Avrasya’yı alarma geçiren çatışma

Pakistan ve Afganistan arasındaki gerilim, aylar süren sınır çatışmalarının ardından dün gece itibarıyla geniş çaplı bir askeri hesaplaşmaya dönüştü.

Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, “Sabrımız tükendi, artık aramızda açık bir savaş var!” açıklaması yaptı.

Çatışma, her iki ülkenin de başkentlerini ve stratejik noktalarını hedef alan saldırılarla derinleşiyor.

İki tarafla da iyi ilişkileri olan ülkeler, İslamabad ve Kabil ile temasa geçerek çatışmaların durması için çaba gösteriyor.

ÇATIŞMALARIN FİTİLİ NASIL ATEŞLENDİ?

Gerginlik, önceki akşam Taliban güçlerinin Durand Hattı boyunca Pakistan askeri karakollarına yönelik geniş çaplı bir kara operasyonu başlatmasıyla zirveye ulaştı.

Taliban yönetimi, bu saldırının hafta başında Pakistan Hava Kuvvetlerinin Afganistan sınırındaki sivil bölgelere düzenlediği ve en az 13 kişinin ölümüne yol açan hava saldırılarına bir “misilleme” olduğunu savundu.

Buna karşılık Pakistan, dün sabaha karşı “Hakk’ın Gazabı” (Ghazab Lil Haq) operasyonunu başlattı.

Pakistan savaş uçakları; Kabil, Kandahar ve Paktia illerindeki Taliban askeri üslerini ve mühimmat depolarını bombaladı.

Pakistan Ordusu, operasyonda 130’dan fazla Taliban militanının etkisiz hale getirildiğini iddia ederken, Taliban tarafı ise 55 Pakistan askerinin öldürüldüğünü ve bazılarının esir alındığını ileri sürdü.

KRİZİN TEMEL NEDENİ: TTP VE GÜVENLİK ÇIKMAZI Krizin merkezinde, Pakistan’ın Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) militanlarının Afganistan topraklarında barındığı ve buradan Pakistan’a terör ihraç ettiği suçlaması yer alıyor.

İslamabad yönetimi, Kabil’deki Taliban hükümetinin bu gruplara göz yumduğunu, hatta onları bir baskı aracı olarak kullandığını iddia ediyor.

Taliban ise TTP meselesinin Pakistan’ın iç sorunu olduğunu savunarak suçlamaları reddediyor.

Ekim 2025’te Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğuyla sağlanan ateşkesin çökmesi, askeri çözümün tek seçenek olarak görülmesine neden oldu.

DİPLOMASİ TRAFİĞİ Bölgedeki yangının büyümemesi için uluslararası toplum teyakkuza geçmiş durumda.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, tarafları “azami itidale” davet ederek, uluslararası insani hukuka uyulması ve sivillerin korunması çağrısında bulundu.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Afganistan Dışişleri Bakan Vekili Emirhan Muttaki, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile telefon görüşmeleri yaptı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Ramazan ayının manevi atmosferine dikkat çekerek, İslamabad ve Kabil arasında diyalog köprüsü kurmaya hazır olduklarını ve tarafları müzakere masasına dönmeye çağırdıklarını belirtti.

Çin arabuluculuk yaptığını açıkladı.

Dışişleri Sözcüsü Mao Ning kendi kanalları aracılığıyla iki ülke arasında arabuluculuk yaptıklarını belirtti.

Mao, Çin’in her iki tarafı da sakin ve itidalli davranmaya, diyalog ve istişare yoluyla farklılıklarını ve anlaşmazlıklarını uygun bir şekilde çözmeye, daha fazla acıyı önlemek için mümkün olan en kısa sürede ateşkes ilan etmeye çağırdığını söyledi.

Afganistan ve Pakistan arasında silahlı çatışmaların keskin bir şekilde tırmanmasından endişe duyuyduklarını açıklayan Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova da “Bu tehlikeli çatışmayı bırakmalarını ve siyasi ve diplomatik yollarla tüm anlaşmazlıkları çözmek için müzakere masasına dönmelerini talep ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

SINIR KAPILARI KAPATILDI Şu an itibarıyla sınırın her iki tarafında da binlerce sivil evlerini terk etmek zorunda kalırken, ana ticaret yolları ve sınır kapıları kapatıldı.

Uzmanlar, çatışmaların durdurulmaması halinde krizin mülteci akınlarına ve bölgesel bir istikrarsızlığa yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Gözler, bölge ülkelerinin yürüteceği mekik diplomasisinin sonuçlarına çevrilmiş durumda.