CNN, Wall Street Journal, BBC, Bloomberg, New York Times… Hamaney ölmedi 30 yaş gençleşti

ABD ve İsrail saldırıları sonucu şehit olan Ayetullah Ali Hamaney’in ardından, Uzmanlar Meclisi ülkenin yeni liderini önceki gün belirledi.

Yapılan resmi açıklamaya göre, önceki liderin 56 yaşındaki oğlu Ayetullah Mücteba Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü dini lideri olarak göreve getirildi.

Yıllardır kamuoyu önünde nadiren görülen ancak devlet mekanizması içindeki ağırlığıyla bilinen Mücteba Hamaney’in seçilmesi, bölge siyasetinde yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Başta Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) olmak üzere İran’daki bütün kurumlar Mücteba Hamaney’e bağlılığını ilan etti.

YENİ LİDERE BAĞLILIK ABD-İsrail’den yapılan açıklamalarda “Yeni lideri biz belirleyeceğiz!”, “Bizimle anlaşmayan lidere izin vermeyeceğiz ve onu hedef alacağız!” gibi yorumlar gelse de, Mücteba Hamaney’le birlikte ABD-İsrail’e karşı kararlı ve sert bir mücadelenin olacağı görülüyor.

Dün başta Tahran olmak üzere ülke genelinde çağrılar yapıldı.

İranlılar bağlılığını göstermek için meydanları doldurdu.

Mücteba Hamaney için sloganlar atıldı.

Gösterilere katılan halka mikrofon uzattık, fikirlerini sorduk.

Aldığımız yorumlar şöyle oldu: “Halka bomba atıyorlar ama biz meydanları dolduruyoruz.”, “Yeni liderimize güvenimiz tam ve ona bağlıyız.”, “İran’da bir Hamaney gider bin Hamaney gelir.”, “İran halkını devletine karşı ayaklanacak diye bekleyen ABD-İsrail’e karşı yanıtımızı meydanlardan haykırarak veriyoruz.”, “Ölme pahasına meydanları asla boş bırakmayacağız.”, “Bu süreçten daha da güçlenerek çıkacağız.” BATI BASININDAN ‘GENÇ HAMANEY’ YORUMU Mücteba Hamaney’in yeni lider seçilmesi anlaşılan ABD-İsrail’in istemediği bir sonuç oldu.

Batı basınında Hamaney ile ilgili yapılan haberler ve yorumlar “gençleşme” üzerine.

Batı basının birinci haberi olan bu gelişme, siyasi sistemin devamlılığı yönünden ele alındı.

İngiliz Guardian gazetesi haberinde, Mücteba Hamaney’in İslam Devrimi’nin yeni lideri olarak seçilmesine yurt içindeki desteği vurguladı.

Gazete, İran’ın siyasi ve güvenlik yapısının her yerindeki yetkililerin, Hamaney’in ülkenin yeni lideri olarak atanmasını memnuniyetle karşıladığını yazdı.

Batı basınında çıkan bazı başlıklar şu şekilde: - CNN International: “Yeni Bir Lider, Eski Bir İsim: Genç Hamaney ile Tanışın” başlığıyla yayımlanan analizde, Mücteba’nın yıllardır perde arkasındaki gücüne vurgu yapıldı. - Politico: “Generalin Oğlu: Genç Hamaney Tahtı Nasıl Sağlama Aldı?” başlığıyla, Devrim Muhafızları’nın bu seçimdeki belirleyici rolüne atıfta bulundu. - Bloomberg: “Hamaney 2.0: Eski Rejimin Daha Genç ve Keskin Bir Versiyonu” başlığını kullanarak, dinamik ve kararlı  politikaya dikkat çekti. - The New York Times: “Tahran’daki liderlik 30 yaş gençleşti.” yorumunu yaptı.

DMO İLE KURULAN SARSILMAZ BAĞ Mücteba Hamaney, resmi bir siyasi unvanı olmamasına rağmen “perde arkasındaki en güçlü isim” olarak tanımlanıyordu.

Uzmanlara göre, özellikle son 20 yılda İran Devrim Muhafızları (DMO) ile kurduğu derin bağlar, ona siyasi ve güvenlik aygıtı içinde önemli bir nüfuz alanı sağladı. 2007’de sızdırılan bir ABD diplomatik telgrafında, üç İranlı kaynağa dayanılarak Mücteba, babası Ali Hamaney’e ulaşmanın bir yolu olarak tanımlanmıştı.

ABD Hazine Bakanlığı da 2019’da kendisine yaptırım uygularken, babasının bazı yetkilerini fiilen devraldığını ve onun adına hareket ettiğini öne sürmüştü. 17 YAŞINDA CEPHEDE Mücteba Hamaney, babası cumhurbaşkanı olduğu sırada İran-Irak Savaşı’nda cephede yer almıştı. 1980’lerde bizzat savaşa katılması, ona güvenlik bürokrasisi içinde erken yaşta sevgi ve saygı kazandırdı.

Özellikle 2009’da dış destekli protestoların bastırılması ve muhafazakar adayların desteklenmesi süreçlerinde sergilediği tutumla, rejimin şahin kanadının temsilcisi olarak tanımlandı. 17 yıldan fazla bir süre İslam hukuku ve teolojisi konusunda ileri düzey derslere katıldı.

EĞİTİM GEÇMİŞİ Hamaney, onlarca yıl boyunca İran’ın önde gelen ilahiyat okullarında, özellikle Tahran ve Kum’da ileri düzey din eğitimi aldı ve ülkenin din adamları kurumunda öğretim, bilimsel araştırma ve kurumsal çalışmalarda yer aldı.

