Haber Detayı
ENIAC 80 Yaşında: İlk modern bilgisayar bir kova burcu!
15 Şubat 1946’da gazeteler tarih yazdı. Birinci sayfalarda yer alan haberler, insanlığın hesap makinesinden fazlasını ürettiğini duyuruyordu. Bir makine saniyeler içinde yanıt veriyor, mühendisliği hızlandırma potansiyeli taşıyordu. İşte ENIAC hakkında mutlaka bilmeniz gereken 10 çarpıcı gerçek.
ENIAC, elektronik işlem hızının tüm avantajını kullanan ilk bilgisayardı.
Koşullu dallanma ve iç içe alt programlarla kendi akışını yönetebiliyor, verilen komutlara göre farklı yollar izleyebiliyordu.
Tamamen elektronikti ve modern bilgisayar endüstrisinin başlangıcı olarak kabul edilir.
O yılların Philadelphia’sında doğan bu dev makine, dijital çağın kapısını araladı ve hesaplamayı bambaşka bir seviyeye taşıdı.Makinenin kamuoyuna tanıtımı 14 Şubat değil, 15 Şubat 1946 Cuma günü yapıldı.
Basın bülteni bir gün önce dağıtılmış olsa da gazetelerde yer alan ilk haberler 15 Şubat tarihini taşıyordu.
Dönemin manşetleri, elektronik bir bilgisayarın yanıtları adeta ışık hızında verdiğini yazıyordu.
Bu tarih, modern bilgisayarın doğum günü olarak kayda geçti ve teknoloji tarihine net bir zaman damgası vurdu.ENIAC vizyonu büyük ölçüde fizikçi John Mauchly ve genç mühendis J.
Presper Eckert’e atfedilir.
Proje, ABD Ordusu’nun deneysel fonlarıyla hayata geçirildi.
İkili, savaşın gölgesinde elektronik hesaplamanın potansiyelini fark etti ve risk aldı.
Bugün bilgisayar mühendisliğinin temel taşları sayılan pek çok kavram, o dönemde attıkları cesur adımlar sayesinde ete kemiğe büründü.ENIAC bugün Smithsonian Institution koleksiyonuna aittir.
Ancak makinenin bazı parçaları University of Pennsylvania başta olmak üzere Minnesota’daki kurumlarda ve farklı noktalarda sergileniyor.
Bu dev sistem tamamen tek bir yerde görülemese de mirası Amerika’nın çeşitli köşelerine yayılmış durumda.
Parçalar, ziyaretçilere bilgisayarın fiziksel büyüklüğünü yerinde hissettiriyor.Mauchly ve Eckert daha sonra iş dünyasına yönelik ilk programlanabilir bilgisayarı geliştirdi: UNIVAC I.
UNIVAC, ticari uygulamalar için tasarlanan ilk büyük ölçekli sistemlerden biri oldu ve şirketlerin veri işleme biçimini değiştirdi.
ENIAC ile kazanılan deneyim, akademik ve askeri kullanımın ötesine taşınarak özel sektöre açıldı.
Böylece bilgisayarlar laboratuvardan çıkarak ekonominin kalbine yerleşti.ENIAC, II.
Dünya Savaşı için balistik tablolar üretmek amacıyla tasarlandı.
Ancak makine tamamlandığında savaş sona ermişti.
Buna rağmen erken 1950’lere kadar bilimsel hesaplamalarda yoğun biçimde kullanıldı.
Nükleer araştırmalardan mühendislik problemlerine kadar pek çok karmaşık hesap, ENIAC sayesinde hızlandı.
Askeri amaçla doğan sistem, kısa sürede bilimin en güçlü araçlarından biri haline geldi.26 Haziran 1947’de yapılan patent başvurusunda, dönemin hesaplama ihtiyacının mevcut makinelerle karşılanamadığı vurgulandı.
ENIAC için alınan ABD patenti U.S. #3,120,606 numarasıyla kayda geçti.
Ancak yıllar sonra hukuki bir süreçle bu patent geçersiz kılındı.
Kimin ne kadar pay sahibi olduğu tartışmaları teknoloji tarihinin önemli başlıklarından biri olarak kaldı ve bilgisayarın mucitliği konusu uzun süre gündemde yer aldı.ENIAC tam 17.468 vakum tüpü, 70.000 direnç, 10.000 kapasitör, 1.500 röle ve 6.000 manuel anahtar barındırıyordu.
İçinde 5 milyon lehimli bağlantı vardı. 167 metrekarelik bir alanı kaplıyor, 30 ton ağırlığındaydı ve 160 kilovat elektrik tüketiyordu.
Aynı anda 20 adet 10 basamaklı sayı saklayabiliyordu.
Boyutları o kadar büyüktü ki içine bir okul otobüsü sığabileceği söyleniyordu.Mart 1947’de yeni bir elektronik süper hesaplayıcının ENIAC’i gölgede bırakacağı konuşulmaya başlandı.
Ardından BINIAC gibi farklı varyasyonlar geldi.
Teknoloji baş döndürücü bir hızla ilerliyordu. 2 Ekim 1955 gecesi saat 23.45’te gücü tamamen kapatıldı ve ENIAC emekliye ayrıldı.
Yaklaşık on yıl içinde doğdu, zirveye çıktı ve yerini daha gelişmiş sistemlere bıraktı.ENIAC’in inşasında ve programlanmasında görev alan kadın “computer” ekibi projenin bel kemiğiydi.
Karmaşık kablolamaları düzenlediler, program akışlarını kurdular ve makineyi çalışır hale getirdiler.
II.
Dünya Savaşı’ndaki rollerini anlatan belgesel yapımlar, bu kadınların teknoloji tarihindeki yerini görünür kıldı.
Uzun süre gölgede kalan emekleri, bugün bilgisayar biliminin temel hikâyelerinden biri olarak anılıyor.
ENIAC’in manşetlere çıktığı günün üzerinden tam 80 yıl geçti.
O gün atılan adım, bugün veri merkezlerinden akıllı telefonlara kadar uzanan dijital dünyanın temelini oluşturdu.
Modern bilgisayarın doğum anına yakından bakmak, geleceğin nereye evrileceğini anlamak için hâlâ güçlü bir ipucu sunuyor.
