Fiyatlara müdahale olmadan hizmet enflasyonu düşmüyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye’de hizmet enflasyonunun yüksekliğini inceleyen bir rapor yayımladı.

Rapora göre dünyanın hiçbir ülkesinde, kira, lokanta, eğitim gibi kalemleri içeren hizmet enflasyonu ile mal enflasyonu arasında Türkiye’deki gibi bir uçurum yok.

Bu durum enflasyonu önlemede fiyat müdahalelerinin gerektiğini ortaya koydu.

Rapora göre mal enflasyonu, TL’de istikrarın sağlanmasının ardından düşüşe geçerken, hizmet enflasyonundaki artış devam etti.

Türkiye’deki hizmet enflasyonundaki artışın, diğer ülkelere kıyasla sıra dışı olduğu kaydedilen çalışmada, şu ifadelere yer verildi: “Türkiye’de hizmetlerin mallara göre fiyatı, 2022 ortalarından bu yana diğer ülkelere kıyasla daha fazla arttı.

Mal enflasyonundaki artış nedeniyle 2021’den sonra liranın önemli ölçüde değer kaybetmesiyle hizmetlerin nispi fiyatı düştü.

Ancak, döviz kuru 2022 ortalarından itibaren istikrara kavuştuğunda, Türkiye’de hizmetlerin nispi fiyatı diğer ülkelere göre daha keskin bir şekilde yükseldi.

Sıkılaştırma politikalarının uygulandığı süre boyunca mal enflasyonu düşerken ve hizmet enflasyonu yükselmeye devam etti.

Türkiye’de hizmetlerin fiyatındaki artış, ülkeler arası bağlamda alışılmadık bir durumdur.” DÖVİZİN HİZMET ENFLASYONUNA ETKİSİ DÜŞÜK Türkiye’de hizmet enflasyonunun, döviz kurundaki artışlardan mal enflasyonuna kıyasla daha az etkilendiği görüldü.

Döviz kurundaki hareketlerin enflasyona etkilerinin incelendiği analizde, döviz kurunda 10 puanlık bir yükselişin hizmet enflasyonu üzerindeki etkisinin yalnızca 1 puanla sınırlı kaldığı, buna karşılık mal enflasyonunu 5 puan artırdığı vurgulandı.

Araştırmaya göre Türkiye’de enflasyonun yükselmeye başladığı 2022’den bu yana mal enflasyonu ile hizmet enflasyonu farklı tepkiler gösterdi.

Mal enflasyonu, TL’nin keskin bir şekilde değer kaybetmesi ve faiz oranlarının düşmesinin nedeniyle talebin artmasıyla başlangıçta yükseldi.

Fakat sonra mal enflasyonu, TL’nin uzun süreli istikrara kavuşması ile düştü.

Hizmet enflasyonu ise döviz kuru istikrara kavuştuğunda dahi yükselmeye devam etti.

Mal enflasyonunu geride bıraktı.

KİRA SINIRI KALKTI YÜZDE 25’TEN YÜZDE 120’YE ÇIKTI Raporda 2023 yılından itibaren uygulanan sıkılaştırma politikalarıyla diğer enflasyon göstergelerindeki bozulmaların azalmaya başladığı ancak hizmet enflasyonundaki yüksekliğin sürdüğüne işaret edildi.

Fiyat müdahalelerinin sonlandırılmasının da hizmet enflasyonundaki artışa katkı sağladığı gözlendi.

IMF’nin çalışmasına göre hizmet enflasyonu hesaplamasının yüzde 13’ünü oluşturan kira, 2024 yılının sonuna kadar yüzde 25 oranında artırıcı etki yaptı. 2024 yazında yüzde 25 kira artış sınırı uygulamasının sonlandırılmasından sonra ise bu oran yüzde 120’ye çıktı.

Çalışmada, “Fiyatlandırma uygulamaları olmasaydı, hizmet enflasyonu çok daha yüksek olurdu.” denildi.