Haber Detayı
BAİB Başkanı Çavuşoğlu: Yaş sebze ihracatında farklı ürünlerle rekabet etmeliyiz
Türkiye, yaş sebze üretimindeki güçlü konumuna rağmen son iki yıldır domates ihracatında gerileme yaşıyor. İhracatta domates dışında daha farklı ve katma değerli ürünlerle rekabet edilmesi gerektiğini belirten Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, Antalya bölgesinde 2025 yılında biber ihracatının değer bazında domates ihracatını geçtiğini ifade ederek domates ihracatının giderek düştüğünü söyledi.
Mehmet H.
GÜLELmehmet.gulel@dunya.comTürkiye, yaş sebze üretiminde dünyada 4’üncü sırada bulunuyor.
Buna rağmen domates ihracatı son iki yıldır geriliyor. 2024 yılında 425,3 milyon dolar karşılığında 492 bin 491 ton domates ihraç edilirken, 2025 yılında ise 402,2 milyon dolara karşılık 402 bin 190 ton domates ihraç edildi. 2025 yılında domates ihracatının yaklaşık yarısı olan 191,2 milyon dolarlık kısım BAİB tarafından yapıldı.
Ancak 2025 yılında BAİB’in biber ihracatı değer olarak domates ihracatını geçti. 2024 yılındaki 182,1 milyon dolarlık biber ihracatı, 2025 yılında 206,7 milyon dolara yükseldi.
Söz konusu gelişmeyi değerlendiren BAİB Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, “Türkiye’nin artık ihracatta domates dışında daha farklı ürünlerle rekabet etmesi gerekiyor.
Şu anda Antalya bölgesinde 2025 yılında biber ihracatı domates ihracatını geçti.
Biber ürününü domatesten daha fazla ihraç ettik.
Avrupa pazarına yoğun şekilde yapılıyor.
Domates ihracatı git gide düşüyor” diye konuştu.Rusya’ya domates ihracatı 50 bin tona düştü Rusya’nın Türkiye’den domates alım kotasını artırmaya yönelik hazırlığını değerlendiren Çavuşoğlu, Rusya’nın 500 bin tonluk domates kotasını, 600 bin tona çıkarmasının ihracata bir etki yaratmayacağını söyledi.
Rusya’nın yıllar önce domates ihracatını yasakladıktan sonra kota getirdiğini hatırlatan Çavuşoğlu, “Yasaktan önce Rusya’ya domates ihracatımız 500 bin tonu zorluyordu.
Ardından getirilen 50 bin tonluk kotayı ise 1 ayda dolduruyorduk.
Dolayısıyla şu anda Rusya’ya yapılan ihracat miktarı yıllık 50 bin ton seviyesine gerilemiş durumda.
Bugün böyle bir kotaya ihtiyaç yok ve son 3 - 4 yıldır kota konusunu hiç konuşmadık.
Öte yandan Rusya’ya domates ihracatının azalmış olmasının bir diğer nedeni de sera yatırımlarının artırılması ile üretimlerinin çok yükselmiş olmasıdır.
Bir miktar da başka ülkelerden geliyor ve biz rekabet edemiyoruz” açıklamasını yaptı.Rusya’ya domates ihracatı noktasında çok fazla bir şansın olmadığını ama diğer ülkelere biraz daha fazla yüklenilebileceğine dikkat çeken Çavuşoğlu, başta Avrupa ve Ukrayna’ya olmak üzere diğer ülkelere ihracatın artırılabileceğini ifade etti.
Ülke olarak ihracat yaptıkları pazarların yüzde 80’inin 3 bin 600 kilometrelik bir çap içinde bulunduğunu aktaran Çavuşoğlu, hedeflerinin bu çap içindeki pazarlara satışları artırarak devam ettirmek ve asıl hedeflerinin ise daha uzak pazarlar olan Uzakdoğu, Afrika ve Amerika’ya ürün ihraç etmek olduğunu bildirdi.Biber üretimi artıyor Türkiye’de yeni kurulumu yapılan seralar konusunda da açıklamalarda bulunan Çavuşoğlu, yeni kurulumu yapılan seralarda sadece domates serası düşünmemek gerektiğini, diğer ürünlerin de üretilebileceğini bildirdi.
Biber üretiminin gitgide arttığını aktaran Çavuşoğlu, “Domateste çok ciddi bir üretimimiz var ve yüzde 20 civarında fazlamız bulunuyor.
Biz bu yüzde 20’yi satmaya çalışıyoruz ama bu da çok ciddi bir rakam.
Türkiye’de örtü altı ve açıkta üretilen yıllık domates miktarı yaklaşık 14 milyon ton civarında bulunuyor.
Son dönemde sanayi domatesinin çok ucuz olmasından dolayı geçen yıl müstahsilin bir kısmı ekmedi.
Durum böyle olunca fiyatlar dengelendi.
Şu anda orada çok büyük bir sıkıntı gözükmüyor.
Ekimler başlayınca anlayacağız” ifadelerini kullandı.Yağışlardan 5 bin 300 dönüm sera etkilendiÇavuşoğlu, son dönemde aşırı yağışların üretime zarar verdiğini ve üründe bir miktar azalmaya neden olduğunu söyledi.
Yaşanan sellerin iç piyasada fiyatların artmasına yol açtığını ifade eden Çavuşoğlu, “Seller seralara ciddi hasar verdi.
Antalya’da yaklaşık 5 bin 300 dönüm alan hasar gördü.
Böyle olunca üretimde bir miktar düşüş yaşandı.
Eğer havalar normal giderse 20 gün ile bir ay içinde fiyatlar yeniden dengeye oturur.
Yeni ürün kesimi geldiği zaman fiyatlar biraz daha rahatlayacak” açıklamasında bulundu.“Gübre ve mazot desteği fiyatları dizginler”Girdi maliyetleri noktasında özellikle taleplerinin üretime daha fazla destek verilmesi olduğunu belirten Çavuşoğlu, “Birincisi üretilen ürün için destek verilmesini talep ediyoruz.
İkincisi ise girdiler noktasında destek verilmeli.
Mazot ve gübre desteği üretimde kilit rol oynuyor.
Özellikle tarımda gübre ve mazot desteği mutlaka fiyatları da dizginler.
Böylece fiyatlar dengelenir ve ihracatçılar da o zaman daha rahat ihracat yapar” dedi.
