Küresel eğilimler, dönüşümler ve yeni normal

Bana kalırsa bu yılın en ayırt edici tarafı tam da burada yatı­yor: sanat piyasası artık tek mer­kezli değil, çok katmanlı ve çok sesli bir yapı sunuyor.Pazar ikiye ayrılıyor: Üst segment ve geniş tabanArt market artık homojen bir yapı değil.

Uzun süredir gözlem­lediğimiz ama 2026’da iyice be­lirginleşen bir ayrışma var.

Ultra yüksek fiyatlı eserler hala vitrin­leri süslüyor, müze bağışlarında ve büyük manşetlerde yer alıyor ama pazarın asıl hareketi artık daha geniş bir tabana yayılıyor.10 milyon dolar ve üzeri işler, sembolik gücünü korusa da pa­zar içindeki ağırlığını kaybedi­yor.

Bu, sadece alım satım hacmi­nin düşmesi değil.

Aynı zaman­da prestij kavramının da yeniden tanımlanması anlamına geliyor.

Eskiden yüksek fiyat otomatik olarak kültürel değerle eşleşir­ken, bugün bu bağ zayıflamış du­rumda.Buna karşılık 500 ile 50.000 dolar aralığındaki işler ciddi bir canlılık gösteriyor.

Bu segment, yeni koleksiyonerleri, genç alı­cıları ve sanatla ilk defa ciddi bir ilişki kuran insanları kapsıyor.

Burada satın alma motivasyonu daha kişisel, daha sezgisel ve da­ha hikaye odaklı.

Sanat, elit bir spor olmaktan çıkıp kültürel bir pratiğe dönüşüyor.

Piyasa açı­sından bu, daha sürdürülebilir ama daha yavaş bir büyüme anla­mına geliyor.Yüksek fiyatlı segmentin yaşadığı psikolojik kırılmaSon birkaç yılda üst segmentte yaşanan daralmayı sadece eko­nomik belirsizliklerle açıklamak eksik kalır.

Asıl kırılma psiko­lojik.

Uzun süre boyunca sanat, özellikle de blue-chip işler, gü­venli bir yatırım aracı olarak gö­rüldü.

Bugün ise bu algı ciddi bi­çimde sorgulanıyor.Mega fiyatlı eserler hala satılı­yor ama çok daha seçici, çok daha temkinli bir alıcı profiliyle.

Ko­leksiyonerler artık “alırım, bek­lerim, değerlenir” refleksiyle ha­reket etmiyor.

Bunun yerine, al­dıkları eserin kendi hayatlarında neye karşılık geldiğini sorgulu­yorlar.

Bana kalırsa bu, sanatın tekrar özüne dönmesiyle ilgili bir durum.

Sanat bir varlık sınıfı ol­maktan ziyade, tekrar bir anlam alanı olarak görülmeye başlıyor.Bu durum müzayede evlerini, büyük galerileri ve hatta müzele­ri de etkiliyor.

Büyük satışlar ha­la mümkün ama artık eskisi ka­dar otomatik değil.Sanat satın alma davranışın­da çok net bir yön değişimi var.

Önceki yıllarda yatırım getirisi, sanatçı kariyer eğrisi ve piyasa pozisyonu gibi parametreler ön plandayken, bugün alıcılar daha sezgisel hareket ediyor.Eseri beğenmek, onunla duy­gusal bir bağ kurmak, sanatçının dünyasına yakın hissetmek çok daha belirleyici.

Bu durum özel­likle orta segmentte güçlü bir şe­kilde hissediliyor.

Koleksiyoner­ler kendilerine şu soruyu soru­yor: “Bu iş benim hayatımda neyi temsil ediyor?”Bu yaklaşım, sanat piyasasını daha insani, daha kırılgan ama aynı zamanda daha samimi bir yere taşıyor.

Psikolojik açıdan bakıldığında bu, belirsizlik ça­ğında anlam arayışının bir yansı­ması.

İnsanlar artık sadece değer saklamak istemiyor, bir şeylere inanmak istiyor.Mega satışlar geri dönüyor ama farklı bir şekilde Tüm bu dönüşüme rağmen, 2025 sonu ve 2026 başında bü­yük fuarlar ve müzayede hafta­larında güçlü sonuçlar gördük.

Frieze, Art Basel Paris ve New York merkezli satışlar, piyasa­nın tamamen durmadığını açık­ça gösterdi.Ancak bu geri dönüş eskiye bir dönüş değil.

Daha çok seçici, kü­ratöryel olarak güçlü ve hikaye­si net olan işlerin öne çıktığı bir tablo var.

Mega satışlar artık pi­yasanın lokomotifi değil, daha çok zirve noktaları gibi çalışıyor.

Pazar geneli ise daha yatay, daha dengeli bir şekilde ilerliyor.Bu dalgalı yapı bana göre sağ­lıklı.

Çünkü tek bir segmentin pi­yasayı domine etmediği, farklı ölçeklerin bir arada var olabildi­ği bir ekosistem yaratıyor.Dijital sanat ve yeni koleksiyon biçimleriDijital sanat artık alternatif bir alan değil. 2026 itibarıyla klasik koleksiyon kategorileriyle aynı ciddiyetle ele alınıyor.

NFT piya­sasının yaşadığı dalgalanmalar bu alanın değerini azaltmadı, ak­sine daha rafine hale getirdi.Bugün dijital işlere yaklaşım daha bilinçli.

Koleksiyonerler sadece teknolojiye değil, içerik, estetik ve kavramsal derinliğe bakıyor.

Dijital sanat, gelenek­sel mecralarla rekabet etmekten çok, onlarla birlikte yeni anlatı biçimleri üretiyor.Bu da sanat piyasasının sınırla­rını genişletiyor.

Koleksiyoncu­luk artık sadece fiziksel bir nes­neye sahip olmak değil, bir fikri, bir sistemi ya da bir deneyimi sa­hiplenmek anlamına geliyor.2026 ne söylüyor? 2026, bana kalırsa tek bir anla­tının geçerli olmadığı bir yıl.

Ne sadece yüksek fiyatlı işler konu­şuluyor ne de yalnızca genç sa­natçılar.

Sanat piyasası daha kar­maşık, daha insani ve daha duy­gusal bir yapıya evriliyor.Sanat artık yalnızca finansal bir yatırım değil.

Kültürel, duy­gusal ve hatta varoluşsal bir kar­şılık arıyor.

Alt ve orta segment büyürken, üst segment daha se­çici hale geliyor.

Dijital ve fizik­sel alanlar birbirini dışlamıyor, besliyor.Ve belki de en önemlisi, sa­nat piyasası hiçbir zaman saf bir ekonomik gösterge olmadı.

Her zaman dönemin ruhunu, kor­kularını ve umutlarını yansıttı. 2026 da tam olarak bunu yapıyor.