Haber Detayı
Türkiye’den küresel devlere ‘dijital telif’ çıkışı: 'Dijital Telif Yasası' yolda
Türkiye’de hazırlıkları süren Dijital Telif Yasası, Google ve Meta gibi küresel platformların yerel içerik üzerinden elde ettiği milyarlarca liralık reklam ve veri gelirini içerik üreticileriyle adil bir şekilde paylaşmasını hedefliyor.
Dijital dünyada içerik üretimi ile ekonomik kazanç arasındaki makasın açılması, Türkiye’yi yeni bir yasal düzenlemeye yöneltti.
Milliyet'in sorularını yanıtlayan İstanbul Atlas Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç.
Dr.
Begüm Aylin Önder’in değerlendirmelerine göre, gündemdeki Dijital Telif Yasası sadece basit bir kopyalama engeli değil; platform ekonomilerindeki adaletsizliği gidermeyi amaçlayan stratejik bir hamle niteliği taşıyor.
Yerelde üretilen içeriğin küresel ölçekte ekonomik değer oluşturmasına rağmen, bu kazancın üretim coğrafyasından koparak dev platformların bilançolarına yazılması, düzenlemenin temel gerekçesini oluşturuyor.
PLATFORM EKONOMİSİNDE ADALET Dijital platformlar artık sadece birer dağıtım kanalı olmaktan çıkıp, ekonomik egemenliğin merkezleri haline gelmiş durumda.
Güncel tartışmaların odağında, bir gazetecinin haberinin veya bir sanatçının eserinin platformlarda trafik oluşturması, ancak bu trafikten doğan reklam geliri ve veri değerinin büyük ölçüde küresel firmaların kasasına dolması yer alıyor.
Doç.
Dr.
Önder'e göre bu durum, yaratıcı emek ile ekonomik karşılık arasındaki bağın kopması anlamına geliyor ve hazırlanan yasa, bu asimetriyi hukuki müzakereler yoluyla dönüştürmeyi amaçlıyor.
VERİ VE DEĞER KİMİN ELİNDE?
Mesele sadece içeriğin kopyalanması değil, o içerikten elde edilen verinin kimin tarafından ölçüldüğü ve fiyatlandırıldığıyla ilgili.
Her yıl yerel üretimden doğan milyarlarca liralık değer, yabancı sermayeli firmaların kâr hanesine yazılıyor.
Düzenleme, dijital ekosistemde "değerin kimde toplandığı" sorusuna adil bir yanıt vermeyi hedeflerken, içeriğin ekonomik getirisini üretildiği coğrafya ile yeniden buluşturmayı planlıyor.
KÜRESEL ÖRNEKLER VE HUKUKİ ZEMİN Türkiye’nin gündemindeki bu düzenleme dünyadaki diğer örneklerle de paralellik gösteriyor.
Kanada’nın "Online News Act" düzenlemesiyle platformları masaya oturtması ve Fransa Rekabet Otoritesi’nin Google’a yönelik aldığı kararlar, içerik üreticisi ile platform arasındaki ilişkinin hukuki açıdan yeniden tanımlanabildiğini kanıtlıyor.
Bu örnekler, platform ekonomilerindeki yapısal boşluğun ulusal yasalarla nasıl doldurulabileceğine dair önemli birer rehber niteliğinde.
Dijital Telif Yasası'nın yasalaşması durumunda, içerik üreticilerinin küresel devlerle pazarlık gücünün artması ve dijital reklam pazarında yeni bir dengenin kurulması bekleniyor.
