Grönland’ı satın almak da masada

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD ordusunun olası kullanımı da dahil olmak üzere Grönland’ı satın alma seçeneklerini tartıştığını açıkladı.

Avrupalı bazı liderler ise Grönland’a sahip çıkan ortak bir bildiri yayınladı.

Bu itirazlara rağmen gelen açıklama NATO içerisindeki çatlağın büyüdüğünü gösterdi. ‘ULUSAL GÜVENLİK ÖNCELİĞİMİZ’ Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın Grönland’ı satın almayı “Arktik bölgesindeki düşmanları caydırmak” için gerekli bir ABD ulusal güvenlik önceliği olarak gördüğü belirtildi.

Açıklamada ayrıca, “Başkan ve ekibi, bu önemli dış politika hedefine ulaşmak için bir dizi seçeneği tartışıyor ve elbette, ABD ordusunu kullanmak da her zaman başkomutanın elinde olan bir seçenek.” ifadeleri kullanıldı.

Grönland, defalarca ABD’nin bir parçası olmak istemediğini ilan etti.

Batı basınında yer alan haber ve analizler ABD ordusunun Danimarka’dan Grönland’ı almasının, NATO ittifakında şok dalgaları yaratacağını ve Trump ile Avrupalı liderler arasındaki uçurumu derinleştireceğini söylüyor.

SATIN ALMA PLANI Beyaz Saray yetkilisi, seçenekler arasında ABD’nin Grönland’ı doğrudan satın alması veya bölgeyle Serbest Birlik Anlaşması (COFA) imzalaması olduğunu söyledi.

Bir COFA anlaşmasının, Trump’ın 57 bin nüfuslu adayı ABD’nin bir parçası haline getirme yönündeki hırsını engelleyebileceği söyleniyor.

Yetkili, olası bir satın alma fiyatı hakkında bilgi vermedi ve “Diplomasi, her konuda ve anlaşma yapma konusunda her zaman başkanın ilk tercihi olmuştur.

O anlaşmaları sever.

Dolayısıyla, Grönland’ı satın almak için iyi bir anlaşma yapılabilirse, bu kesinlikle onun ilk tercihi olacaktır.” dedi.

Reuters’a konuşan iki kaynak, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun pazartesi günü geç saatlerde Kongre liderlerine verdiği gizli brifingde, yönetimin Grönland’a yönelik son tehditlerinin yakın bir işgalin habercisi olmadığını ve hedefin Danimarka’yı masaya oturtmak olduğunu söyledi.

NATO GRUBU EŞBAŞKANLARINDAN AÇIKLAMA Senato NATO Gözlemci Grubu eşbaşkanları olan New Hampshire Demokrat Senatörü Jeanne Shaheen ve Kuzey Carolina Cumhuriyetçi Senatörü Thom Tillis, konuyla ilgili açıklama yaptı.

Açıklamada, “Danimarka ve Grönland, Grönland’ın satılık olmadığını açıkça belirttiğinde, ABD anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmeli ve Danimarka Krallığı’nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermelidir.” denildi.

TRUMP NEDEN İSTİYOR?

Hükümet yetkilileri, adanın yüksek teknoloji ve askeri uygulamalar için önemli mineral yatakları nedeniyle ABD için hayati önem taşıdığını söylüyor.

Bu kaynaklar, işgücü eksikliği, yetersiz altyapı ve diğer zorluklar nedeniyle henüz kullanılmıyor.

Yetkili, başkanın görev süresinin kalan üç yılında Grönland’ı satın alma çabası hakkında “Bu konu gündemden düşmeyecek.” dedi.

GİZLİ NÜFUZ OPERASYONU Grönland’ın ABD ile anlaşma imzalayabilmesi için mevcut durumda Kopenhag’ın onayı gerekiyor.

Peki Grönlandlılar bağımsızlık istiyor mu?

Bağımsızlık kazanmak için Grönlandlılar referandumda oy kullanmalı, ardından Nuuk ve Kopenhag’ın onaylaması gereken bir anlaşma müzakere etmeli. 2025 yılında yapılan bir kamuoyu yoklamasında, Grönlandlıların yüzde 56’sı bağımsızlık lehine oy kullanacağını, yüzde 28’i ise aleyhine oy kullanacağını söyledi.

Danimarka medyasının haberlerine göre, Trump ile bağlantılı Amerikalılar Grönland’da gizli nüfuz operasyonları yürüttü ve Danimarka’nın güvenlik ve istihbarat servisi PET, bölgenin “çeşitli türden nüfuz kampanyalarının hedefi” olduğu konusunda uyarıda bulundu.

GRÖNLAND’IN JEOPOLİTİK ÖNEMİ Grönland yakın tarihten beri her zaman önemli bir orta Atlantik köprübaşı oldu.

Herhangi bir yeni büyük savaşta, Grönland’ı kontrol eden taraf, hayati önem taşıyan Atlantik deniz yollarını da kontrol edecek.

Halihazırda burada bulunan ABD üssü, ABD’nin erken uyarı füze tespit sistemlerinde zaten önemli bir rol oynuyor.

İkinci Dünya Savaşı’ndan sekiz-on yıl sonra, eriyen buzlar dünyanın çatısında yeni nakliye rotaları açarken, Grönland kelimenin tam anlamıyla ve jeopolitik olarak daha sıcak bir nokta haline geliyor.

Sonuçta Grönland, NATO üyesi bir ülkenin yarı özerk bir bölgesidir.

Geniş boş alanları, yeni bir garnizon, üsler ve binlerce askeri personeli kolayca barındırabilir.

Danimarka Başbakanı’ndan görüşme talebi Grönland ve Danimarka hükümetlerinin, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşme talep ettikleri belirtildi.

Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Trump’ın Grönland’a ilişkin söylemlerinin ardından Grönland ve Danimarka olarak ABD Dışişleri Bakanlığı ile temasa geçtiklerini duyurdu.

Rubio ile yakın zamanda bir görüşme talep ettiklerini aktaran Motzfeldt, görüşmeye Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen’in de katılmasının planlandığını belirtti.

Motzfeldt, daha önce Rubio ile görüşme talep etmelerine rağmen bunun gerçekleşmediğini anımsattı. 7 ülkeden destek açıklaması Almanya, Fransa, İtalya, Polonya, İspanya, İngiltere ve Danimarka, Trump’ın Grönland’a yönelik açıklamalarına ilişkin, Ada’nın bulunduğu Arktik bölgesinde güvenliğin, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ilkelerini savunarak NATO müttefikleriyle sağlanması gerektiğini belirtti.

Yedi Avrupa ülkesinin liderleri, Trump’ın ulusal güvenlik açısından Grönland’a ihtiyaçları olduğu ifadelerinin ardından konu hakkında ortak açıklama yaptı.

Danimarka Başbakanlık Ofisi tarafından paylaşılan ortak açıklamada, Grönland’ın bulunduğu Arktik bölgesinin güvenliğinin Avrupa için “kilit öncelikte” olduğunun altı çizildi.

Açıklamada, Danimarka ve dolayısıyla bu ülkeye bağlı özerk bölge Grönland’ın, NATO üyesi olduğu vurgulanarak müttefiklerin Arktik’i güvenli tutmak için faaliyetlerini artırdığı ifade edildi. “Arktik’teki güvenlik, egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı dahil BM Şartı ilkelerini savunarak ABD dahil NATO müttefikleriyle kolektif olarak sağlanmalıdır.” ifadesi kullanılan açıklamada, bu ilkelerin evrensel olduğu ve onları savunmaktan “asla vazgeçilmeyeceği” vurgulandı.