Venüs’te "gökyüzü penceresi" heyecanı: Radarın ulaştığı tünellerin sırrı ne?

Güneş sisteminin en yüksek sıcaklıklarına ev sahipliği yapan Venüs gezegeni, uzun yıllardır “Dünya’nın ikiz kardeşi” olarak anılsa da, kalın bulut tabakası nedeniyle gizemini büyük oranda koruyor.

Bilim insanları, bu cehennem benzeri gezegenin yüzeyinde geçmişte yoğun volkanik faaliyetler yaşandığını biliyordu, ancak yüzeyin altındaki yapılar şimdiye kadar sadece birer tahminden ibaretti.

Ama şimdi, Trento Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, on yıllar öncesine dayanan verileri modern tekniklerle inceleyerek Venüs’ün derinliklerinde devasa bir lav tüpünün varlığını kanıtladı.

Bu keşif, gezegenin jeolojik geçmişine dair bildiklerimizi tamamen değiştirme potansiyeli taşıyor.Lav tüpleri, yüzeyden akan lavın dış kısmının soğuyup sertleşmesi, içteki sıcak lavın ise akmaya devam ederek boşalmasıyla oluşan doğal yer altı tüneller. "Pirokanal" olarak da bilinen bu yapılar, Dünya’da ve Ay’da daha önce gözlemlenmişti; fakat Venüs’te ilk kez somut bir örneğine rastlanıyor.

Araştırmanın liderliğini yürüten Lorenzo Bruzzone, bu keşfin önemini anlatırken, yıllardır sadece teoride kalan varsayımların artık doğrulandığını ve Venüs’ün evrimini anlamak için önümüzde yepyeni pencereler açıldığını belirtiyor.Eski veriler, yeni keşiflerEkip, bu heyecan verici bulguya ulaşmak için NASA’nın 1990’ların başında Venüs’ü haritalayan Magellan uzay aracından gelen radar görüntülerini kullandı.

Venüs’ün yoğun atmosferi normal kameraların yüzeyi görmesini engellediği için radyo dalgalarıyla çalışan radar sistemleri hayati önem taşıyor.

Araştırmacılar, tünellerin tavan kısmının çökmesiyle oluşan ve “gökyüzü penceresi” olarak adlandırılan delikleri saptamak için özel bir görüntüleme tekniği geliştirdi.Venüs’ün Nux Mons bölgesinde tespit edilen bu devasa yer altı kanalı, Dünya’daki benzerlerinden çok daha büyük boyutlara sahip.

Yapılan hesaplamalar, tünelin genişliğinin yaklaşık 1 kilometreye ulaştığını, üzerindeki koruyucu tavan tabakasının ise en az 150 metre kalınlığında olduğunu gösteriyor.

Mevcut veriler şu an için tünelin sadece bu açık deliklere yakın kısımlarını ölçmeye imkan tanısa da, bölgedeki arazi yapısı bu tünellerin yüzeyin altında en az 45 kilometre boyunca uzandığına işaret ediyor.Venüs’teki bu lav tüplerinin Dünya’dakilere göre çok daha geniş ve yüksek olması, gezegenin kendine has volkanik süreçlerinden kaynaklanıyor.

Gelecekte planlanan Veritas ve EnVision gibi yeni uzay görevleri, Venüs’ün yüzeyini çok daha yüksek çözünürlükle tarayacak radar sistemlerini taşıyacak.

Hatta yüzeyin altına yüzlerce metre nüfuz edebilecek radar cihazları sayesinde, dışarıdan hiçbir belirti vermeyen gizli tünellerin bile haritası çıkarılabilecek.