Haber Detayı
ABD’nin propaganda aracı Influencer’lar
İran’da CIA/Mossad kalkışmasına destek için hazırlanan küresel çağrı metinlerini sosyal medya ünlüleri (influencer) yaydı. Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Bu hesaplar, takipçilerini yönlendiriyor. ABD merkezli mecralar üzerinden toplumun algısı yönetiliyor.” dedi.
İran’da ekonomik nedenlerle başlayan protestolar, ABD ve İsrail tarafından kışkırtılmaya ve terörize edilmeye çalışıldı.
Ancak İran halkı ve devleti emperyalizme karşı tüm dünyaya birlik mesajı verdi.
Yaşanan olaylar, ABD’nin propaganda ve psikolojik savaş yöntemlerinin de yeni bir örneğini gösterdi.
Özellikle sosyal medyada “global çağrı”lar adı altında tek elden hazırlanan paylaşımlar dolaşıma sokuldu.
Paylaşımları ilk kez yayınlayan sayfaların ise “influencer” hesapları olması dikkat çekici.
FİTNE MESAJLARI ‘INFLUENCER’LAR ELİYLE YAYILDI Örneğin; şarkıcı Demet Akalın’ın geçen günlerde paylaştığı ve İran’da masum insanların zarar gördüğünü öne süren çağrı metninin, ilk olarak “pouneh.gholizadegan” kullanıcı adına sahip bir hesaptan dolaşıma sokulduğu görüldü.
Hesap incelendiğinde biyografi kısmında “Eda Ercan” ismi karşımıza çıkıyor. 2024 yılında açılan profil, İran’da protestoların çıktığı güne kadar sadece yemek içerikleri paylaştı.
Hesaptan yapılan paylaşımı ise 30 bin kişiden fazla kullanıcı, hikâyesine ekledi.
Bir diğer örnek ise İran’da vatandaşlara “dijital engel” uygulandığı yönünde hazırlanan İngilizce bir çağrıydı.
Kullanıcı adı “huoriieh” olan hesaptan yapılan paylaşımı da binlerce kişi kendi hesapları aracılığıyla başkalarına aktardı.
Hesap, eylemlerin başladığı güne kadar “influencer” profili çiziyordu.
Humeyni’nin fotoğrafını yaktığı görüntülerle gündem olan kişinin ise “Morticia Addams” adlı Kanadalı bir sosyal medya fenomeni olduğu ortaya çıktı.
YENİ PROPAGANDA ARACI: DİJİTAL İÇERİK ÜRETİCİLERİ Türkçe “etkileyen” anlamına gelen “influencer” sözcüğü, çeşitli alanlarda fikir ve içerik üreterek insanları yönlendiren, düşüncelerine güvenilen ve takip edilen kişi olarak tanımlanıyor.
Bu kişiler geleneksel medyanın kurumsal kimliğinden farklı olarak takipçileriyle tek taraflı dostluk bağı kuruyor.
İzleyici influencer adı verilen bu kişileri bir arkadaş olarak görmeye başlıyor ve bu nedenle de verilen ideolojik ve siyasi mesajları herhangi bir filtreden geçirmiyor. ‘INFLUENCER’LAR ALGIYI YÖNETİYOR Konuyu Aydınlık’a değerlendiren Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı Prof.
Dr.
Ali Murat Kırık, ‘influencer’ların birer propaganda aracı haline geldiğini söyledi. “Yeni medya ortamı, influencer kavramını sıradan bir sosyal paylaşım aracı olmaktan çıkararak toplumsal ve politik etki yaratabilecek bir mecra hâline getirdi.” diyen Kırık, şöyle devam etti: “Influencer’lar, takipçi kitlelerini yönlendirme kapasitesine sahip ve bu etki, sadece popüler kültür değil, güncel olaylar ve kamuoyu algısı üzerinde de hissedilebiliyor.
Bu durum, influencer’lığı sadece bireysel bir fenomen değil, potansiyel bir iletişim gücü olarak tartışmaya açıyor.” ALGORİTMALAR BU HESAPLARI ÖNE ÇIKARIYOR İran örneğini hatırlatan Kırık, bu tür profillerin belirli gündemleri öne çıkarmak için kullanıldığını kaydetti: “Son dönem İran olaylarında, ABD yanlısı küresel çağrı metinlerinin influencer hesaplardan paylaşılması bu gücün nasıl organize edilebileceğini gösteriyor.
Influencer’lık, doğal bir içerik paylaşımı gibi görünse de, bu örneklerde görüldüğü gibi belli gündemleri öne çıkaracak şekilde kullanılabiliyor; yani etkisi, planlı ve yönlendirilmiş bir propaganda aracına dönüşebiliyor.” Sosyal medya hesaplarının influencer profillere algoritma açısında ayrıcalık tanıdığını kaydeden Kırık, “Algoritmalar açısından ise sosyal medya platformları etkileşim ve popülerlik üzerinden içerik seçiyor.
Bu, yüksek takipçili ve aktif influencer’ların mesajlarının daha hızlı yayılmasını sağlıyor.
Kısacası, algoritmik yapı doğrudan bir ayrıcalık tanıyor; içeriklerin görünürlüğü tamamen tarafsız değil, belli hesapların kitleler üzerindeki etkisini pekiştiriyor.
Amerikan merkezli bu mecralar üzerinden algılar yönetiliyor.” dedi.
DİJİTAL BİLİNÇ MİLLİ GÜVENLİK MESELESİDİR Dijital bilincin önemine değinen Kırık, medya okuryazarlığının yaygınlaştırılmaması durumunda, sosyal medyanın milli güvenlik sorununa yol açacağını dile getirdi: “Yani, influencer’lık günümüzde sadece reklam veya eğlence amaçlı bir araç değil, aynı zamanda bilgi akışını ve kamuoyunu şekillendirebilen bir güç hâline gelmiş durumda.
Bu da, sosyal medyanın eleştirel ve bilinçli kullanılmasının, toplumsal etkilerin farkında olunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
Dijital bilinç son derece önemli.
Aksi takdirde bu mecralar milli güvenlik sorunu olmaya devam edecektir.”