Birinci ve ikinci çözüm sürecinin raporları arasında neler değişti?

İlk çözüm süreci komisyonu, raporunu kasım 2013’te kamuoyu ile paylaştı.

Yeni süreçteki rapor 10 farklı partinin görüşü ve 50 kişilik komisyondaki 47 üyenin “evet” oyuyla kabul edilirken; ilk süreçte CHP ve MHP’nin üye vermediği komisyonda raporu 10 AKP’li ve 1 BDP’li milletvekili hazırladı.

O bir muhalif üyenin de rapora düşmek istediği şerh, anayasa ve İç Tüzük hükümlerine uygun görülmediğinden rapora eklenmedi.

İlk çözüm sürecinin raporunda, “Çözüm sürecinde önemli alanlar” başlığı altında “sorunların düğümlendiği” bazı başlıklar yer aldı.

Bu alanlar “yeni anayasa, ana dil, özerklik, koruculuk müessesesi, yerleşim yeri adları, Gerçeklerin Ortaya Çıkarılması Komisyonu” gibi başlıklarla sıralandı.

Yeni sürecin ortak raporunda ise bu başlıklara girilmedi.

Ancak raporun eklerinde yer verilen siyasi parti raporlarından DEM Parti’nin raporunda söz konusu konulara değinildi.

DEM Parti’nin raporunda ana dilde eğitim, yerel yönetimlerde özerklik, koruculuk sisteminin kaldırılması, Kürtçe köy isimlerinin iade edilmesi ve Hakikat ve Adalet Komisyonu kurulması gibi talepler yer aldı.

Yeni anayasa talebini de ortak raporun görüşmelerinde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş dile getirdi.

DEMOKRATİKLEŞME ÖNERİLERİ GENİŞLETİLDİ Öte yandan; ilk çözüm süreci komisyonunun raporunda sıkıntılı başlıklardan biri olarak görülen Terörle Mücadele Yasası’na değinilerek “Komisyonda gündeme gelen en önemli hususlardan birisi Terörle Mücadele Kanununun değişmesi ya da yürürlükten kaldırılmasına ilişkin istekler olmuştur” değerlendirilmesi yapıldı.

Yeni raporda ise bu konuda “ifade özgürlüğünü güçlendirecek şekilde” bir değişiklik yapılması önerildi.

İlk raporda “özerklik” kavramı eşliğinde işlenen “yerel yönetimlerin güçlendirilmesi” başlığı, yeni raporda “özerklik” olmadan anlatıldı ve “daha demokratik, hukuk standardı yüksek” bir yapı istendi.

Ayrıca yeni raporda kayyım uygulamalarının yerine belediye meclisinden seçim önerildi.

İlk raporda “genel af tartışmaları” gibi değerlendirmelerle yer alan tartışmalar, yeni raporda hem infaz düzenlemesi hem de sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri bölümüyle işlendi.

İlk sürecin raporunun sonunda yer alan “demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve özgürlük” vurguları ise yeni raporda yasal düzenleme önerileriyle genişletildi.

Bu kapsamda yeni raporda “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası’nın hak ve özgürlüklerinin genişletilmesi, şiddeti içermeyen hiçbir fiilin terör suçu olarak nitelendirilmemesi, eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç sayılmaması” gibi öneriler yer aldı.