio Iglesias, Rocío Dúrcal Marta Sánchez ve Carmen Maura gibi isimleri ağırladı.Aile Yapısı ve Devam Eden MirasProgram uzun yıllar eşi yönetmen Daniel Tinayre tarafından üretildi, bugün yapımcılığını torunu Ignacio Viale üstleniyor.

Legrand program sunamadığında torunu Juana Viale devralıyor.Uzun Ömrün Sırları ve Çalışma DisipliniLegrand haftada iki kez fizik tedavi görüyor, az yiyor alkol ve sigara kullanmıyor, günde yedi sekiz saat uyuyor.

Ona göre en büyük sırrı, yaptığı işi sevmesi ve aktif kalması. “Nasıl görünüyorsanız öyle muamele görürsünüz” sözü onun yaşam felsefesini özetliyor.99 yaşında hâlâ topuklu ayakkabılarla gala gecelerine katılıyor ve her hafta ekran karşısına geçiyor.

Arjantin’de milyonlar onu izlemeye devam ediyor ve Legrand da efsanenin sürdüğünü açıkça dile getiriyor.Odatv.com