Haber Detayı
Tarımın en zor yıl; 14 temel üründe çiftçi zarar etti
Zirai donla başlayan 2025, kuraklık, plansız üretim, düşük alım fiyatları ve artan maliyetlerle tarımı adeta kilitledi. Türkiye genelinde ekimi yaygın 20 temel üründen 14’ünde çiftçi yılı zararla kapattı; üretim düştü, gıda enflasyonu derinleşti.
Türkiye tarımı, son yılların en ağır sınavlarından birini 2025’te verdi.
Şubat, mart ve nisan aylarında yaşanan zirai don felaketi, yılın geri kalanında kuraklık, ürünlerin tarlada kalması, düşük alım fiyatları ve yüksek girdi maliyetleri ile birleşti.
Ortaya çıkan tablo, hem üretici gelirlerinde ciddi kayıplara hem de gıda fiyatlarında kalıcı baskıya yol açtı.Sektör temsilcilerine göre sorun yalnızca iklim kaynaklı değil.
Plansız üretim, bazı ürünlerde arz fazlası yaratırken, ithalat politikaları iç piyasada fiyatları baskıladı.
Sonuç olarak, ülke genelinde yaygın olarak ekilen ürünlerin büyük bölümünde çiftçi 2025’i zarar hanesiyle kapattı.ÜRETİMDE SERT GERİLEME2025’te üretim miktarları birçok üründe belirgin şekilde düştü.Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler: %9 azaldıSebzeler: %0,9 gerilediMeyveler, içecek ve baharat bitkileri: %30,9 düşüş gösterdiTarımda izlenen 20 temel üründen yalnızca 6’sı üreticisine kazandırırken, 14 ürün çiftçiyi zarara sürükledi.KAYBETTİREN ÜRÜNLERBUĞDAY Kuraklık nedeniyle özellikle kuru tarım alanlarında ciddi verim kaybı yaşandı.
Rekolte %13,7 düşerek 17,95 milyon tona geriledi.
Sulu tarım yapan çiftçiler ise düşük alım fiyatı ve prim desteğinin olmaması nedeniyle maliyetlerini karşılayamadı.MISIR Üretim %4,9 artsa da ithalat kapılarının açılması ve yüksek maliyetler nedeniyle fiyatlar geriledi, çiftçi kazanç sağlayamadı.ÜZÜM Zirai don rekolteyi %27,5 düşürdü.
Buna rağmen fiyatların artmaması, üzümü kazandırmayan ürünler arasına soktu.DOMATES Rekolte %7,6 azaldı.
Piyasa fiyatlarının düşük seyretmesi, domates üreticisini zararla karşı karşıya bıraktı.ÇELTİK Sezon başında satış yapanlar görece avantajlı olsa da genel tabloda üretici ne kazandı ne kaybetti.AYÇİÇEĞİ Kuraklığın en sert vurduğu ürünlerden biri oldu.
Üretim %11,8 azaldı; fiyatlar verim kaybını telafi etmeye yetmedi.ZEYTİN “Yok yılı” etkisiyle rekolte %34,7 düştü.
İç piyasadaki fiyat oynaklığı ve ihracat belirsizliği 2026 için de risk oluşturuyor.PATATES Üretim %7,2 azaldı.
Rekolte düşmesine rağmen fiyatlar yükselmedi; üretici zarar etti.ARPA Rekolte %25,9 geriledi.
Açıklanan fiyatlar maliyetleri karşılamadı.SOĞAN Üretim artmasına rağmen düşük fiyatlar nedeniyle yılın en çok tartışılan, ancak kazandırmayan ürünlerinden biri oldu.PAMUK Son dört yıldır üreticisini zorlayan pamukta üretim alanları daraldı. 2025’te rekolte %13,7 azaldı, maliyet baskısı devam etti.NARENCİYE Zirai don özellikle portakalı vurdu.
Erkenci ürünler kısmen kazandırsa da genel tablo zararla sonuçlandı.MERCİMEK Kuru tarım alanlarında kuraklık etkisi belirginleşti.
Kırmızı mercimek üretimi %38,3 düştü.KAYISI Zirai dondan en ağır darbeyi alan ürün oldu.
Rekolte %73,9 azaldı; üreticinin geliri neredeyse yok oldu.KAZANDIRAN ÜRÜNLERŞEKER PANCARI 21,9 milyon tonluk üretimiyle hem tarımda hem hayvancılıkta üreticinin yüzünü güldürdü.ÇAY Kendi çayını toplayan üretici kazandı; işçilik maliyeti yüksek olanlar zorlandı.ELMA Don nedeniyle rekolte %48,3 düşse de fiyatların iyi seyretmesi üreticiyi korudu.ANTEP FISTIĞI Yok yılına rağmen rekor fiyatlarla Güneydoğu’da üreticisine kazandıran tek ürün oldu.MUZ Fiyatların 50 TL’nin üzerinde seyretmesiyle üreticinin nefes aldığı nadir ürünlerden biri hâline geldi.FINDIK Rekolte %38,5 düşmesine rağmen fiyatların yükselmesi üreticiyi zarardan kurtardı.Kaynak: Mehmet H.
GülelOdatv.com
