Güvercin beslemek günah mı? Diyanet'e göre güvercin beslemek caiz mi?

Kimi zaman bir hobi, kimi zaman bir terapi, kimi zaman ise nesilden nesile aktarılan bir miras olan bu alışkanlık, bazen dini hassasiyetlerle çatışıyormuş gibi algılanabilir.

Halk arasında dolaşan Güvercin beslemek uğursuzluk getirir , Güvercin olan eve melek girmez veya Kuşbazın şahitliği kabul olmaz gibi rivayetler, bu masum hobiyi icra eden müminlerin içine kurt düşürebilir.

İslam dini, prensip olarak hayvan sevgisini ve merhameti emreder.

Ancak her eylemde olduğu gibi, hayvan beslemenin de kul hakkı , zaman israfı ve kumar gibi ince çizgilerle belirlenmiş sınırları vardır.

Güvercin beslemek özünde helal (mubah) bir eylem olsa da, bu işin yapılış şekli ve amacı hükmü değiştirebilir.

Tarihsel süreçte Hz. Ömer döneminde alınan bazı kararların günümüze yanlış aktarılması, güvercin besleyenlere karşı haksız bir önyargı oluşmasına neden olmuştur.

Başkalarının çatısına konarak kirlilik yaratması, kuş uçurmak için damlarda dolaşırken mahremiyetin ihlal edilmesi veya bu işin bir bahis aracına dönüştürülmesi gibi durumlar, İslam alimlerinin konuya temkinli yaklaşmasına yol açmıştır.

İSLAM DA HAYVAN BESLEMENİN GENEL HÜKMÜ Öncelikle İslam ın hayvanlara bakış açısını doğru oturtmak gerekir.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), kedisi olan Ebu Hureyre ye iltifat etmiş, kuşu ölen bir çocuğa (Ebu Umeyr) taziyeye gitmiş ve hayvanlara eziyet edilmesini kesin bir dille yasaklamıştır.

Bu perspektiften bakıldığında, evde, bahçede veya terasta hayvan beslemek, onlara bakmak, yedirmek ve içirmek, kişiye sevap kazandıran salih bir ameldir.

Güvercin de bu kapsamda, temiz ve zararsız bir hayvan olduğu için beslenmesi caiz olan canlılar grubundadır.

Kuran-ı Kerim de veya sahih hadislerde Güvercin beslemek haramdır veya Güvercin günahtır şeklinde kesin bir yasak bulunmaz.

Dolayısıyla, bir kişinin hobi olarak, hayvan sevgisiyle veya evini şenlendirmek amacıyla güvercin beslemesinde fıkhi bir sakınca yoktur.

Ancak her helal dairenin bir de edep ve hak boyutu vardır ki, tartışmalar genellikle bu noktada başlar.

TARİHSEL RİVAYETLER VE ŞAHİTLİK MESELESİ Güvercin beslemenin olumsuz algılanmasının kökeninde, İslam hukuk tarihinden gelen bazı uygulamalar yatar.

Hz. Ömer ve sonraki dönemlerde, mahkemelerde şahitlik yapacak kişilerin adil ve güvenilir olması şartı aranırdı.

O dönemde güvercin besleyen bazı kişiler (kuşbazlar), kuşlarını uçurmak ve geri getirmek için sürekli başkalarının damlarına çıkar, yüksek sesle bağırır, komşularını rahatsız eder ve en önemlisi damlardan evlerin avlularını (mahremini) gözetlerlerdi.

Ayrıca o dönemde güvercin yarıştırmak, üzerine bahis oynamak gibi kumar alışkanlıkları da yaygındı.

Bu sebeplerle, sürekli oyunla meşgul olup ibadetlerini aksattıkları , başkalarının mahremiyetini ihlal ettikleri ve yalan yere yemin etmeye meyilli oldukları (kuşları yakalamak için hile yaptıkları) gerekçesiyle güvercinle oynayanların şahitliği bazı kadılar tarafından kabul edilmemiştir.

Ancak bu hüküm, güvercinin şahsından dolayı değil, besleyen kişinin ahlaki zaaflarından dolayı verilmiştir.

Günümüzde eğer bir kişi kimseyi rahatsız etmeden, kumar oynamadan ve mahremiyeti ihlal etmeden güvercin besliyorsa, bu tarihi hükmün muhatabı değildir.

GÜVERCİN BESLEMENİN SAKINCALI OLDUĞU DURUMLAR Güvercin beslemenin günah veya mekruh boyutuna geçmesi için, eyleme başka haramların karışması gerekir.

İşte dikkat edilmesi gereken kırmızı çizgiler: Kumar ve Bahis: Eğer güvercinler kimin kuşu daha çok takla atacak , kimin kuşu daha uzağa gidecek gibi iddialar üzerine yarıştırılıyor ve sonucunda bir maddi kazanç/kayıp (para, yem, yemek vb.) oluşuyorsa, bu açıkça kumardır ve haramdır.

Kul Hakkı ve Komşuluk: Güvercinler komşunun balkonunu kirletiyor, çamaşırlarına zarar veriyor veya tüyleri alerji yapıyorsa ve komşu bundan şikayetçiyse, ısrarla beslemeye devam etmek kul hakkına girer.

Müslümanın hobisi, başkasına eziyet veremez.

İbadeti Aksatmak: Kişi bütün gününü kümesin başında geçiriyor, kuşlarla ilgilenirken namaz vakitlerini kaçırıyor, işini ve ailesini ihmal ediyormuşsa, bu durum malayani (boş iş) ile iştigal etmek sayılır ve mekruh olur.

Hırsızlık ve Gasp: Bazı kuşçuluk jargonlarında başkasının kuşunu indirmek ve geri vermemek gibi bir adet vardır.

Başkasının malını (kuşunu) izinsiz alıkoymak hırsızlık hükmündedir ve günahtır.

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI NIN GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, vatandaşlardan gelen sorular üzerine konuyu netleştirmiştir.

Diyanet in görüşüne göre; Eti yenen veya yenmeyen, evcil veya vahşi hayvanların hapsedilmesi (kafeste veya kümeste tutulması), eziyet edilmemek, yeme içme ihtiyaçları karşılanmak ve temizliğine dikkat edilmek şartıyla caizdir.

Güvercin özelinde ise; kumar ve bahse konu olmaması, çevreye rahatsızlık vermemesi ve ibadetleri engellememesi şartıyla beslenmesinde dinen bir sakınca yoktur.

Diyanet, uğursuzluk inancının İslam da yeri olmadığını, güvercinin uğursuzluk getireceği düşüncesinin batıl olduğunu da vurgular.

Aksine, bir canlıya bakmak merhamet duygusunu geliştirdiği için tavsiye bile edilebilir.