Haber Detayı
Kahvenizdeki Gizli Tehlike: Tek Kullanımlık Bardaklar
Sabah işe giderken veya arkadaşlarınızla yürüyüş yaparken elinizden düşürmediğiniz o sıcak kahve bardağı, sandığınız kadar masum olmayabilir.
Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, "al-git" (take-away) kültürüyle hayatımıza giren tek kullanımlık bardakların, her yudumda binlerce mikroplastik parçacığını vücudumuza saldığını ortaya koyuyor.Mikroplastik Nedir ve Neden Önemli?Mikroplastikler, 5 milimetreden daha küçük plastik parçacıklarıdır.
Çıplak gözle görülmeleri zordur ancak etkileri büyüktür.
Solunum veya sindirim yoluyla vücuda girdiklerinde organlarda birikebilir, bağışıklık sistemini tetikleyerek inflamasyona (iltihaplanmaya) neden olabilirler.Bu Konudaki Doğru Bilinen YanlışlarYanlış 1: “Tek kullanımlık bardaklar güvenlidir, sonuçta gıda için üretiliyor.”Doğru: Tek kullanımlık plastik ve plastik kaplı bardaklar, sıcak sıvıyla temas ettiğinde mikroplastik salınımı yapabilir.
Gıda için üretilmiş olmaları, yüksek ısıya karşı tamamen güvenli oldukları anlamına gelmez.Yanlış 2: “Sadece kâğıt bardaklar zararsızdır.”Doğru: Kâğıt bardakların büyük çoğunluğu içten plastik (PE) kaplamalıdır.
Bu kaplama sıcak içeceklerle temas ettiğinde mikroplastik parçacıklar içeceğe geçebilir.
Yani “kâğıt” görünmesi, risksiz olduğu anlamına gelmez.Yanlış 3: “Kahve bardakta uzun süre beklerse mikroplastik salınır.”Doğru: Bilimsel çalışmalar gösteriyor ki plastik salınımı zamanla değil, sıcaklıkla ilişkilidir.
Sıcak içecek bardağa temas ettiği anda mikroplastik salınımı başlar.
Bekleme süresi sanıldığı kadar belirleyici değildir.Yanlış 4: “Bir bardaktan bir şey olmaz.”Doğru: Sorun tek bir bardak değil, alışkanlıktır.Her gün plastik bardaktan kahve içen bir kişi, yılda yaklaşık 363.000 mikroplastik parçacığı yutabiliyor.
Bu sayı kağıt bardakta azalsa da risk tamamen ortadan kalkmaz.Yanlış 5: “Isı fark etmez, plastik plastiktir.”Doğru: Isı en önemli tetikleyicidir.Yapılan bir çalışmada, sıvı sıcaklığı 5°C’den 60°C’ye çıktığında, plastik bardaklardan yayılan mikroplastik miktarının yüzde 32,7 arttığı gösterilmiştir.
Isı, bardağın iç yüzeyini bozarak plastik parçacıkların sıvıya karışmasına neden olur.Yanlış 6: “Plastik kapak sadece dökülmeyi önler.”Doğru: Sıcak içeceğin buharı plastik kapağa çarpar, yoğunlaşır ve plastik partiküllerle birlikte tekrar içeceğe damlar.
Yani kapak, mikroplastik maruziyetini artırabilir.Yanlış 7: “Köpük Bardaklar Sağlıklıdır”Doğru: Köpük bardakların ana maddesi stirendir.
Stiren, muhtemel kanserojen maddedir.
Çay ve kahve gibi sıcak içecekler ile sütlü kahve ve limonlu çay yağ ve asit içeren içecekler stiren maddesinin açığa çıkmasına yol açar.
Bu nedenle en tehlikeli sınıfta yer alır.
Yani sağlıksızdır.Peki Ne Yapmalı?Paslanmaz çelik veya seramik termos/kupa kullanınDışarıdan kahve alırken PHA kaplamalı bardakları tercih edinMümkünse plastik kapak kullanmayınBPI gibi güvenilir sertifikalara sahip ürünleri seçinBardaktaki PHA (Bitkisel) Kaplama Nasıl Ayırt Edilir?Bir kâğıt bardağın PHA kaplamalı olup olmadığını anlamak için bardağın altındaki veya yanındaki şu işaretlere bakabilirsiniz:BPI Sertifikası: "Compostable" logosunun yanında BPI ibaresini arayın.Üretici Bilgisi: Genelde "Plastik içermez" (Plastic-free) yazısı bulunmalıdır.SonuçKahve keyfinizi bırakmanız gerekmiyor.Sadece bardak tercihinizi değiştirmeniz, uzun vadede vücudunuza giren plastik yükünü ciddi şekilde azaltabilir.Unutmayın: En ünlü kahve satan işletmelerde bile genellikle PHA(Bitkisel) doğal kaplamalı bardaklar bulunmuyor.Sağlıklı günler dilerim.
Sorularınız için:Instagram: @dr.bayramyildiz
