'Gazeteci özgür olmalı' mı dediniz?

O, Avusturya’nın yetiştirdiği en önemli gazetecilerden biridir.

Avusturya’ya geldiğimden bu yana haberlerini devlet televizyonu ORF’ten canlı olarak izlerim.

Pırıl pırıl bir Almanca konuşur; haberleri açık ve anlaşılırdır.

Haberlerini lafı dolandırmadan anlatır.

Uzmanlık alanı Arap dünyasıdır: Filistin, Cezayir, Mısır, Fas ve ayrıca İsrail.Adı Karim El-Gawhary’dir.

Mısırlı bir baba ile Alman bir annenin Münih’te doğan çocuğudur.

Baba dili olan Arapçayı üniversite eğitimi sırasında öğrenir.

İslam ve siyaset bilimi eğitimini Berlin Özgür Üniversitesi’nde (FU Berlin) tamamlar. 1963 doğumlu El-Gawhary, 1991 yılından bu yana Kahire’de gazeteci olarak çalışmaktadır, üç çocuk babasıdır.

KARİM EL-GAWHARY’İN BAŞARILARI Almanca yayımlanan ve Almanya ile Avusturya’nın önde gelen gazetelerinde yazıları yayımlanmıştır.

Yazılı basının yanı sıra televizyon gazeteciliğinde de önemli görevler üstlenmiştir.

Almanya’nın kamu yayıncısı ARD’de beş yıl Kahire temsilciliği yapmış, 2004 yılından itibaren ise Avusturya devlet televizyonu ORF’nin Kahire’deki Orta Doğu bürosunun yöneticisi olarak görev almıştır.

Çeşitli meslek örgütlerine üye olduğunu belirtmeye gerek yoktur.

Gazeteciliğin yanında, merkezinde Arap dünyasının ve Arap insanının yer aldığı altı kitabın da yazarıdır.

Aralarında Avusturya’nın devleti tarafından verilen altın madalyasının da bulunduğu üç önemli ödüle layık görülmüştür.Karim El-Gawhary, 2004 yılından bu yana ORF’te habercilik ve büro yöneticiliği görevlerini hep süreli iş sözleşmeleriyle yürütmüştür.

Oysa her hukukçu bilir ki, Avusturya iş hukukunda ikiden fazla zincirleme süreli sözleşme kural olarak kabul edilmez.

İş mahkemeleri, arka arkaya yapılan bu tür sözleşmeleri hukuka aykırı bulur ve iki defadan fazla yenilenen sözleşmeleri süresiz iş sözleşmesi olarak değerlendirir.

Elbette bir çalışanı geçici olarak ikame etme gibi istisnai durumlar olabilir; ancak 2004 yılından bu yana aynı görevi sürdüren bir gazeteci için bu istisnanın ne olduğu sorusu yanıt beklemektedir.

ORF’TEN AYRILIŞ SÜRECİ VE GEREKÇELER Son dönemde ORF yönetimi, Orta Doğu bürosunun yeniden yapılandırılacağını duyurmuş ve bu kapsamda El-Gawhary’nin uzun yıllardır sürdürdüğü büro yöneticiliği ve baş muhabirlik rolünün sona erdiğini açıklamıştır.

Resmî gerekçe; kurumsal yenilenme, mali düzenlemeler ve yeni bir muhabirlik modeli oluşturma ihtiyacı olarak sunulmuştur.

ORF, El-Gawhary’nin tamamen dışlanmadığını, ileride serbest gazeteci olarak katkı sunabileceğini de belirtmiştir.Ancak bu karar, Avusturya kamuoyunda yalnızca idari bir değişiklik olarak değerlendirilmemiştir.

Özellikle El-Gawhary’nin Gazze savaşı ve İsrail-Filistin çatışmasına dair haberleri, bazı siyasi çevreler ve medya organları tarafından “taraflı” olmakla eleştirilmiş; bu eleştirilerin ORF üzerinde baskı yarattığı ileri sürülmüştür.

Buna karşılık çok sayıda gazeteci, akademisyen ve izleyici, El-Gawhary’nin bölgeyi yakından tanıyan, sahaya dayalı ve güçlü bir insani perspektife sahip gazetecilik yaptığını savunmuştur.Karim El-Gawhary ise süreci kişisel bir mağduriyet olarak değil, basın özgürlüğü ve gazeteciliğin sınırları çerçevesinde değerlendirmiştir.

Kendini herhangi bir tarafın sözcüsü olarak görmediğini, Orta Doğu’da yaşanan acıları, sivillerin durumunu ve güç dengelerini görünür kılmaya çalıştığını vurgulamıştır.

Ona göre gazeteciliğin temel görevi, “rahatsız edici olsa bile gerçeği göstermek”tir ve özellikle savaş koşullarında bu sorumluluk daha da önem kazanır.

ELEŞTİREL GAZETECİLİĞİN BEDELİNİ ÖDEMEK Sonuç olarak El-Gawhary, ORF’nin kararını ne sessizce kabullenmiş ne de sert bir çatışmaya dönüştürmüştür.

Bu durumu hem medya kurumlarının değişen yapıları hem de günümüzde eleştirel haberciliğin maruz kaldığı siyasi baskılar bağlamında ele almıştır.

ORF ile ilişkisi biçim değiştirirken, El-Gawhary kendisini hâlâ bağımsız bir gazeteci olarak konumlandırmakta ve Orta Doğu’ya dair tanıklığını sürdürme iradesini koruduğunu belirtmektedir.Sosyal medya hesabında “Yaşım henüz 62, emekliye ayrılmıyorum, daha çok işlerim var.” diyerek çalışmalarını sürdüreceğini ifade etmiş ve ORF’ten ayrılmayla gazetecilik yaşamını noktalamayacağını dile getirmiştir.

Kısacası, özellikle Gazze başta olmak üzere bölgeye dair haberlerinde İsrail’i eleştirel bir bakışla ele alan Karim El-Gawhary ile yollarını ayıran ORF, daha önce de benzer gerekçelerle uzun yıllar görev yapmış başka bir gazetecinin sözleşmesini sonlandırmıştı.

Böylece basın özgürlüğü tartışmalarında sıkça referans verilen bir kurumda, eleştirel gazeteciliğin bedelini ödeyenlerin sayısı bir kez daha artmış oldu.