Tahran’da Ayetullah Ahmed Muctahedi Tehrani tarafından kurulan okulda seminer eğitimine başladı ve burada temel dini eğitimini tamamladı.

Savaşın sona ermesinden sonra, Şii ilahiyatının en önemli merkezlerinden biri olan Kum’daki dini merkezde eğitimine devam etti.

Takip eden yıllarda, birkaç önde gelen din adamından ileri hukuk ve İslam hukuku ilkeleri konusunda eğitim aldı.

Mücteba Hamaney, eğitimine paralel olarak Tahran’daki ve daha sonra Kum’daki ilahiyat okullarında din dersleri verdi. ‘Liderimizi cesaretle seçtik’ İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani, Mücteba Hamaney’in yeni lider olarak seçilmesine ilişkin yaptığı açıklamada, sürecin tamamen anayasal çerçevede yürütüldüğünü söyledi.

Laricani önceki gece İran devlet televizyonuna konuştu. “Yeni liderlik milli mutabakatın merkezi olmalıdır.” diyen İranlı yetkili, seçimin zamanlamasına ve hukuki zeminine dikkat çekti. “Savaş tehdidine rağmen cesur bir adım atıldığını belirten Laricani, Uzmanlar Meclisi üyelerini savaş koşullarında gösterdikleri kararlılık nedeniyle tebrik ederek, “Ülkemizin içinde bulunduğu özel savaş şartlarına ve ABD’nin toplantıyı bombalama yönündeki sürekli tehditlerine rağmen, Uzmanlar Meclisi büyük bir cesaretle toplanarak bu kritik kararı almıştır.” ifadelerini kullandı. ‘HESAPLARI BOZULDU’ Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesinin ardından “düşmanların” İran’ın bir yönetim krizine gireceğini umduğunu belirten Laricani, şunları söyledi: “İmam Hamaney’i şehit ederek İran’ın bir çıkmaz sokağa gireceğini ve karanlık emellerine ulaşacaklarını sandılar.

Ancak Uzmanlar Meclisi, anayasa uyarınca konuyu titizlikle incelemiş ve adaylar arasından Ayetullah Mücteba Hamaney’i seçmiştir.

Bu süreç tamamen şeffaf ve yasaldır; bu seçim, rejim aleyhindeki negatif propagandalara verilmiş en net cevaptır.” ‘LİDERLİK OKULUNDA YETİŞTİ’ Yeni lider Mücteba Hamaney’in vasıf ve yetenekleriyle ilgili de konuşan Laricani, “Kendisi, devrim öncesi ve sonrasında büyük mücadeleler vermiş o yüce zatın (Ali Hamaney) evladıdır.

Hayatı boyunca liderlik okulunun öğretileriyle yoğrulmuş, devrimin farklı kademelerinde tecrübe kazanmıştır.

Babasından aldığı eğitimle bu hassas dönemde ülkeyi başarıyla yönetecektir.” ifadelerini kullandı.

Çin: Hamaney kararı İran’ın egemenliğidir Çin, Mücteba Hamaney’in liderlik makamına seçilmesini, İran’ın iç işi ve anayasasına uygun alınmış bir karar olarak değerlendirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiankun, Pekin’de düzenlenen olağan basın toplantısında, İran’da Mücteba Hamaney’in lider seçilmesine ilişkin, “Lider seçimi İran’ın iç işidir, ülkenin anayasasına uygun alınmış bir karardır.” ifadesini kullandı.

Çin’in her ne gerekçeyle olursa olsun ülkelerin iç işlerine karışılmasına karşı olduğunu ifade eden Guo, İran’ın egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulundu.

Guo, Çin’in askeri operasyonlara derhal son verilmesi, Orta Doğu’da gerilimin daha fazla yükselmesini önlemek üzere en kısa sürede diyalog ve müzakerelere dönülmesi çağrısını yineledi.

Putin’den tebrik Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Mücteba Hamaney’e tebrik mesajı gönderdi.

Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, Putin, Mücteba Hamaney’e gönderdiği mesajda, “İran lideri seçilmenizden dolayı en içten tebriklerimi sunarım.

İran’ın silahlı saldırılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, bu yüksek makamdaki göreviniz şüphesiz büyük cesaret ve özveri gerektirecektir.

Babanızın çalışmalarını onurlu bir şekilde sürdüreceğinize ve zorlu sınavlar karşısında İran halkını birleştireceğinize eminim.” ifadesini kullandı.

Tahran’a olan sarsılmaz desteğini ve İran’la dayanışmasını tekrar teyit eden Putin, “Rusya, İran İslam Cumhuriyeti’nin güvenilir bir ortağı olmuştur ve olmaya devam edecektir.

Önünüzdeki zorlu görevlerin üstesinden gelmenizde başarılar, sağlık ve metanet dilerim.” ifadelerini kullandı.

Kim: Memnuniyetle karşılıyoruz Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) Lideri Kim Jong Un, İran’a destek mesajı gönderdi.

Kim, Mücteba Hamaney’in İran’da lider seçilmesini tebrik etti ve İsrail’e karşı sert ifadeler kullandı.

Kim yaptığı açıklamada, Hamaney’in İran’da lider seçilmesini memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Mücteba Hamaney’in liderliğine olan güvenini vurgulayan KDHC Lideri, İsrail’e karşı da mesaj vererek, “Bu liderin, tıpkı babası gibi İsrail’i aşağılayacağından ve onun kibrini kıracağından eminiz.” ifadelerini kullandı.