Haber Detayı
Hükümet nedir? (4)
Cumhuriyetler...
CUMHURİYETLER Cumhuriyet, ülkenin hükümdarların özel meselesi veya mülkü olmadığı, “halkın işi” olarak kabul edildiği ve devlet görevlerinin doğrudan veya dolaylı olarak seçilerek veya atanarak, miras yoluyla devralınmadığı bir yönetim biçimidir.
Halk veya önemli bir kısmı, hükümet üzerinde nihai kontrol sahibidir ve devlet görevlileri, seçilmiş veya seçilmiş kişiler tarafından seçilir veya atanır.
Bir cumhuriyetin yaygın basitleştirilmiş bir tanımı, devlet başkanının bir hükümdar olmadığı bir hükümettir.
Montesquieu , halkın tamamının yönetimde pay sahibi olduğu demokrasileri ve sadece bazı insanların yönetimde söz sahibi olduğu aristokrasi veya oligarşi şeklindeki yönetimleri, cumhuriyetçi hükümet biçimleri olarak dahil etmiştir.
Farklı cumhuriyetleri tanımlamak için kullanılan diğer terimler arasında demokratik cumhuriyet, parlamenter cumhuriyet, yarı başkanlık cumhuriyeti, başkanlık cumhuriyeti, federal cumhuriyet, halk cumhuriyeti ve İslam cumhuriyeti bulunur.
FEDERALİZM Federalizm, bir grup üyenin birleştiği ve bir temsilci başkanıyla bir anlaşmaya bağlandığı bir siyasi kavramdır. “Federalizm” terimi aynı zamanda egemenliğin merkezi bir yönetim otoritesi ile eyalet, bölge veya diğer adlarla anılan bileşen siyasi birimler arasında anayasal olarak bölündüğü bir hükümet sistemi için kullanılır.
Federalizm, gücün ulusal ve bölgesel/eyalet hükümetleri arasında paylaşıldığı, genellikle bir federasyon olarak adlandırılan demokratik prensipler ve kurumlar üzerine kurulu bir sistemdir.
Savunucular genellikle federalistler olarak adlandırılır.
DALLARI Hükümetler genellikle belirli yetkilere, işlevlere, görevlere ve sorumluluklara sahip olan farklı kurumlardan oluşan ayrı kurumlar olarak düzenlenir.
Bu kurumlar arasındaki yetki dağılımı hükümetler arasında farklılık gösterir, aynı şekilde kurumların işlevleri ve sayısı da değişir.
Kurumlar arasında bağımsız, paralel bir yetki dağılımı, iktidar ayrılığı olarak adlandırılır.
Yetkilerin paylaşıldığı, kesişen veya örtüşen bir dağılım ise yetki birleşimi olarak adlandırılır.
Hükümetler genellikle üç ayrı yetkiye sahip olan üç kuruluşa; yasama, yürütme ve yargıya sahiptir.
Buna bazen trias politica modeli denir.
Bununla birlikte, parlamenter ve yarı başkanlık sistemlerinde, hükümetin kurumları genellikle kesişir, ortak üyelik ve örtüşen işlevlere sahip olurlar.
Birçok hükümetin daha az veya ek kurumu bulunur, bunlar bağımsız bir seçim komisyonu veya denetim kurumu gibi olabilir.
PARTİ SİYASETİ Günümüzde çoğu hükümet, ilişkili hükümet yetkilileri ve adaylarının faaliyetlerini koordine eden, açıkça kurulmuş bir siyasi parti üyeleri tarafından yönetilmektedir.
Çok partili bir hükümet sisteminde, birden fazla siyasi parti, genellikle seçimlerde yarışarak hükümet görevlerini ele geçirme kapasitesine sahiptir, ancak etkili parti sayısı sınırlı olabilir.
Çoğunluk hükümeti, parlamentoda mutlak çoğunluğa sahip olan bir veya daha fazla yönetici parti tarafından oluşturulan bir hükümettir.
Buna karşılık, azınlık hükümeti, sadece çoğunluğu olmayan ve genellikle diğer partilerle güven ve destek anlaşmasına bağlı olan bir oyçoğunluğuna sahiptir.
Koalisyon hükümeti ise birden fazla parti tarafından koalisyon anlaşması çerçevesinde bir hükümet oluşturmak için işbirliği yapılan bir hükümettir.
Tek parti hükümeti ise koalisyon desteği olmaksızın bir parti tarafından oluşturulan bir hükümettir, bu genellikle çoğunluk hükümetleriyle olan durumdur, ancak azınlık hükümeti bile bazen o an için istekli bir koalisyon ortağı bulamayan tek bir parti tarafından oluşturulabilir.
Bir (adıyla) çok partili sistem içinde sürekli olarak tek parti hükümetini sürdüren bir devlet, baskın parti sistemi olarak adlandırılır. (Demokratik olmayan) Tek parti sistemlerinde ise tek bir hükümet kurma (daha çok veya daha az) münhasır hakkı tek bir hükümeti yöneten partiye aittir ve diğer partilerin kuruluşu engellenebilir veya yasadışı olabilir.
Bazı durumlarda ise hükümetin partizansız bir sistemine sahip olabilir, bu mutlak monarşi veya partizansız demokrasi gibi durumlarda görülebilir.