Batı Asya’da Atlantik düzeninin sonu

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırısı birinci ayını doldurmaya yaklaşırken, ABD’deki çeşitli kamplar arasındaki çelişki giderek sertleşiyor.

Trump, bir yandan Cumhuriyetçi Parti içindeki artan itirazlar, MAGA tabanı içindeki İran’a yönelik savaşa karşıtlık ve Demokratların salvolarıyla mücadele ediyor.

Trump’ın “İran’la görüşüyoruz” açıklamasını Tahran doğrulamadı.

Zaten savaşın ilk gününden itibaren her gün birbiriyle çelişen açıklamalar yapan Trump’ın sözünün neredeyse hiçbir değeri kalmadı.

Buna karşılık, doğru olmasa bile Trump’ın böyle bir iddiayı ortaya atması, ABD’nin İran’da tereddüt oluşturmayı amaçlayan bir taktiği değil, sıkışmışlığının ispatı olarak görülmeli.

İran’dan herhangi bir geri adım işareti ortaya konulmuş değil.

Dolayısıyla, Trump’ın savaşın uzamasının yaratacağı riskleri en aza indirecek ve savaşı bir noktada bitirmek için bir çıkış yolu bulma arayışında olduğu söylenebilir.

KÖRFEZ ÜLKELERİ NE YAPACAK?

Savaş, ABD ile İsrail arasında eşgüdüm içinde başladı.

Fakat bugün daha açık olarak görülüyor ki ABD ile İsrail’in hedefleri farklı.

Bu noktada, İsrail’in ve daha önemlisi “ABD’deki İsrail”in, yani Washington’daki savaş kliğinin, savaşın gidişatına yön vermek için yapacağı hamleler önem kazanıyor.

Savaşın başından itibaren Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerinin ABD’nin yanında savaşa girmesini sağlamak, savaş kliğinin öncelikli amaçlarından biriydi.

Bunun için çeşitli tertipler de uyguladılar.

Fakat üçüncü haftanın sonunda, her ne kadar Amerikan medyasında tersi yönde bir propaganda olsa da bu amaçlarından daha uzak bir noktada oldukları söylenebilir.

ABD’nin bölgedeki askeri varlığının gerekçesi olan Körfez ülkelerine yönelik tehditleri caydırmak iddiasının çöktüğü, tersine bunun güvenlik riskinin kaynağı olduğu çıplak olarak ortaya çıktı.

Çünkü nesnel olarak, İran’a yönelik saldırı, onlar katılsın ya da katılmasın, dolaylı destek versin ya da vermesin, en başta Körfez’in ekonomisini, güvenliğini ve istikrarını kalıcı olarak tehlikeye atıyor.

YENİ DÜZEN Henüz savaş bitmiş değil.

Bir yandan anlaşma yolu arayışları, diğer yandan kara operasyonu iddiaları sürüyor.

Ancak İran’a yönelik savaş, dünyanın bir numaralı askeri gücü olmasına rağmen, ABD’nin devasa askeri gücüyle elde edebileceklerinin sınırlarını ortaya koymuştur.

Bütün dünya hesabını buna göre yapmaktadır.

Asıl sorulması gereken soru, savaşın sonunda nasıl bir düzen kurulacağıdır.

Kısa da sürse, uzasa da savaşın sonunda ABD’nin istediği yönde bir düzenin kurulamayacağı görülmektedir.

Dahası, bu savaş Washington’daki karar alma merkezlerinde “İsrail yükünden kurtulma” yönündeki eğilimi güçlendirmektedir.

Dolayısıyla gelişmenin yönü, bölgeyi kana bulayan İsrail’in hedef ve amaçlarına uygun bir tablonun değil, tersinin gerçekleşeceği doğrultudadır.

Sonuç olarak, Batı Asya’da Atlantik düzeninin son bulduğu, bölgesel inisiyatiflerin baskın olacağı bir düzenin zemini oluşmaktadır.