Haber Detayı
Uzaylıların izi bulunabilir: Bilim insanları yeni bir yöntem geliştirdi
Bilim insanları, Dünya’daki yaşamdan tamamen farklı olsa bile uzaylı yaşamı tespit etmeye yardımcı olabilecek yeni bir yöntem geliştirdi. Karbon bileşiklerinin kimyasal tepkime özelliklerine dayanan bu test, yaşam izlerini ortaya çıkarabilir.
Dünya dışı yaşamı araştırmak bilim için en zorlu görevlerden biri.
Araştırmacılar genellikle yaşamın varlığına işaret edebilecek maddeler veya desenler olan biyolojik imzalara odaklanıyor.
Astronomlar, uzak gezegenlerin atmosferlerini inceleyerek bu moleküler biyolojik imzaları tespit etmeye çalışıyor.
Ancak burada önemli bir sorun var.Canlı organizmalar tarafından üretilen birçok molekül, yaşam olmadan da ortaya çıkabiliyor.
Jeolojik süreçler veya farklı kimyasal reaksiyonlar da benzer molekülleri oluşturabiliyor.
Bu durum, bilim insanlarının gerçekten yaşamın izlerini mi yoksa sıradan kimyasal süreçleri mi gördüklerini ayırt etmelerini zorlaştırıyor.Amino asitlerin tepkime özelliğine bakılıyorABD’deki Georgia Institute of Technology araştırmacılarından Christopher Carr ve ekibi, bu sorunu çözmeye yardımcı olabilecek yeni bir test geliştirdi.
Yöntem amino asitlere dayanıyor.
Amino asitler, Dünya’daki tüm yaşamın temel yapı taşlarından biri olan proteinleri oluşturan moleküller.Ancak amino asitler oldukça basit moleküller ve yaşam olmadan da oluşabiliyor.
Örneğin bu moleküller Ay toprağında, kuyruklu yıldızlarda ve göktaşlarında da tespit edildi.
Bu nedenle araştırmacılar yalnızca amino asitlerin varlığını tespit etmenin yeterli olmayacağını düşündü.
Bunun yerine bir örnekteki moleküllerin kimyasal tepkime özelliklerini ölçmenin yaşamın varlığı için daha güvenilir bir gösterge olabileceğini öne sürdüler.Canlı sistemler molekülleri farklı şekilde koruyorCanlı olmayan bir sistemde moleküller sürekli oluşur ve yok olur.
Kozmik ışınlar veya diğer moleküllerle girdikleri reaksiyonlar bu süreci belirler.
Bu ortamda daha reaktif olan moleküller genellikle daha hızlı yok olur.
Christopher Carr bunu şöyle açıklıyor: Bir sistem mevcut molekülleri koruyacak bir mekanizmaya sahip değilse, en hızlı yok olanlar genellikle en reaktif olanlardır.Canlı sistemlerde ise durum farklıdır.
Yaşamı sürdüren kimyasal süreçler için reaktif moleküller gereklidir.
Bu nedenle canlı organizmalar bu tür molekülleri özellikle korur ve kullanır.
Bu durum, moleküllerin dağılımında kendine özgü bir kimyasal imza oluşturur.
Bir bileşiğin reaktivitesi, moleküldeki elektronların düzenine bağlıdır.
Daha reaktif moleküllerde, en dış elektron ile bir reaksiyon sırasında doldurulabilecek bir sonraki enerji seviyesi arasındaki enerji farkı daha küçüktür.64 amino asit üzerinde denendiCarr ve ekibi, Dünya’daki yaşamın kullanmadığı birçok amino asit de dahil olmak üzere toplam 64 amino asidin enerji farklarını hesapladı.
Daha sonra Göktaşları gibi abiyotik yani cansız kaynaklar, ay toprağı örnekleri ile mantar ve bakteri gibi canlı örnekleri gibi kaynaklardan elde edilen amino asit verilerini incelediler.
Araştırmacılar, moleküler enerji hesaplamalarını kullanarak amino asitlerin reaktivite dağılımının istatistiksel haritasını çıkardı.
Bu analiz sayesinde bir örneğin canlı mı yoksa cansız mı olduğuna dair olasılık hesaplanabildi. 200’den fazla canlı ve cansız örnek üzerinde uygulanan yöntem, yaşamı yüzde 95 doğrulukla tespit edebildi.
Carr, yöntemin en güçlü yanını şu sözlerle açıklıyor: Bu yaklaşımın güzelliği inanılmaz derecede basit olması.
Aynı zamanda oldukça açıklanabilir ve doğrudan fizik kurallarına dayanıyor.Bu yöntem uzaylı yaşamını da ortaya çıkarabilirCarr’a göre evrende yaşam varsa, büyük olasılıkla karbon kimyasına ve amino asitlere dayanacaktır.
Ayrıca kimyasal reaktivite kuralları da Dünya’daki yaşamla aynı şekilde işleyecektir.
Yaşamın temelinde moleküllerin ne zaman, nasıl ve nerede etkileşime gireceğini kontrol etmek bulunur.
Bu da elektron akışını düzenleyen ve moleküllerin elektriksel etkileşimlerini kontrol eden yapılar gerektirir.Moleküllerin reaktivitesini kullanarak yaşam aramak aslında yeni bir fikir değil.
Ancak bu reaktivitenin istatistiksel dağılımını ölçmek yeni bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
Henderson Cleaves bu yöntemin gelecekte uzay görevlerinde kullanılabilecek araçlardan biri olabileceğini söylüyor.
Örneğin yöntem Mars görevleri ve Enceladus gibi Satürn’ün uydularına yapılacak keşiflerde yer alabilecek yaşam tespit sistemlerinin bir parçası olabilir.
Ancak bu yöntemin uygulanabilmesi için molekülleri ve bolluklarını son derece hassas şekilde ölçebilen ekipmanlar gerekiyor.
Bu tür ölçümleri yapmak ise uzay görevleri için teknik açıdan hâlâ oldukça zor.
