Haber Detayı
Buz pateni deyip geçmeyin... 'Buzdağı'nın altında neler yatıyor: 'Minyonlar' krizi
Artistik buz pateni, bir yerde müzik demek. Belki bugüne kadar konuşulmayan bir konu, son kış olimpiyatlarında gündeme geldi ve buzdağının altındaki büyük sorunu ortaya çıkardı.
Telif hakkı sorunları, Milano-Cortina 2026 Kış Olimpiyatları’ndaki bazı artistik buz pateni gösterilerini doğrudan tehlikeye atıyor.
Sporcular aylarca süren hazırlıklarla koreografilerini milim milim planlasa da, müzikte yapılacak zorunlu bir değişiklik bütün emeği anlamsız hale getirebiliyor.
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, buz pateninde müzik seçimi artık yalnızca sanatsal bir tercih değil; hukuki bir mayın tarlası.SON ANDA GELEN İZİN, SON ANDA DEĞİŞEN PROGRAMCourrier International'ın haberine göre, İspanyol artistik buz patencisi Tomas-Llorenç Guarino Sabaté, bireysel serbest programında Minions animasyon film serisinin müziklerini kullanmak için uzun süre izin alamadı.
Oysa sezon boyunca sarı tişört ve mavi tulum kostümüyle bu temayı adeta kişisel markası haline getirmişti.
BBC’nin aktardığına göre sosyal medyada destek için #LetTheMinionSkate etiketi bile başlatıldı.
Nihayet 6 Şubat’ta telif hakkı sahipleri ve plak şirketleriyle yapılan anlaşmayla sorun son anda çözüldü.Ancak herkes aynı şansa sahip değildi.
Tarafsız bayrak altında yarışan Rus buz patenci Petr Gumennik’in, Parfüm: Bir Katilin Hikâyesi film müziğini kullanma izni reddedildi.
Sürenin son derece kısıtlı olması alternatifleri de tehlikeye attı.
Dune filminden müzik için yaptığı başvuru da olumsuz sonuçlanınca, sonunda besteci Edgar Hakobyan’ın 1805 Valsi ile yetinmek zorunda kaldığı bildirildi.
ESPN bu durumu “bir trajedi” olarak niteledi.LİSTE UZUYOR: SADECE BİRKAÇ SPORCUNUN SORUNU DEĞİLAmerikan spor kanallarına göre telif hakkı engeliyle karşılaşan sporcuların listesi her geçen gün uzuyor.
Belçikalı buz patenci Loena Hendrickx de Deadpool 2 film müziğinden Céline Dion’un Ashes şarkısını kullandıktan sonra benzer bir sorun yaşadı ve sonunda telif haklarını güvence altına almak daha kolay olan I Surrender parçasına geçmek zorunda kaldı.Eski profesyonel patenci ve antrenör Mary Quigg’e göre mesele son derece kritik: “Belirli bir atmosfer yaratan müziktir.
Başladığında ilk izlenimi oluşturur ve patenciyi harekete geçirir; ayrıca genel olarak halk ve jüri üzerinde belirleyici bir izlenim bırakır.”Yahoo Sports yazarı Jay Busbee de benzer bir noktaya dikkat çekiyor: “Müzik, herhangi bir Olimpiyat programının omurgasıdır; performansın üzerine inşa edildiği temeldir.”KURAL DEĞİŞTİ, DENGE BOZULDUSorunun kökeni son yıllardaki kural değişikliklerine dayanıyor. 2014’e kadar patenciler yalnızca enstrümantal müzik kullanabiliyordu; çoğu da kamu malı olan klasik eserlerdi.
Uluslararası Buz Pateni Birliği’nin (ISU) daha esnek kurallar benimsemesiyle modern parçaların ve vokalli şarkıların önü açıldı.Mary Quigg bu dönüşümü şöyle özetliyor: “O zamandan beri artistik buz pateni gelişti.
Hepimiz Carmen’i, Ravel’in Boléro’sunu ve aynı eski klasik müziği duymaktan bıkmıştık.
Bugün kendimizi yeniden keşfediyoruz.”Bu değişim koreografilerin doğasını da dönüştürdü.
Artık Madonna, Lenny Kravitz ve Ed Sheeran şarkıları buz pistlerinde yankılanıyor.
Hatta Amerikalı buz patenci Ilia Malinin, kendi vokallerini kaydettiği bir parçayla bu yaklaşımı bir üst seviyeye taşıdı.HUKUK, SANAT VE JEOPOLİTİK AYNI PİSTTEAncak modernleşme beraberinde hukuki riskleri de getirdi.
Bazı sanatçılar eserlerinin izinsiz kullanımından şikâyetçi olurken, ISU telif sorunlarını önleyecek mekanizmalar geliştirmeye çalışsa da aksaklıklar sürüyor. 2022 Pekin Olimpiyatları’nda Amerikalı çift Alexa Knierim ve Brandon Frazier, The Animals’ ın efsane şarkısı House of the Rising Sun performansı nedeniyle yasal süreçle karşı karşıya kalmış, dava daha sonra açıklanmayan bir mali anlaşmayla sonuçlanmıştı.Müzik tartışmasının jeopolitik boyutları da bulunuyor.
The Guardian’ın aktardığına göre Azerbaycan Olimpiyat Federasyonu, Ermeni patenci çiftin “Artsakh”(Karabağ) adlı eseri kullanmasına itiraz etti.
Parçanın adı, Dağlık Karabağ bölgesine ilişkin politik anlamlar taşıdığı gerekçesiyle ISU tarafından “Ara Gevorgyan’ın müziği” şeklinde değiştirilerek kriz yatıştırıldı.Sonuçta buz pistinde görünen birkaç dakikalık zarif performansın arkasında yalnızca spor ve sanat değil; hukuk, ticaret ve hatta diplomasi iç içe geçmiş durumda.
Milano-Cortina’da mücadele yalnızca teknik puanlar için değil, görünmeyen bir telif hakkı arenasında da sürüyor.Odatv.com
