Haber Detayı
Kuryelerden üç günlük kontak kapatma eylemi
Kurye ücretlerine zam yapıldığı yönündeki açıklamaların sahada karşılığı olmadığını belirten kuryeler, artan yakıt, vergi ve yaşam maliyetleri karşısında reel gelirlerinin eridiğini bildirdi. 18-20 Ocak tarihleri arasında üç günlük kontak kapatma eylemi başlatıldı.
Yeni yıl itibarıyla kurye ücretlerinde yapılan artışlar sahada tartışma yarattı.
Kurye Dayanışma Platformu’nun aldığı karar doğrultusunda paket başı, kilometre başı ve haftalık bonuslara zam yapıldığını açıklayan şirketlere karşı kuryeler, bu artışların gerçeği yansıtmadığını belirterek dünden itibaren 3 günlük iş bırakma eylemi başlattı.
Türkiye genelinde çok sayıda kurye, 18-19-20 Ocak tarihlerinde teslimat yapmayacak.
Kuryeler, 2025 yılındaki kazançları ile bugün elde ettikleri gelir arasında reel bir fark bulunmadığını, matematiksel hesaplarla zam yapılmış gibi bir algı oluşturulduğunu savunuyor.
Bu nedenle “kontak kapatma” kararı alan kuryeler, eylemin zam görüşmelerinden sonuç alınamaması üzerine başlatıldığını ifade ediyor.
NET GELİR AÇIKLANANIN ÇOK ALTINDA Bir şirket, haftada 200 paket teslim eden bir kuryenin yaklaşık 30 bin lira, aylık ise 120 bin lira brüt gelir elde edebileceğini öne sürdü.
Aynı açıklamada, 2 kilometre üzerindeki paketlerde yüzde 62 oranında ücret artışı yapıldığı, haftada 200 ve üzeri paket dağıtan kuryelere ise 5 bin 250 lira haftalık bonus verileceği ifade edildi.
Sahada çalışan kuryeler ise açıklanan rakamların pratikte uygulanabilir olmadığını dile getiriyor.
Kurye Dayanışma Platformu’ndan yapılan açıklamalara göre, Yemeksepeti’nin yaklaşık üç yıldır kurye ücretlerine zam yapmadığı, “bonus” adı altında sunulan uygulamaların ise gerçek bir ücret artışı anlamına gelmediği belirtildi.
Paket başı ücretlerin ülke genelinde sabit tutulmasının kuryeleri ciddi bir geçim sıkıntısına sürüklediği vurgulanırken, net gelir ile kamuoyuna açıklanan rakamlar arasında uyumsuzluk bulunduğu kaydedildi.
KURYE SAYISI ARTTI KAZANÇLAR DÜŞTÜ Koronavirüs salgınıyla birlikte eve sipariş alışkanlıkları yaygınlaştı.
Bu süreç, kurye sayısında ciddi bir artışa yol açtı.
Yüksek kazanç beklentisiyle sektöre giren çok sayıda kişi, motosiklet ehliyeti alarak motor kiraladı ya da satın aldı.
Ancak kurye sayısındaki artış, özellikle esnaf kuryelerin aldığı iş miktarını düşürdü.
İş hacmi azaldıkça kazançlar da geriledi.
Verilere göre esnaf kuryeler günde yaklaşık 200 kilometre yol kat ediyor.
Motosikletlerin ortalama yakıt tüketimi 100 kilometrede 3,5 litre olarak hesaplanıyor.
Bu da günlük yaklaşık 7 litre, yani 370 liralık yakıt gideri anlamına geliyor.
Paket başı ortalama kazancın 70 lira seviyesinde olduğu dikkate alındığında, bir kurye yalnızca günlük yakıt masrafını karşılayabilmek için en az 6 paket teslim etmek zorunda kalıyor.
ÇALIŞMA SAATLERİ BELİRSİZ Kuryeler için belirli bir mesai düzeni bulunmuyor.
Kimi kuryeler günde 8 saat çalışırken, kimileri 16–17 saate varan mesailer yapıyor.
Daha uzun süre çalışmak kazancı artırsa da fiziksel yorgunluk ve maruz kalınan riskler de aynı ölçüde artıyor.
Kurye Hakları Derneği’nin tespitlerine göre, Türkiye’de son dört yılda en az 233 kurye çalıştığı sırada yaşamını yitirdi.
Kuryeler işe başlarken kask, mont, eldiven ve yağmurluk gibi koruyucu ekipmanların yanı sıra motosiklet temini, yetki belgeleri, trafik sigortası, şirket kuruluşu ve muhasebeci ücreti ile sürücü belgesi gibi ciddi başlangıç maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor.
Bu masraflar işverenler tarafından değil, doğrudan kuryeler tarafından karşılanıyor.
Çalışma süreci başladıktan sonra ise motosiklet bakım ve onarım giderleri, motorlu taşıtlar vergisi (MTV) ve trafik sigortası, akaryakıt, BAĞ-KUR primleri, muhasebeci ücreti ile KDV, stopaj ve gelir vergisi gibi düzenli giderler ortaya çıkıyor.
Tüm bu masraflar ödendikten sonra kalan tutar, kuryelerin geçimini sağlamak zorunda olduğu net geliri oluşturuyor. ‘ASGARİ ÜCRET SEVİYESİNE GERİLEDİK’ İDDİASI Bazı kuryeler, tüm giderler düşüldüğünde gelirlerinin asgari ücret seviyesine kadar gerilediğini öne sürüyor.
Artan yakıt, vergi ve yaşam maliyetleri karşısında alım güçlerinin her geçen gün azaldığını belirten kuryeler, 18 Ocak’tan (dün) itibaren kontak kapatma eylemine başladı.
Eylemin 19 Ocak Pazartesi (bugün) ve 20 Ocak Salı günleri de sürmesi bekleniyor.
Kontak kapatma eylemi tüm kuryeleri kapsamıyor.
Eyleme katılanlar teslimat yapmazken, katılmayan kuryeler kendi slotları (çalışma saatleri) kapsamında çalışmaya devam edecek.
Kuryeler, vatandaşların teslimatlarda yaşanabilecek aksaklıklara karşı bilgilendirilmesi gerektiğini vurgularken, özellikle yemek ve hızlı teslimat hizmetlerinde ciddi gecikmeler yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
